Unutulma Hakkı ve İnternette Erişim Engeli: KVKK ve 5651
Kısa cevap: Kanunlarda “unutulma hakkı” adıyla ayrı bir hükme rastlanmadı; Anayasa Mahkemesi bu hakkı şeref ve itibarın korunması ile kişisel verilerin korunması hakkından çıkarıyor. Uygulamada KVKK silme başvurusu, kişilik hakkı davası ve özel hayat ihlalinde 5651 m.9/A yolu kullanılır.
Son güncelleme: 11 Kasım 2026
Adınızı arattığınızda yıllar önceki bir haber, eski bir kovuşturma kaydı ya da artık sizi yansıtmayan bir paylaşım çıkıyorsa, aklınıza ilk gelen soru bunun silinip silinemeyeceğidir. Bu yazıda unutulma hakkının Türk hukukundaki dayanağını, hangi durumda hangi yolun kullanılabileceğini ve başvurunun nerede tıkanabildiğini anlatıyorum.
Unutulma hakkı kanunda yazıyor mu?
Hayır. Resmî mevzuat veri tabanında kanun metinleri içinde “unutulma hakkı” ifadesiyle yaptığım aramada sonuç çıkmadı. Anayasa Mahkemesi de bu hakkın Anayasa’da açıkça düzenlenmediğini kabul ediyor; ancak hakkı Anayasa’nın 5., 17. ve 20. maddelerinin doğal bir sonucu olarak görüyor (Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, N.B.B. Başvurusu, B. No: 2013/5653, 3/3/2016, § 47).
Aynı kararda Mahkeme, yayımlandığı tarihte belirli bir ağırlık eşiğini aşmayan haberlerin bile internette uzun süre erişilebilir kalmasının kişinin şeref ve itibarını zedeleyebileceğini söylüyor (§ 37). Somut olayda, yaklaşık on dört yıl önceki bir ceza yargılamasına ilişkin arşiv haberlerine erişimin engellenmesi talebinin reddi, şeref ve itibarın korunması hakkının ihlali sayıldı (§§ 73-75).
Kısacası hak var, ama bu adı taşıyan tek bir başvuru formu ya da kanun maddesi tespit edemedim. Hangi yolu kullanacağınız, içeriğin ne olduğuna ve kimin elinde bulunduğuna göre değişiyor.
Her eski haber kaldırılır mı?
Kaldırılmaz. Anayasa Mahkemesi, unutulma hakkının internet gazete arşivlerindeki her habere uygulanmasının beklenemeyeceğini açıkça yazıyor; haber arşivinin bir bütün olarak basın özgürlüğünün koruması altında olduğunu da hatırlatıyor (§§ 50, 52). Değerlendirmede şu ölçütlere bakılıyor (§ 50):
- yayının içeriği ve yayında kaldığı süre,
- güncelliğini yitirip yitirmediği, tarihsel bir veri sayılıp sayılamayacağı,
- kamu yararına katkısı, haberin geleceğe ışık tutan bir niteliği olup olmadığı,
- habere konu kişinin siyasetçi ya da ünlü olup olmadığı,
- haberin olgu mu değer yargısı mı içerdiği ve halkın bu bilgiye ilgisi.
Mahkeme ayrıca sonucun mutlaka haberin tamamen silinmesi olmadığını belirtiyor: haberle kişi arasında bağ kuran kişisel verilerin silinmesi, haberin anonim hâle getirilmesi ya da içeriğin bir kısmına erişimin engellenmesi gibi yöntemler de mümkün ve ölçülülük ilkesi esas alınmalı (§ 52).
KVKK açısından da bir sınır var: kişisel verilerin, millî güvenlik, kamu düzeni, özel hayatın gizliliği veya kişilik hakları gibi değerleri ihlal etmemek ve suç teşkil etmemek kaydıyla ifade özgürlüğü kapsamında (sanat, tarih, edebiyat veya bilimsel amaçlarla da) işlenmesine KVKK hükümleri uygulanmaz (6698 s. Kanun m.28/1-c). Yani bir haber sitesine karşı KVKK yolunun işe yarayıp yaramayacağı, haberin bu sınırın neresinde durduğuna bağlıdır.
KVKK yolu: silme, yok etme, anonim hâle getirme
Kanuna uygun işlenmiş olsa bile işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalkan kişisel veri, veri sorumlusu tarafından kendiliğinden ya da ilgili kişinin talebiyle silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir (KVKK m.7/1). İlgili kişi, eksik veya yanlış işlenen verinin düzeltilmesini ve m.7’deki şartlarla verinin silinmesini ya da yok edilmesini isteyebilir; bu işlemlerin, verinin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini de talep edebilir (KVKK m.11/1-d, e, f).
