Esenyurt’ta Kripto Kaybını Geri Alma Vaadiyle Ödeme İsteyenler: İkinci Dolandırıcılığın Tanınması

Esenyurt; yoğun konut yerleşimi, çok sayıdaki küçük ticarethane ve hareketli nüfus yapısıyla İstanbul’un en kalabalık ilçelerinden biridir. Kripto varlık dolandırıcılığına uğrayan kişilerin yaşadığı ikinci bir sorun ise, kayıp parayı geri alacağını iddia eden kişilerin ortaya çıkmasıdır. Bunlar kendilerini hukuk bürosu, siber güvenlik danışmanı, kolluk mensubu veya “izleme şirketi” olarak tanıtabilir. Bu sayfa, bu tür vaatlerin nasıl tanınabileceğini ve ödeme yapılmışsa neler düşünülmesi gerektiğini anlatır.

Kurgunun işleyişi

İlk dolandırıcılıktan sonra mağdura sosyal medya, mesajlaşma uygulaması veya telefon üzerinden ulaşılır. Karşı taraf, kaybın izini sürebildiğini, parayı bloke edebileceğini ya da bir devlet kurumuyla bağlantısı olduğunu söyler. Ardından “işlem ücreti”, “vergi”, “teminat”, “bilirkişi bedeli” veya “hesap açma harcı” adıyla ön ödeme ister. Ödeme yapıldıktan sonra ek bir masraf çıkar, süreç uzar ve sonunda iletişim kesilir.

Kurgunun ortak özelliği, ödemenin önceden ve çoğunlukla kripto varlıkla ya da yabancı bir hesaba istenmesidir. Gerçek hukuki süreçlerde ise masraf ve harçlar resmî kanallar üzerinden, makbuz karşılığı ödenir; savcılık ya da mahkemenin kişilere mesajlaşma uygulamasıyla ödeme talebi göndermesi beklenmez.

Uyarı işaretleri

• Önceden ödeme yapılırsa parayı geri alacağını belirten kesin bir söz.
• Kimlik, baro kaydı veya şirket bilgisinin doğrulanmaması.
• Ödemenin kripto varlıkla ya da şahıs hesabına istenmesi.
• Acele ettirme, “son gün” baskısı ve gizlilik isteği.
• Resmî kurum adı kullanılan ama resmî alan adı taşımayan yazışmalar.

Avukat olduğunu söyleyen bir kişinin baro kaydı, baronun kamuya açık avukat arama bölümünden sorgulanabilir. Avukatlık Kanunu m.164/2 uyarınca avukatlık ücreti, sözleşmeyle kararlaştırılsa bile dava konusu değerin yüzde yirmibeşini aşamaz; “sonuç alınırsa tamamını alırız” gibi sınırsız oranlar bu bakımdan dikkat çekicidir.

Suç yönünden değerlendirme

Bu tür eylemler, Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılık hükümleri kapsamında değerlendirilebilir. Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanılması m.158/1-b ile, kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtma m.158/1-l ile, bilişim sistemlerinin ve banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması ise m.158/1-f ile ilgilidir. Bunlardan f ve l bentlerinde alt sınır dört yıl hapistir. Görevli mahkeme, ceza üst sınırının on yılı aşmaması nedeniyle asliye ceza mahkemesidir (5235 sayılı Kanun m.12).

Aynı kişinin hem ilk dolandırıcılığın hem de ikinci kurgunun arkasında bulunup bulunmadığı, soruşturmada incelenebilir. Bu nedenle ikinci olay da şikâyete eklenmelidir.

Ödeme yapıldıysa

İlk adım, ödeme yapılan hesap ve cüzdan bilgilerinin kaydedilmesidir. Ödeme bir banka üzerinden yapılmışsa bankaya yazılı bildirim yapılır; kripto varlıkla yapıldıysa işlem kimliği ve alıcı adres saklanır. Ardından Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu yapılır. Bilişim sistemleri ve banka araçlarının kullanıldığı suçlarda mağdurun yerleşim yeri başsavcılığı da yetkilidir (CMK m.12/6).

Hukuk yoluyla, sebepsiz zenginleşme kuralları (Türk Borçlar Kanunu m.77 ve devamı) veya haksız fiil hükümleri uyarınca iade davası açılabilir. Sebepsiz zenginleşme istemlerinde zamanaşımı, zarar görenin hakkını öğrenmesinden itibaren iki yıl, her hâlde on yıldır (m.82); haksız fiilde ise iki yıl ve on yıllık süreler söz konusudur (m.72). Karşı tarafın kimliğinin bilinmemesi dava açmayı zorlaştırabilir; soruşturma bu bakımdan önem taşır.

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı

Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse, karara karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173). İtirazda, toplanmayan deliller ve araştırılmayan hesap hareketleri somut olarak belirtilmelidir.

Kendinizi korumak için

Kayıp sonrası gelen her yeni teklifi, kaybın ilk anlatımına bağlı olarak değerlendirmek gerekir: kimse sizin kaybınızı bilmiyorsa ve ulaşan bir kişi bunu biliyorsa, bilginin kaynağı sorulmalıdır. Sosyal medya paylaşımlarında kaybı ayrıntısıyla anlatmak, bu tür kişilerin ulaşma ihtimalini artırabilir. Şikâyet bilgisi yalnızca savcılığa ve ilgili kuruluşlara iletilmelidir.

Başvuruda ikinci olayın anlatımı

Savcılığa verilecek dilekçede ikinci olay, birinci olaydan ayrı bir başlık altında anlatılmalıdır. Kimin, hangi kanaldan, hangi tarihte ve hangi sözle ödeme istediği, ödemenin tutarı ve gönderildiği hesap ya da adres açık yazılmalıdır. Karşı tarafın gönderdiği belge, sözleşme taslağı veya makbuz örnekleri dilekçeye eklenmelidir; sahte olduğu anlaşılan bu belgeler, ayrıca sahtecilik yönünden de incelenebilir.

Sık sorulan sorular

“Parayı bloke edebiliriz” diyen kişiler gerçek olabilir mi?

Bloke kararı yargı makamı tarafından verilir. Kendi başına ödeme karşılığında bloke edeceğini söyleyen bir kişi, bu yetkiye sahip değildir.

Ücret ödemem gerekiyorsa nasıl güvence alırım?

Hukuki hizmet alırken sözleşme yapılmalı, ücret miktarı, kapsamı ve ödeme biçimi yazılı olmalı, ödeme makbuz karşılığı yapılmalıdır. Sonuç vaadi içeren teklifler dikkatle ele alınmalıdır.

İkinci dolandırıcılık ayrı bir suç mudur?

Evet. Yeni bir kandırma eylemi ve yeni bir zarar bulunduğundan ayrı bir suç oluşturur; ancak ilk olayla bağlantısı soruşturmada birlikte ele alınabilir.

Ödemeyi kripto ile yaptım, geri alınabilir mi?

Blokzincirdeki işlem geri döndürülemez; fakat alıcı adresin bir platforma ait olup olmadığı soruşturmada incelenebilir. Sonuç önceden belirtilemez.

İlgili sayfalar: para geri alma vaadi, kripto iade davası ve şikâyet rehberi.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.