Çek ve Senet Avukatı | Karşılıksız Çek, Bono Tahsili 2026
5941 sayılı Çek Kanunu ve TTK kapsamında karşılıksız çek suçu, çek hesabı açma yasağı, bono ve poliçe tahsili, kambiyo senetlerine özgü icra takibi, yetki itirazı ve menfi tespit davaları rehberi.
İçindekiler
- Çek ve Senet Hukukunun Esasları
- Karşılıksız Çek Suçu (5941 SK md. 5)
- Çek Hesabı Açma Yasağı
- Kambiyo Takibi (İİK md. 167)
- Menfi Tespit Davası
- Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- Sıkça Sorulan Sorular
- İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Çek ve Senet Hukukunun Esasları
Çek, bono ve poliçe; TTK md. 670 vd. kapsamında düzenlenen kambiyo senetleridir. Çek görüldüğünde ödenen, bono belirli vadede ödenen senetlerdir.
Karşılıksız Çek Suçu (5941 SK md. 5)
Üzerine çek düzenlemiş hesabında karşılığı bulunmayan kişiye, mağdurun şikâyeti üzerine her bir çekle ilgili olarak 1.500 güne kadar adli para cezası verilir. Hapis cezasına çevrilmeyen para cezası kamuya yararlı işte çalışmaya çevrilebilir.
Çek Hesabı Açma Yasağı
Mahkumiyetle birlikte çek hesabı açma ve çek düzenleme yasağı uygulanır. Yasak her bir çek bedelinin ödenmesi veya 10 yıl geçmesiyle kalkar.
Kambiyo Takibi (İİK md. 167)
Kambiyo senedine dayalı icra takibi, alacaklıya hızlı tahsilat imkanı sunar. Borçlu 5 gün içinde itiraz edebilir; yetki, imza ve borca itiraz türleri farklı sonuçlar doğurur.
Menfi Tespit Davası
Borçlu olmadığını iddia eden kişi, alacaklıya karşı menfi tespit davası açabilir. İcra takibi devam ederse teminat karşılığı yürütmenin durdurulması talep edilir.
Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- 5941 sayılı Çek Kanunu
- TTK md. 670-823 – Kambiyo senetleri
- İİK md. 167-176 – Kambiyo takibi
Sıkça Sorulan Sorular
Karşılıksız çek nasıl şikâyet edilir?
Çekin ibrazından itibaren 3 ay, fiil tarihinden itibaren 1 yıl içinde Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet dilekçesi verilir. Çekin ibraz şerhli aslı, hesap özeti ve kimlik fotokopisi eklenir.
Bono ile ne kadar süre içinde takip yapılır?
Bono için zamanaşımı vade tarihinden itibaren 3 yıldır (TTK md. 778). Hamil-keşideci arası alacak için ise 1 yıl uygulanır.
İmzaya itiraz nasıl yapılır?
Kambiyo takibinde 5 gün içinde icra mahkemesine imzaya itiraz edilir. Mahkeme grafoloji bilirkişisi atayarak inceleme yaptırır.
Çek yasağı kaç yıl sürer?
Mahkumiyet kesinleştikten sonra çek bedellerinin tamamı ödenirse veya 10 yıl geçerse yasak kalkar.
Menfi tespit davası nasıl açılır?
Borçlu olmadığı iddiasıyla davacı sıfatıyla, asliye ticaret mahkemesinde dava açılır. Takip varsa %15 teminat ile yürütmenin durdurulması istenir.
Yargıtay Kararları ve İçtihat
Aşağıdaki kararlar T.C. Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat ve İçtihat veritabanından (mevzuat.adalet.gov.tr) doğrulanmış emsal niteliğindeki yargı kararlarıdır. Her dosyanın somut olayı kendi şartları içinde değerlendirilmelidir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi — 2021/28527 E. – 2026/2179 K.
