Çekmeköy’de Boşanma ve Mal Rejimi Tasfiyesinde Kripto Varlıkların Durumu

Çekmeköy; orman kuşağına komşu konut alanları, site yaşamı ve genç ailelerin yoğun bulunduğu mahalleleriyle bilinir. Evlilik süresince biriken malvarlığı içinde kripto varlıklar da yer alabilmektedir ve bunlar, boşanma sürecinde sıklıkla göz ardı edilen, ancak ayrıca ele alınması gereken bir kalem oluşturur. Bu sayfa, kripto varlıkların mal rejimi bakımından nasıl nitelendirildiğini, ispat zorluklarını ve boşanma davasında hangi aşamada gündeme getirilebileceğini açıklar.

Hangi mal rejimi geçerli?

Eşler evlilik sırasında başka bir mal rejimi seçmemişse, yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir (Türk Medeni Kanunu m.202). Bu rejimde her eşin malları iki ana gruba ayrılır: edinilmiş mallar ve kişisel mallar. Kripto varlığın hangi gruba girdiği, varlığın ne zaman ve nasıl elde edildiğine bağlıdır.

Edinilmiş mal mı, kişisel mal mı?

Edinilmiş mal, bir eşin rejimin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir; çalışmanın karşılığı olan kazançlar bunun tipik örneğidir (m.219). Evlilik öncesinde satın alınmış bir kripto varlık ise kural olarak kişisel maldır (m.220). Kişisel malın evlilik içindeki değer artışı ise ayrıca tartışma konusu olabilir; bu hesap, somut olayda malın nasıl edinildiğine ve gelirin kaynağına göre yapılır. Evlilik içinde maaştan veya ticari kazançtan alınan kripto varlık, edinilmiş mal sayılma eğilimindedir. Eşler arasında hangi varlığın kime ait olduğu belirsizse, ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır; bir eşin bütün malları da aksi ispatlanıncaya dek edinilmiş mal kabul edilir (m.222).

İspat nasıl yapılır?

Kripto varlıkta ispat, taşınmaz veya banka hesabına göre daha zordur; çünkü varlık tek bir resmî sicile kayıtlı değildir. Platform hesap özeti, banka dekontları ve cüzdan adreslerinin blokzincirdeki kayıtları temel deliller arasındadır. Bir eşin yalnızca kendi kontrolündeki cüzdanda sakladığı varlıklar için mahkemeden bilirkişi incelemesi, ilgili platforma müzekkere ve bazen cihaz üzerinde inceleme talep edilebilir. Hangi delil yolunun uygun olduğu, varlığın platformda mı yoksa kişisel cüzdanda mı durduğuna göre değişir.

Delillerin kaybolma riski varsa, dava açılmadan önce veya dava sırasında delil tespiti istenebilir (HMK m.400). Bu talep, özellikle bir eşin hesabını kapatacağı veya varlıkları devredeceği endişesi olduğunda önem taşır.

Devir ve gizleme riski

Boşanma sürecine girerken bir eşin kripto varlıkları başka bir cüzdana aktarması, üçüncü kişiye devretmesi veya başka bir varlığa çevirmesi sık karşılaşılan bir kaygıdır. Türk Medeni Kanunu m.229, mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan olağan hediyeler dışındaki karşılıksız kazandırmaların ve katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirlerin edinilmiş mallara değer olarak eklenmesini öngörür. Bu hüküm, kripto varlık transferleri bakımından da uygulanabilir; ancak transferin amacı ve zamanı delillerle gösterilmelidir.

Dava sürerken varlığın elden çıkmasını önlemek için ihtiyati tedbir talep edilebilir (HMK m.389 ve devamı). Kripto varlıkta tedbirin nasıl uygulanacağı, varlığın bir platformda olup olmamasına göre değişir; platform dışı cüzdanlarda uygulama güçleşir.

Katılma alacağı ve paylaşım

Mal rejiminin tasfiyesinde her eş, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur (m.236). Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir. Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer (m.225/2); bu nedenle dava tarihinden sonra edinilen kripto varlıkların rejim bakımından durumu ayrıca değerlendirilir.

Katılma alacağı davasında zamanaşımı Türk Borçlar Kanunu m.146 uyarınca on yıldır. Boşanma davası ile mal rejimi tasfiyesi çoğunlukla ayrı yargılamalarda ele alınır; bu nedenle boşanma davasında kripto varlıklara ilişkin bilgi ve belge toplamak, ileride açılacak tasfiye davasına zemin hazırlar.

Yetkili mahkeme

Boşanma davasına, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde veya davadan önce eşlerin son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde bakılır (m.168). Çekmeköy’de yaşayan eşler için aile mahkemesinin yetki alanı bu kurala göre belirlenir; hangi adliyeye gidileceği, eşlerin ikamet durumuna göre değişir.

Hazırlık listesi

Platform hesap özetleri ve işlem geçmişi.
Bankadan kripto hesabına veya hesaptan bankaya yapılan transfer dekontları.
Bilinen cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri.
Evlilik tarihinden önceki ve sonraki alımları ayırt eden kayıtlar.
Eşin hesaba ilişkin yazışmaları ve ekran görüntüleri.

Sık sorulan sorular

Eşimin kripto hesabını bilmiyorsam ne yapabilirim?

Banka dekontları, e-posta bildirimleri ve ortak cihazlardaki kayıtlar ipucu verebilir. Gerekirse mahkemeden ilgili kurumlara müzekkere yazılması istenir.

Evlilikten önceki kripto kazancım paylaşılır mı?

Evlilik öncesi edinilen varlık kişisel mal sayılır. Evlilik süresince elde edilen gelirle o varlık büyütülmüşse, ayrı bir hesap gerekebilir.

Eşim varlıkları devrederse ne olur?

Rızanız olmadan yapılan ve katılma alacağını azaltmayı amaçlayan devirler, hesaplamada edinilmiş mallara eklenir (m.229). Süre ve koşullar kanunda yazılıdır.

Kripto değerinin dalgalanması hesaplamayı nasıl etkiler?

Değerin hangi tarihe göre belirleneceği mahkemece tasfiye kurallarına göre tespit edilir. Dalgalanan varlıklarda bilirkişi raporuna itiraz imkânı önem taşır.

İlgili sayfalar: kripto boşanma mal paylaşımı, mal rejimi rehberi ve mal kaçırma ve boşanma.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.