Başvuru, veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle yapılır; veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır, kabul ederse gereğini yapar, reddederse gerekçesini açıklar (KVKK m.13). Silme yönetmeliğine göre işleme şartlarının tamamı ortadan kalkmışsa veri sorumlusu veriyi siler, yok eder veya anonim hâle getirir; veri üçüncü kişilere aktarılmışsa durumu onlara bildirir; şartlar kalkmamışsa talebi gerekçeli olarak reddedebilir (Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik m.12). İlgili kişinin talebi hâlinde silme, yok etme veya anonim hâle getirme yöntemlerinden uygun olanı gerekçesini açıklayarak seçer (aynı Yönetmelik m.7/5).
Ret, yetersiz cevap ya da süresinde cevap verilmemesi hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu açılır: cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde. Önce veri sorumlusuna başvurmadan şikâyet yapılamaz; kişilik hakkı ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır (KVKK m.14). Başvurunun ve şikâyetin kendisi ayrı bir yazının konusu: KVKK şikâyeti nasıl yapılır.
Arama sonuçlarından çıkarma talebi
Çoğu zaman sorun haberin kendisinden çok, adınızı yazınca ilk sayfada çıkmasıdır. Arama hizmeti sunan şirketlerin büyük kısmı kendi çevrim içi başvuru kanalını işletir. Bu kanalda, hangi sonucun hangi gerekçeyle (eskime, kamu yararının kalmaması, yanlış bilgi, özel hayat) kaldırılmasını istediğinizi tek tek göstermeniz gerekir. Birkaç noktaya dikkat:
- Bir arama hizmetinden çıkan sonuç diğerlerinde kalabilir; her hizmete ayrıca başvurmak gerekir.
- Sonucun aramadan çıkması, haberin kaynak sitede silindiği anlamına gelmez. Kaynak siteye ayrı başvuru gerekir.
- Bu kanallar hukuki yolların yerine geçmez. Sonuç alınamazsa KVKK başvurusu ve yargı yolu yine açıktır.
Kişilik hakkı davası (TMK m.24-25)
Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kişi, hâkimden korunmasını isteyebilir; rıza, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetki ile haklı kılınmayan her saldırı hukuka aykırıdır (TMK m.24). Davacı saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini ve etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir; maddi ve manevi tazminat hakkı saklıdır. Dava, davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (TMK m.25).
5651 sayılı Kanunun kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkiminden erişim engeli istenmesini düzenleyen 9. maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edildi. Bu nedenle özel hayat dışındaki kişilik hakkı ihlallerinde (eski bir habere bağlı itibar zedelenmesi dahil) sulh ceza hâkiminden bu madde üzerinden erişim engeli istenemez; kişilik hakkı davası ve içeriği yayımlayana başvuru yolları kalır. Bu yolun ayrıntısı için: internetteki içeriği kaldırtma.
Yargıtay uygulamasından iki örnek
Yargıtay 7. Ceza Dairesi 2026’da, m.9 döneminde verilmiş sulh ceza kararlarını kanun yararına bozma yoluyla inceledi. Birinde, eski bir habere erişimin engellenmesi talebini reddeden kararı, unutulma hakkına ve haberin güncellik değerini yitirdiğine dayanan istemi yerinde bularak bozdu (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 30.03.2026, E.2023/9270, K.2026/3497). Bu incelemenin, kararın kesinleştiği tarihteki mevzuata göre yapıldığını da ayrıca belirtti.
Diğerinde ise Daire, kanun yararına bozma istemini reddetti: başvuru dilekçesinde yalnız adresler yazılmış, yayın içeriğine dair görüntü ya da tespit eklenmemişti; inceleme tarihinde adreslere de ulaşılamadığı için haberin unutulma hakkı kapsamında kalıp kalmadığı değerlendirilemedi (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 06.04.2026, E.2023/10612, K.2026/3957). Buradan çıkan ders basit: hangi yola giderseniz gidin, içeriğin tam adresini, yayın tarihini ve ekran görüntüsünü başvurudan önce kayda geçirin.
Özel hayat ihlalinde 5651 m.9/A
İçerik özel hayatın gizliliğini ihlal ediyorsa (örneğin rızanız olmadan yayılmış bir görüntü ya da özel bilgi), Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurularak erişimin engellenmesi istenebilir (5651 m.9/A-1; Başkanlık tanımı m.2/1-v). Başvuruda yayının tam adresi (URL), hakkın hangi açılardan ihlal edildiği ve kimliği ispatlayan bilgiler yer alır; eksik başvuru işleme konulmaz (m.9/A-2).
Erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular ve engelleme URL bazında yapılır (m.9/A-3, 4). Başvuran, talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar; hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (m.9/A-5). Özel hayatın gizliliğinin ihlaline bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise erişimin engellenmesi doğrudan Başkanın emriyle de yapılabilir; bu karar yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur, hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir (m.9/A-8, 9). Bu yol yalnız özel hayatın gizliliğinin ihlali iddiası için öngörülmüştür (m.9/A-1); haberin yalnızca itibarı zedelediği iddiası bu kapsamda değildir, hangi yolun uygulanacağı içeriğin özel hayata ilişkin olup olmadığına göre somut olayda belirlenir. Engellemenin genel usulü ve itiraz için: sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli ve erişim engeli kararına itiraz.
İçerik bir sosyal ağda ise
Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcı, kişiler tarafından yapılacak başvurulara en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermek, olumsuz cevabı gerekçelendirmek zorundadır (5651 Ek m.4/3). Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içerik bildirildiği hâlde yirmi dört saat içinde kaldırmayan ya da erişimi engellemeyen sosyal ağ sağlayıcı doğan zarardan sorumludur (Ek m.4/14).
Hangi durumda hangi yol?
| Durum | Öncelikli yol | Dayanak |
|---|---|---|
| Eski ve güncelliğini yitirmiş haber, itibar zedeleniyor | Yayıncıya yazılı talep; sonuç yoksa kişilik hakkı davası | TMK m.24-25; AYM N.B.B. |
| Bir şirket ya da kurumun elindeki eski kişisel veri | Veri sorumlusuna silme başvurusu, ardından Kurula şikâyet | KVKK m.7, 11, 13, 14 |
| Adla aramada çıkan sonuç | Arama hizmetinin başvuru kanalı; KVKK ve dava yolu saklı | KVKK m.11 |
| Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerik | Siber Güvenlik Başkanlığına başvuru | 5651 m.9/A |
| Sosyal ağdaki paylaşım | Sosyal ağ sağlayıcıya başvuru | 5651 Ek m.4/3 |
Sıkça sorulan sorular
Türk hukukunda unutulma hakkı kanunla düzenlenmiş mi?
Kanunlarda bu adla ayrı bir hükme rastlanmadı. Anayasa Mahkemesi, hakkın Anayasa’da açıkça düzenlenmediğini kabul etmekle birlikte onu Anayasa’nın 5., 17. ve 20. maddelerinin doğal sonucu olarak görüyor (N.B.B., B. No: 2013/5653, § 47). Uygulamada KVKK’daki silme hakkı, kişilik hakkı davası ve özel hayat ihlalinde 5651 m.9/A ile kullanılıyor.
Adımla aramada çıkan eski bir haberi nasıl kaldırtabilirim?
İki ayrı muhatap var: haberi yayımlayan site ve sonucu gösteren arama hizmeti. Arama hizmetinin kendi başvuru kanalı kullanılabilir, ancak her hizmete ayrı başvuru gerekir ve sonuç aramadan çıksa da haber kaynakta kalabilir. Yayıncıdan sonuç alınamazsa kişilik hakkı davası, kişisel veri söz konusuysa KVKK başvurusu değerlendirilir.
Veri sorumlusu silme başvuruma cevap vermezse ne olur?
Veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmak zorundadır (KVKK m.13/2). Cevap gelmezse, ret ya da yetersiz cevap hâlinde, cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvurudan itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet edebilirsiniz (KVKK m.14/1).
Her eski haber unutulma hakkıyla silinir mi?
Hayır. Anayasa Mahkemesi haberin içeriğine, yayında kaldığı süreye, güncelliğini yitirip yitirmediğine, kamu yararına katkısına ve kişinin siyasetçi ya da ünlü olup olmadığına bakılması gerektiğini söylüyor; haber arşivi basın özgürlüğünün koruması altında. Sonuç bazen haberin silinmesi değil, adın çıkarılması ya da haberin anonim hâle getirilmesi oluyor.
Özel hayatımı ihlal eden bir içerik için ne kadar sürede sonuç alınır?
5651 m.9/A’ya göre Siber Güvenlik Başkanlığına eksiksiz bir başvuru yapılırsa (eksik başvuru işleme konulmaz) erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular. Talep yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulur, hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir; karar çıkmazsa tedbir kendiliğinden kalkar.
Resmî kaynaklar
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik
- 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
İlgili rehberler
- İnternetteki içeriği kaldırtma: kişilik hakkı ve 5651
- Sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli
- Erişim engeli kararına itiraz
- 5651 sayılı Kanun ve sağlayıcı yükümlülükleri
- KVKK şikâyeti nasıl yapılır
- Bilişim hukuku ana rehber
- Sosyal medya temsilci atama
- KVKK veri ihlali bildirimi
- Adli bilişim raporu
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Ana Rehber: İş Hukuku 2026 | İşçi, İşveren, İş Davaları Kapsamlı Rehber
İlgili Yazılar:
Hangi yolun işe yarayacağı, içeriğin niteliği ve yayın geçmişi incelenmeden söylenemez; somut dosyanın incelenmesi gerekir.
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.
Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
