Erişim Engeli Kararına İtiraz: Kime, Ne Zaman, Nasıl?

Kısa cevap: Sulh ceza hâkimliğinin verdiği erişim engeli kararına, kanunda ayrı bir hüküm yoksa, kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde, kararı veren hâkimliğe dilekçeyle itiraz edebilirsiniz. Hâkimlik kararını düzeltmezse itirazı, birden fazla sulh ceza hâkimliği bulunan yerde numara olarak kendisini izleyen hâkimlik inceler (CMK m.268).

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Bu sayfa, haberine, sitesine, hesabına ya da paylaşımına erişim engeli getirilen taraf için yazıldı: içerik sahibi, yayıncı, site yöneticisi. Erişim engeli istemek isteyen kişi için ayrı bir sayfamız var; aşağıda bağlantısını bulabilirsiniz. Burada anlatılan, kararın hangi yolla gözden geçirilebileceğidir. İçeriğin hukuka uygun olup olmadığı her dosyada ayrıca değerlendirilir.

Önce kararın dayanağını öğrenin

İtirazın yeri ve şekli, kararın hangi hükme dayandığına göre değişir. 5651 sayılı Kanunda erişim engeli birkaç farklı yoldan gelir:

• m.8: İçeriğin, maddede sayılan suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe bulunan yayınlar. Kararı soruşturmada hâkim, kovuşturmada mahkeme verir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da karar verebilir (m.8/1-2). Aynı suçlarda Başkan da re’sen erişimin engellenmesine karar verir (m.8/4).
• m.8/A: Yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, millî güvenlik ve kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması sebepleri. Kararı hâkim ya da gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhurbaşkanlığı veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan verir (m.8/A/1).
• m.9/A: Özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiği iddiası. Başvuru Başkanlığa yapılır, tedbir sulh ceza hâkiminin kararına sunulur (m.9/A/1, 5).

Kanunda geçen “Başkan” Siber Güvenlik Başkanı, “Başkanlık” ise Siber Güvenlik Başkanlığıdır; bu tanımlar 24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunla bu hâle getirilmiştir (m.2/1-c, v). Eski metinlerde aynı görev için başka kurum adı geçebilir.

Kişilik haklarının ihlali nedeniyle sulh ceza hâkimliğinden karar alınmasını düzenleyen m.9 ise Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Elinizdeki karar bu maddeye dayanıyorsa, kararın tarihi ve dayanağı ayrıca incelenmelidir.

Kararın size tebliğ edilmemiş olması sık görülür. Erişim Sağlayıcıları Birliği, 8 ve 8/A maddeleri kapsamı dışındaki kararların uygulanması için kurulmuştur (m.6/A/1); bu kararlar gereği için Birliğe gönderilir (m.6/A/7) ve Birlik bunları içerik veya yer sağlayıcının sitesinden tespit edilebilen e-posta adreslerine bildirebilir (m.6/A/11). m.8 kapsamında hâkim, mahkeme veya savcı kararının örneği Başkanlığa gönderilir (m.8/3); Başkan kararları ise ilgili içerik ve yer sağlayıcılar ile erişim sağlayıcılara bildirilir (m.8/4, m.8/A/1). Kararın tarihi, sayısı ve hangi hâkimlikten çıktığı öğrenilmeden itiraz dilekçesi yazılamaz.

Hâkim kararına itiraz: süre, merci, etki

Hâkim kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir (CMK m.267). 5651 m.8/2 de koruma tedbiri olarak verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararına CMK hükümlerine göre itiraz edilebileceğini açıkça söyler.

• Süre: Kanunda ayrıca hüküm yoksa, ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta (CMK m.268/1). Bu süre 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla “yedi gün”den “iki hafta”ya çıkarılmıştır.
• Nereye verilir: Kararı veren mercie dilekçeyle ya da zabıt kâtibine tutanağa geçirilmek koşuluyla beyanla (CMK m.268/1).
• Kim inceler: Kararı veren hâkimlik itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse en çok üç gün içinde inceleme merciine gönderir (m.268/2). Merci, o yerde birden fazla sulh ceza hâkimliği varsa numara olarak kendisini izleyen hâkimlik, son numaralı hâkimlik için bir numaralı hâkimliktir; tek hâkimlik bulunan yerler için maddede ayrı kural vardır (m.268/3-a).
• Etkisi: İtiraz, kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz. Kararı veren hâkimlik ya da inceleme merci, yerine getirmenin geri bırakılmasına karar verebilir (CMK m.269).
• Sonuç: İtiraz kural olarak duruşma yapılmadan karara bağlanır; yerinde görülürse merci itiraz konusu hakkında da karar verir. Merciin itiraz üzerine verdiği karar kesindir (CMK m.271/1, 2, 4).

Süre, kanun metnine göre kararın öğrenildiği günden işler. Öğrenme tarihini gösteren belge (bildirim e-postası, erişim sağlayıcı ekranı, tebligat) bu yüzden saklanmalıdır.

m.8 kararlarının sona erdiği hâller

Suç şüphesine dayanan m.8 kararları ceza soruşturmasına bağlıdır ve bazı durumlarda itiraza gerek kalmadan hükümsüz olur ya da ilgili makamca kaldırılır:

• Savcının gecikmesinde sakınca bulunan hâlde verdiği karar yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur; hâkim en geç yirmi dört saat içinde karar verir, onaylanmazsa tedbir savcı tarafından derhâl kaldırılır (m.8/2).
• Soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse ya da kovuşturmada beraat kararı verilirse, erişim engeli kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m.8/7, 8).
• İçerik yayından çıkarılırsa erişim engeli kararı soruşturmada savcı, kovuşturmada mahkeme tarafından kaldırılır (m.8/9).

