854 sayılı Deniz İş Kanunu — Gemi Adamı Hakları 2026

854 sayılı Deniz İş Kanunu Türk Bayraklı 100 grostonilato ve daha büyük gemilerde çalışan gemi adamları için özel bir iş hukuku rejimi öngörür. Bu rehberde sözleşme türleri, ücret, izin ve fesih usulü açıklanmaktadır.

Kapsam — m.1

Deniz İş Kanunu, denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve 100 grostonilato ve daha büyük gemilerde bir hizmet akdi ile çalışan gemi adamlarına ve bunların işverenlerine uygulanır. 100 grostonilatonun altındaki gemi adamları İş Kanunu kapsamındadır.

Hizmet Sözleşmesi — m.5

Belirli süreli: Bir veya daha fazla sefer için süresi belirlenmiş
Belirsiz süreli: Süresi belirtilmemiş
Sefer için: Bir seferlik gemi adamı sözleşmesi
Sözleşme yazılı yapılır; gemi tasdiknamesine kaydedilir (m.6)

İhbar Süreleri — m.16

6 aya kadar kıdem: 2 hafta
6 ay – 1.5 yıl: 4 hafta
1.5 yıl – 3 yıl: 6 hafta
3 yıl ve üzeri: 8 hafta

Kıdem Tazminatı — m.20

Hizmet süresi en az 1 yıl olan gemi adamına her tam yıl için 30 günlük ücret kıdem tazminatı ödenir. Tavan: Devlet memurlarına ödenen en yüksek emekli ikramiyesi tutarı. İşveren tarafından haklı sebep olmadan fesih, gemi adamının haklı sebeple feshi, askerlik, evlilik (kadın için 1 yıl içinde), emeklilik, ölüm hallerinde ödenir.

Ücret — m.28

Ücret en geç ayda bir defa ödenir. Sefer süresince yapılan kesintiler liman varış tarihini izleyen 3 iş günü içinde ödenir. Ücretten kesinti TBK m.407 ve m.408 hükümleri çerçevesinde sınırlıdır.

Yıllık İzin — m.40

1 yıldan 5 yıla kadar: 15 gün
5 yıldan 15 yıla kadar: 20 gün
15 yıl ve üzeri: 1 ay
İzin geminin Türk limanına geldiğinde kullanılır

Hastalık ve Kazada Sorumluluk — m.36

Gemi adamı gemideyken hastalanır veya yaralanırsa, tedavi giderleri işverence karşılanır. Gemi adamının ölümü halinde geri kalan ücret ve cenaze giderleri ailesine ödenir. MLC 2006 (Denizcilik Çalışma Sözleşmesi — Türkiye 2017 katılım) uygulanır.

Görevli Mahkeme

Deniz İş Kanunu’ndan doğan davalarda görevli mahkeme İş Mahkemesidir (7036 m.5). Arabuluculuk dava şartı uygulanır.

İlgili Mevzuat

854 sayılı Deniz İş Kanunu
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.935 vd. (gemi adamı)
MLC 2006 Denizcilik Çalışma Sözleşmesi
5510 sayılı SGK Kanunu m.40 (gemi adamlarına yıpranma payı)
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu