Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.16 uyarınca, bir Türk vatandaşıyla evlenmiş yabancıların belirli şartları sağlaması halinde vatandaşlık kazanabilmesidir. Ancak bir Türk vatandaşıyla evlenmek, tek başına ve otomatik olarak vatandaşlık kazandırmaz.
30 Saniyede Özet
- En az 3 yıl kesintisiz bir Türk vatandaşıyla evli olmak ve evliliğin başvuru anında devam ediyor olması gerekir (TVK m.16).
- Aile birliği içinde yaşamak (fiilen birlikte yaşama) şartı aranır; evlilik birliğine aykırı bir durum (örneğin ayrı yaşama) engel teşkil edebilir.
- Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel oluşturacak bir hali bulunmaması gerekir.
- Önemli nüans: şartları taşımak otomatik vatandaşlık hakkı doğurmaz — İçişleri Bakanlığı’nın bu konuda takdir yetkisi vardır (ancak bu yetki sınırsız değildir, idari yargı denetimine tabidir).
- Evlilik, vatandaşlık kazanıldıktan sonra sona ererse (boşanma), sonradan kazanılan vatandaşlık kural olarak etkilenmez; ancak evliliğin muvazaalı (danışıklı) olduğu tespit edilirse iptal riski doğar.
Bilgilendirme: Başvurunun idare tarafından reddi halinde idari yargı yolu (iptal davası) açıktır.
Son güncelleme: 08.09.2026
Kanuni Dayanak
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.16 (evlenme yoluyla vatandaşlık kazanma şartları).
Şartlar Nelerdir?
TVK m.16 uyarınca, bir yabancının evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı kazanabilmesi için: en az 3 yıldan beri bir Türk vatandaşıyla evli olması ve evliliğin başvuru tarihinde devam ediyor olması, eşlerin aile birliği içinde fiilen birlikte yaşaması (evlilik birliğine aykırı bir durumun bulunmaması) ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halin bulunmaması gerekir.
Şartları Taşımak Otomatik Hak Doğurur mu?
Hayır. Şartların sağlanmış olması başvurucuya doğrudan bir vatandaşlık kazanma hakkı vermez; İçişleri Bakanlığı bu konuda takdir yetkisine sahiptir. Ancak bu yetki sınırsız ve keyfi değildir; idarenin kararı, idari yargı denetimine (iptal davası) tabidir ve şartları açıkça karşılayan bir başvurunun somut, hukuka uygun bir gerekçe olmaksızın reddedilmesi yargı denetiminde bozulabilir.
Evlilik Sona Ererse Ne Olur?
Vatandaşlık kazanıldıktan sonra evlilik boşanma yoluyla sona ererse, kural olarak sonradan kazanılan vatandaşlık bundan etkilenmez. Ancak evliliğin yalnızca vatandaşlık kazanmak amacıyla danışıklı (muvazaalı) olarak yapıldığı tespit edilirse, kazanılan vatandaşlığın iptali gündeme gelebilir; bu nedenle sürecin başında ve devamında evlilik birliğinin gerçekliği önem taşır.
Hızlı Hukuki Destek
Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurunuz veya reddedilen bir başvuruya karşı iptal davası için iletişime geçebilirsiniz.
İdarenin Somut Delilsiz Reddi İptal Edilebilir (Danıştay Örneği)
Danıştay 10. Dairesi’nin bir kararında (E.2016/1263 K.2021/348, 09.02.2021, oybirliğiyle ONAMA), idarenin bir evlenme-yoluyla-vatandaşlık başvurusunu “aile birliği içinde yaşama şartının sağlanmadığı” gerekçesiyle reddetmesine karşı açılan davada, idarenin yaptığı tahkikatta başvurucunun evlilik sonrası yaşamıyla ilgili somut, olumsuz bir bulguya rastlanmadığı tespit edilmiş ve ret işlemi iptal edilmiştir. Karar, TVK m.16’nın amacının gerçek evlilikleri değil yalnızca vatandaşlık kazanmak amacıyla yapılan muvazaalı evlilikleri önlemek olduğunu vurgulamış ve idarenin ret kararının somut delillere dayanması gerektiğini teyit etmiştir — bu, makalede belirtilen “idarenin takdir yetkisi sınırsız değildir, idari yargı denetimine tabidir” ilkesinin gerçek bir uygulamasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir Türk vatandaşıyla evlenmek otomatik vatandaşlık verir mi?
Hayır, evlilik başlı başına vatandaşlık kazandırmaz; TVK m.16’daki şartların sağlanması ve başvuru gerekir.
Kaç yıl evli kalmak gerekir?
En az 3 yıl kesintisiz evli olmak ve evliliğin başvuru anında devam ediyor olması gerekir.
Ayrı yaşayan eşler bu yoldan başvurabilir mi?
Aile birliği içinde fiilen birlikte yaşama şartı arandığından, evlilik birliğine aykırı bir durum (örneğin fiilen ayrı yaşama) başvuruyu olumsuz etkileyebilir.
Şartları taşıyorsam başvurum kesin kabul edilir mi?
Hayır, idarenin (İçişleri Bakanlığı) bu konuda takdir yetkisi vardır; ancak bu yetki idari yargı denetimine tabidir.
Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
Ret kararına karşı idari yargıda iptal davası açılabilir.
Boşanırsam kazandığım vatandaşlık elimden alınır mı?
Kural olarak hayır, ancak evliliğin muvazaalı olduğu tespit edilirse iptal riski doğabilir.
İlgili Hukuki Konular
Yatırım yoluyla vatandaşlık için yatırım yoluyla vatandaşlık sayfamıza, çifte vatandaşlık şartları için çifte vatandaşlık sayfamıza bakabilirsiniz.
Resmî Kaynaklar
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu: mevzuat.gov.tr.
Hazırlayan
Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu — vatandaşlık ve yabancılar hukuku süreçlerinde dosya takibi yapmaktadır.
Yasal Uyarı: Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Başvurunuz için bir avukata danışınız.