Karşılıksız çek suçu — temel uygulama
Yargıtay 11. Ceza Dairesi — 2021/32220 E. – 2026/2044 K.
Karşılıksız çek ve ceza tayini
Yargıtay 11. Ceza Dairesi — 2021/36907 E. – 2026/1929 K.
Karşılıksız çek suçu unsurları
Yargıtay 11. Ceza Dairesi — 2021/33614 E. – 2026/1993 K.
Karşılıksız çekte iade ve hükmün açıklanması
Daha fazla emsal karar için: UYAP Mevzuat İçtihat Arama
Süreçte Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Çek aslı: Karşılıksız çek şikâyetinde çekin ibraz şerhli aslı ve hesap özeti şarttır.
- Kambiyo takip: İcra dairesinde kambiyo takibi açılırken senedin aslı/onaylı sureti ile yetkili icra dairesi seçimine dikkat edilmelidir.
- Menfi tespit: Borçlu olmadığı iddiasında %15 teminatla yürütmenin durdurulması istenebilir.
Önemli Süreler Tablosu
| İşlem / Hak | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Karşılıksız çek şikâyet | 3 ay/1 yıl | 5941 SK md. 5 |
| Kambiyoya itiraz | 5 gün | İİK md. 168 |
| Bono zamanaşımı | 3 yıl | TTK md. 778 |
| Çek hesabı yasağı | 10 yıl | 5941 SK |
İlgili Hizmet Alanlarımız
Video Rehber
Daha fazla video için @bilalalyar YouTube kanalı
Çek ve Senet Tahsilinde Pratik Rehber
Karşılıksız çek, vadesi gelmiş senet tahsili ve kambiyo takibi süreçlerinde hızlı hareket kritik önem taşır. 6102 sayılı TTK çek hükümleri, 5941 sayılı Çek Kanunu ve 2004 sayılı İİK birlikte uygulanır.
Karşılıksız Çek Suçu (5941 m. 5)
Karşılıksız çek keşide eden kişiye 1.500 güne kadar adli para cezası verilebilir; cezanın ödenmemesi halinde hapse çevrilir. Şikayet süresi 3 aydır.
Kambiyo Takibi
Çek, bono ve poliçe için özel ve hızlı takip yolu (İİK 167 vd.) öngörülmüştür. Borçlu 5 gün içinde imza veya borca itiraz edebilir; itiraz takibi durdurmaz, ancak hukukla uyumlu bir yöntemle incelenmesini gerektirir.
Ciranta Sorumluluğu
Cirantalar kambiyo senedinin borçluları arasında yer alır ve müteselsil sorumludurlar. Hamil, cirantalardan birine ya da birkaçına karşı takip yapabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Karşılıksız çek için şikayet süresi nedir?
5941 sayılı Kanun kapsamında fiilin öğrenilmesinden itibaren 3 ay, her halükarda 1 yıl içinde şikayet hakkı vardır.
Kambiyo takibine nasıl itiraz edilir?
Ödeme emri tebliğinden itibaren 5 gün içinde icra mahkemesine imza veya borca itiraz dilekçesi verilir.
Senet zamanaşımı kaç yıl?
Bonoya karşı hamilin lehdar ve cirantalara karşı hakkı 1 yıl, keşideciye karşı 3 yıldır (TTK 778).
Hizmet Alanlarımız
İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’da çek-senet tahsili, kambiyo takibi, karşılıksız çek davaları ve menfi tespit süreçlerinde hukuki destek sunulmaktadır.
İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Hukuki süreçleriniz için randevu almak üzere bize ulaşabilirsiniz.
Av. Bilal ALYAR
Telefon: 0541 485 3258
E-posta: info@bilalalyar.av.tr
Adres: Esentepe Mah. Büyükdere Cad. No:171 Şişli/İstanbul
Yasal Uyarı: Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi şartları içinde değerlendirilmelidir. Spesifik hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanızı tavsiye ederiz.