Kanun ayrıca erişim engelinin belirli bir süreyle sınırlı verilebileceğini (m.8/2) ve m.8/2, 4 ve 14 kapsamındaki kararların kural olarak ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım veya bölümle ilgili URL bazında verileceğini söyler. Sitenin tümüne yönelik engel, ancak içeriğe yönelik engelleme teknik olarak yapılamıyor ya da ihlali önlemiyorsa verilebilir (m.8/17). Bütün bir siteye getirilen engelde bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca incelenmelidir.

Başkan kararı ve sulh ceza onayı (m.8/A)

m.8/A’da Başkanın, gecikmesinde sakınca bulunan hâlde verdiği karar yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur. Hâkim kırk sekiz saat içinde kararını açıklamazsa karar kendiliğinden kalkar (m.8/A/2). Kararın gereği, bildirimden itibaren en geç dört saat içinde yerine getirilir (m.8/A/1). Burada da site tümüne engel istisnadır; kural URL bazında engellemedir (m.8/A/3).

Maddede, içerik sahibinin itirazına ilişkin ayrı bir hüküm yoktur. Sulh ceza hâkiminin onay kararına karşı yol, CMK’daki genel itiraz hükümleri çerçevesinde değerlendirilir; dosyada önce hâkim onayının olup olmadığı ve tarihi tespit edilmelidir.

Özel hayatın gizliliği kararları (m.9/A)

m.9/A’da tedbir Başkanlığa yapılan başvuruyla başlar. Başvuran kişi talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar; hâkim özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirerek en geç kırk sekiz saat içinde karar verir, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (m.9/A/5). Engel, ihlal eden yayın, kısım, bölüm, resim veya video ile ilgili URL bazında uygulanır (m.9/A/4). Erişim engeline konu içerik yayından çıkarılmışsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m.9/A/7).

Madde, hâkim kararına itirazı açıkça Başkan için düzenler (m.9/A/6). İçeriği engellenen kişinin başvurusu bakımından CMK m.267-268’deki genel itiraz kuralı gündeme gelir; bu nokta somut dosyada ayrıca incelenmelidir.

İçeriği platform kaldırdıysa ya da hesap kısıtlandıysa

Her erişim engeli bir hâkim kararından gelmez. Paylaşımınız ya da hesabınız bir sosyal ağ sağlayıcı tarafından kaldırılmış veya kısıtlanmış olabilir. Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcı, kişilerin başvurularına en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermek zorundadır ve olumsuz cevaplar gerekçeli verilir (Ek m.4/3). Aynı sağlayıcı kullanıcılarına eşit ve tarafsız davranmakla yükümlüdür (Ek m.4/4).

Platformun kaldırma işlemi bir hâkim ya da Başkan kararının uygulanması olabilir; o durumda itiraz, kararı veren mercie karşı yapılır. Bu ayrımı yapmak için platformun gönderdiği bildirimin metni saklanmalıdır.

Tedbir kararının para cezası boyutu

Başkanlığın verdiği bir kararın yerine getirilmemesi nedeniyle site yöneticisine ya da yer sağlayıcıya idari para cezası verildiyse (m.8/11, m.8/A/5), bu ceza başka bir yoldan denetlenir. Koruma tedbiri olarak verilen hâkim veya savcı kararının yerine getirilmemesi ise adli para cezası yaptırımına bağlanmıştır (m.8/10); bu ayrı bir ceza yargılamasıdır. Başkanlık tarafından verilen idari para cezalarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir (m.8/12). Erişim engeline itiraz ile para cezasına karşı dava, ayrı süre ve merciye tabidir.

İtiraz reddedilirse: Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru

İtiraz merciinin kararı kesin olduğundan olağan yol orada biter. Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini düşünen kişi, kanundaki idari ve yargısal yolları tükettikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilir (6216 sayılı Kanun m.45/1-2). Başvuru, yolların tüketildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılır; haklı mazeret hâlinde mazeretin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde başvurulabilir (m.47/5). Başvuru harca tabidir ve dilekçede ihlal gerekçeleri ile yolların tüketildiği aşamalar gösterilir (m.47/2-3).

Haber ve yorum içeriklerinde ifade ve basın özgürlüğü bu aşamada sık ileri sürülen bir konudur; yine de başvurunun kabulü, içeriğin niteliğine ve kararın gerekçesine bağlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Resmî kaynaklar

• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun (m.2, 6/A, 8, 8/A, 9, 9/A, Ek m.4)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m.267-271)
• 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun (m.45, 47)

İlgili rehberler

• Erişim engeli başvurusu: 5651 kapsamında sulh ceza hakimliği
• İnternetteki içeriği kaldırtma: kişilik hakkı ve 5651
• İnternet erişim engelleme ve unutulma hakkı
• Bilişim avukatı ve siber suçlar avukatı

Hangi yolun kullanılacağı, kararın dayanağı ve içeriğin niteliği incelenmeden söylenemez; somut dosyanın incelenmesi gerekir.

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY