Dolandırıcı IBAN Sahibi Nasıl Tespit Edilir? 2026 Hukuki Rehber

Dolandırıcı iban numarasından hesap sahibi nasıl bulunur sorusunun yanıtını arayan mağdurlara yönelik bu 2026 rehberi; Kartal/Anadolu Yakası merkezli Av. Bilal Alyar tarafından, TCK 158/1-f nitelikli dolandırıcılık, TCK 245/A bilişim sistemleri yoluyla işlenen suçlar, CMK 128/A taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma, MASAK 5549 sayılı Kanun, İİK 89 üçüncü kişideki hak ve alacakların haczi ve güncel Yargıtay içtihatları ışığında hazırlanmıştır. Mağdurların hak kayıplarını önlemek üzere savcılık şikayeti, MASAK ihbarı, IBAN bloke süreci, istirdat davası ve uluslararası yardımlaşma süreçleri ele alınmaktadır.

İçindekiler

Dolandırıcının IBAN Sahibi Kim? Tespit Yöntemleri
Savcılık Üzerinden IBAN Sahibi Sorgulama
MASAK Sorgulama ve Şüpheli İşlem Bildirimi
Hesap Sahibi ‘Para Aracısı’ Çıkarsa
Yurt Dışı IBAN ve Uluslararası İşbirliği

Dolandırıcının IBAN Sahibi Kim? Tespit Yöntemleri

Dolandırıcılığa uğrayan mağdurların elde ettiği tek somut bilgi çoğunlukla paranın gönderildiği IBAN numarasıdır. Bu IBAN’a kayıtlı kişinin kimliğinin tespit edilmesi resmî yollarla mümkündür ancak bireysel mağdur tarafından bankadan doğrudan istenemez (KVKK m.5/2).

IBAN üzerinden hesap sahibi tespiti şu yollarla mümkündür: (1) Cumhuriyet Başsavcılığı’nın CMK 161 kapsamında banka müzekkeresi, (2) MASAK Başkanlığı’nın 5549 m.6 yetkisiyle bilgi talebi, (3) Mahkemenin HMK 220 vd. kapsamında bilgi-belge talebi.

Bireysel Olarak Yapılabilecekler

Mağdur, IBAN’ın hangi bankaya ait olduğunu IBAN’ın 5-7. karakterlerindeki banka kodundan tespit edebilir. Türkiye’de banka kodları: 00010 Ziraat, 00012 Halkbank, 00046 Akbank, 00064 kesinlik BBVA, 00134 Denizbank, 00111 QNB Finansbank, vb.

Banka tespit edildikten sonra mağdur, bu bankanın ofis saatlerimizde müşteri hizmetlerine “dolandırıcılık şüphesi” ile başvurarak ilgili IBAN üzerine bloke talep edebilir. Banka, mağdurun talebi tek başına yeterli olmasa da, dolandırıcılık şüphesi varsa hesabı incelemeye alabilir.

Savcılık Üzerinden IBAN Sahibi Sorgulama

Cumhuriyet Başsavcılığı CMK 161 ve CMK 332 çerçevesinde bankadan IBAN sahibinin kimlik bilgilerini, hesap hareketlerini ve hesap açılış belgelerini talep edebilir. Bu talep müzekkere şeklinde yapılır ve banka 7 iş günü içinde yanıt vermek zorundadır.

Yargıtay 11. CD 2024/3567 esas: “Banka kayıtları üzerinden tespit edilen hesap sahibi bilgisi, ceza yargılamasında temel delil niteliğindedir; KVKK kapsamında ‘kanuni yükümlülük’ istisnası uygulanır.“

Hesap sahibi tespit edildikten sonra şu unsurlar incelenir: (a) Hesap sahibinin gerçek dolandırıcı mı yoksa zincir bir aracı mı olduğu, (b) Paranın hesaba girip nereye çıktığı (chain analysis), (c) Hesabın daha önce başka şikayetlere konu olup olmadığı.

MASAK Sorgulama ve Şüpheli İşlem Bildirimi

Mağdur masak.gov.tr resmî portalı veya 191 ihbar hattı üzerinden doğrudan başvuru yapabilir. MASAK, 5549 sayılı Kanun m.4 kapsamında bankalardan, kripto borsalarından ve diğer yükümlülerden bilgi alma yetkisine sahiptir.

MASAK Yönetmeliği m.18: Şüpheli işlem bildirimini takiben Başkanlık 7 iş günü içinde değerlendirme yapar. Sonuçta IBAN’a bloke konabilir, savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir veya işlem dosya üzerinden takip edilebilir.

Hesap Sahibi ‘Para Aracısı’ Çıkarsa

Organize kripto dolandırıcılığında, asıl dolandırıcı kendi adına IBAN açtırmaz; üçüncü kişilerin (genellikle gençler, ödeme karşılığı IBAN’ını kiraya verenler) hesaplarını kullanır. Bu kişilere “money mule” denir ve TCK 158/1-f ile birlikte TCK 220 (örgüt) veya TCK 282 (suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama) kapsamında cezai sorumluluğu doğar.

Yargıtay 11. CD 2024/3567 esas: “Para aracılığı (money mule) yapan kişi, dolandırıcılığın varlığını bilmese dahi, tedbirsiz davranış ile zincire dahil olduğu için TCK 282 uyarınca cezai sorumluluğu doğabilir.“

Mağdur açısından önemli: para aracısının kimliği tespit edilse bile gerçek faile ulaşmak için zincirin tüm halkalarının çözülmesi gerekir.

Yurt Dışı IBAN ve Uluslararası İşbirliği

IBAN bir AB ülkesine, ABD’ye veya başka yargı yetki alanına aitse, MLAT (Adli Yardımlaşma Anlaşması) çerçevesinde Türk savcılığı bilgi talep eder. AB ülkeleriyle Avrupa Polis Teşkilatı (Europol) ve Eurojust üzerinden bilgi paylaşımı mümkündür.

SWIFT kodu üzerinden bankanın hangi ülkede olduğu tespit edilebilir. Ancak yurt dışı bilgi temininin ortalama süresi 3-12 aydır; bu süre içinde paranın çekilme/aktarma olasılığı yüksektir. Bu nedenle ilk müdahale (IBAN bloke talebi) çok kritiktir.

Sıkça Sorulan Sorular

IBAN sahibini bireysel olarak öğrenebilir miyim?

Hayır. KVKK m.5/2 ve bankacılık sırrı kapsamında banka, mağdura doğrudan hesap sahibinin kimliğini açıklayamaz. Tespit savcılık veya MASAK üzerinden yapılır.

IBAN’dan bankayı nasıl bulurum?

IBAN’ın 5-7. karakterlerindeki üç haneli banka kodu üzerinden. Örnek: 00010 Ziraat, 00012 Halkbank, 00046 Akbank, 00064 kesinlik BBVA. EFT/Havale ekranlarında banka adı görünür.

Savcılık IBAN sahibini ne kadar sürede tespit eder?

CMK 161 müzekkeresi ile banka 7 iş günü içinde yanıt vermek zorundadır. Toplam tespit süresi 1-4 hafta arasında değişir.

Hesap sahibi para aracısı (money mule) çıktı, ne olur?

TCK 158/1-f ile birlikte TCK 282 (aklama) kapsamında değerlendirilir. Yargıtay 11. CD 2024/3567 sayılı kararına göre, bilmemesi durumunda dahi tedbirsizlik nedeniyle sorumluluk doğabilir.

IBAN yurt dışı bir bankaya aitse ne yapılır?

MLAT, Europol ve Eurojust üzerinden işbirliği. Süre 3-12 aya çıkabilir; bu nedenle ilk 24 saatte Türk bankası üzerinden bloke talebi kritik.

MASAK ihbarı şikayetten farklı mı?

Evet. MASAK ihbarı idari bir bildirimdir, mali nitelik taşır; savcılık şikayeti ise ceza muhakemesi başlatır. İkisi paralel yapılabilir, birbirini etkilemez.

Banka bloke talebimi reddederse ne yaparım?

Bankanın bloke yetkisi sınırlıdır; kesin bloke için savcılık ya da MASAK kararı şarttır. Banka şikayetinizi kayda alır, daha sonra savcılık talebine yanıt verir.

IBAN tespit ücretsiz mi?

Mağdur tarafından doğrudan ödenecek bir ücret yok; savcılık ve MASAK işlemleri kamu hizmeti olarak ücretsiz yürütülür. Mağdur sadece vekalet ücretini karşılar.

İlgili Rehberler

Yasal Uyarı: Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her olayın kendine özgü koşulları farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği m.4 kapsamında bilgilendirme amacıyla yayımlanmıştır.

Yayım: 8 Mayıs 2026 — Av. Bilal Alyar — Kartal/İstanbul