Deepfake Yatırım Dolandırıcılığı 2026 — Yapay Zekayla Sahte Reklam Mağduru Hukuki Rehberi

Deepfake yatırım dolandırıcılığı, yapay zekâ teknolojisinin kötüye kullanımıyla ortaya çıkan siber suç türlerinden biridir. Tanınmış iş insanları, ekonomistler ve hatta devlet yetkililerinin görüntü ve seslerinin yapay zeka ile taklit edilmesi sonucu üretilen sahte yatırım reklamları, mağdurların büyük miktarlarda para kaybetmesine yol açmaktadır. Bu rehberde 2026 itibarıyla deepfake yatırım dolandırıcılığının hukuki nitelendirilmesi (TCK m.158/1-f, m.134, m.136, KVKK, 5651 SK), mağdur ve hak sahibi (deepfake’lenen kişi) yönünden başvuru yolları ele alınmaktadır.

Deepfake Yatırım Dolandırıcılığı Nedir?

“Deepfake”, “deep learning” (derin öğrenme) ve “fake” (sahte) kelimelerinin birleşiminden türemiş bir terimdir. Yapay sinir ağları ile gerçek kişilerin görüntü ve seslerinin sentetik olarak üretilmesini ifade eder. Yatırım dolandırıcılığında deepfake teknolojisi şu şekilde kullanılır: Tanınmış bir iş insanı (örneğin teknoloji girişimcisi, banka CEO’su, ekonomist) “yeni bir yatırım fırsatı” tanıttığı sahte bir video reklamla sosyal medyada (Facebook, Instagram, YouTube, TikTok) yayınlanır. Mağdur, gerçek kişinin önerdiği “kazançlı” platforma para yatırır; aslında platform tamamen sahtedir.

Deepfake Yatırım Dolandırıcılığının Hukuki Nitelendirilmesi

TCK m.158/1-f — Bilişim Sistemleri Kullanılarak Nitelikli Dolandırıcılık

Deepfake video aracılığıyla yatırımcıyı aldatıp para göndermesini sağlayan eylem, doğrudan TCK m.158/1-f kapsamındadır. Cezası dört yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Fiilin üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır (TCK m.158/3).

TCK m.134 — Özel Hayatın Gizliliğini İhlal

Bir kişinin görüntü veya sesinin rızası dışında deepfake ile sentezlenmesi, TCK m.134 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir. Cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir; gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlali hâlinde ceza bir kat artırılır. Özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin hukuka aykırı ifşası iki yıldan beş yıla kadar hapis gerektirir; ifşa edilen verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması hâlinde de aynı cezaya hükmolunur (TCK m.134/1-2).

TCK m.136 — Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme

Deepfake üretimi için kişinin görüntü/ses verilerinin hukuka aykırı olarak elde edilmesi durumunda TCK m.136 (2-4 yıl hapis) gündeme gelir.

TCK m.267 — İftira

Deepfake’le tanınmış bir kişinin “yatırım önerdiği” yalanının yayılması, ilgili kişiyi suç işlemiş veya hukuka aykırı bir eylem yapmış gibi gösterdiği takdirde TCK m.267 iftira suçu kapsamında değerlendirilebilir.

6362 Sayılı SPK Kanunu m.109 ve TCK m.282

Deepfake yatırım reklamlarında tanıtılan platform genellikle SPK izni bulunmayan bir oluşumdur; 6362 sayılı Kanun m.109 (izinsiz sermaye piyasası faaliyeti) gündeme gelir. Toplanan paraların aklanması TCK m.282 kapsamında ek suç oluşturur.

6698 Sayılı KVKK

Deepfake’lenen kişinin biyometrik verisi (yüz, ses) kişisel veri olduğundan, rıza dışı işlenmesi 6698 sayılı KVKK m.5-6 ihlali oluşturur. Veri Koruma Kurulu’na şikayet ve idari para cezası talebi mümkündür.

İçerik kaldırma ve erişim yolları

Deepfake içeriğin niteliğine göre platforma bildirim ve suç şikâyeti yapılabilir. Kişilik hakkı ihlalinde TMK m.24-25 ve HMK m.389 vd. kapsamında hukuk mahkemesi tedbiri; özel hayatın gizliliğinde 5651 m.9/A ayrı değerlendirilir. 5651 m.8/A yalnız maddede sayılan özel sebepler ve merci koşullarıyla uygulanır.

Güncel durum notu: 5651 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kişilik hakkı ihlali nedeniyle artık m.9 üzerinden sulh ceza hâkimliğine başvurulamaz. Yürürlükteki yollar şunlardır: özel hayatın gizliliği için 5651 m.9/A (Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvuru), kişilik hakkı ihlali için TMK m.24-25 ve HMK m.389 vd. uyarınca hukuk mahkemesinde ihtiyati tedbir, sosyal ağ sağlayıcıya doğrudan başvuru için ise 5651 Ek m.4.

Deepfake Yatırım Dolandırıcılığı Mağdurları İçin Yol Haritası

İlk 1 saat: Sahte yatırım videosu, reklam URL’si, sosyal medya post bağlantısı, transfer dekontları arşivlenir. Video indirilir ve hash değeri kayıt altına alınır (deepfake olduğunun ileride teyidi için).
İlk 24 saat: Cumhuriyet Başsavcılığına TCK m.158/1-f, 6362 sayılı Kanun m.109 ve TCK m.282 kapsamında şikayet sunulur.
İlk 48 saat: CMK m.128 kapsamında havalenin gönderildiği hesaba elkoyma talep edilir.
İlk günler: Deepfake videonun URL’si ve yayın kanıtları saklanır; platforma bildirim, suç şikâyeti ve somut ihlal türüne uygun hukuk mahkemesi tedbiri değerlendirilir. 5651 m.9 iptal edildiğinden bu hükme dayanılarak doğrudan sulh ceza hâkimliğine başvurulamaz.
İlk 30 gün: RTÜK’e (yayın varsa), Reklam Kurulu’na (yanıltıcı reklam için 6502 SK m.61), KVKK Kurulu’na (kişisel veri ihlali) bildirim yapılır.

Deepfake’lenen Kişi (Hak Sahibi) Tarafı: Hangi Hukuki Yollara Başvurabilir?

Deepfake’lenen tanınmış kişi (örneğin “yatırım önerdiği” söylenen ünlü iş insanı) ayrıca aşağıdaki hukuki yolları işletebilir:

Kişilik hakkı ve özel hayat ihlalinde başvuru yolları: Somut ihlale uygun hukuk yolu değerlendirilir.
TMK m.24-25: Kişilik haklarına saldırının önlenmesi, durdurulması, tespit ve manevi tazminat davaları
TBK m.49 ve m.58: Haksız fiil sebebiyle maddi ve manevi tazminat
FSEK m.86: Resim üzerinde hak sahipliği ve izinsiz kullanımdan doğan tazminat
5237 sayılı TCK m.267: İftira suçundan şikayet (1-4 yıl hapis; maddî eser ve delil uydurulması hâlinde yarı oranında artırım)
KVKK m.11: Kişisel verilerinin imhasını talep hakkı; reddedilirse Veri Koruma Kurulu’na şikayet

Deepfake Yatırım Reklamını Tespit Etme: 8 Kırmızı Bayrak

Tanınmış kişinin daha önce hiç paylaşmadığı bir “yatırım fırsatı” duyurusu
Video kalitesi ile ses senkronizasyonunda küçük gecikmeler veya tutarsızlıklar
Yüz ifadelerinde doğal olmayan geçişler, gözlerin tuhaf hareketi
Saç sınırlarında, kulak ve diş bölgesinde bulanıklık veya artefaktlar
Sosyal medya hesabının “doğrulanmış” olmaması ya da yeni açılmış görünmesi
Sponsor reklam üzerinden yayılma ve “sınırlı süre” baskısı
Aşırı yüksek getiri vaatleri (günlük %2-5 gibi)
Yatırım için yönlendirilen platformun SPK lisansının olmaması

Sık Sorulan Sorular

Deepfake yatırım dolandırıcılığı suç mu?

Evet, birden fazla suç tipini bir arada barındırır: TCK m.158/1-f (bilişim sistemleri kullanılarak nitelikli dolandırıcılık – 4-10 yıl), TCK m.134 (özel hayatın gizliliğini ihlal – 1-3 yıl), TCK m.136 (kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme – 2-4 yıl), TCK m.267 (iftira – 1-4 yıl), 6362 sayılı Kanun m.109 (izinsiz sermaye piyasası faaliyeti – 2-5 yıl) ve TCK m.282 (suç gelirlerinin aklanması – 3-7 yıl).

Deepfake yatırım reklamına aldanıp para yatırdım, geri alabilir miyim?

Para iadesi için ilk 24-72 saat kritiktir. Cumhuriyet Başsavcılığına TCK m.158/1-f şikayetiyle CMK m.128 elkoyma talebi yapılır. Para başka hesaplara aktarılmadan önce dondurulabilirse iade imkânı artabilir; sonuç somut olaya bağlıdır. Off-shore borsalara gönderilmişse uluslararası adli yardım gerekir.

Deepfake’lenen kişiyim, içerik nasıl kaldırılır?

İptal edilen 5651 m.9 güncel bir doğrudan sulh ceza yolu değildir. Kişilik hakkı ihlalinde TMK m.24-25 ve koşulları varsa HMK m.389 vd. kapsamında hukuk mahkemesi tedbiri; özel hayatın gizliliğinde 5651 m.9/A ayrı değerlendirilir.

Sosyal medya platformu deepfake içeriği kaldırmazsa ne olur?

Sosyal ağ sağlayıcısına bildirim, adli başvuru ve idari yaptırım yolları kendi koşullarına göre incelenir. İptal edilmiş 5651 m.9/12 bu yaptırımın güncel dayanağı değildir.

Deepfake mağduriyeti için manevi tazminat talep edilebilir mi?

Evet. TMK m.24-25 ve TBK m.58 çerçevesinde kişilik haklarının ihlali sebebiyle manevi tazminat davası açılabilir. Tazminat miktarı; ihlalin ağırlığı, yayılma alanı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kusur derecesi göz önünde bulundurularak hâkim tarafından takdir edilir.