Temel koşullar
Evlilikle vatandaşlık başvurusu, Türk vatandaşıyla en az üç yıldan beri evli olmayı ve evliliğin devam etmesini, aile birliği içinde yaşamayı ve evlilik birliğini tehdit eden bir davranışın bulunmamasını gerektirir. Yabancı eş, kamu düzeni veya milli güvenlik açısından risk oluşturmamalıdır. Yatırım veya uzun süreli ikamet yolunun aksine burada dayanak, gerçek evlilik ilişkisinin kendisidir.
Adım adım süreç
Tipik yol: evliliğin usulüne uygun tescili (yurt dışındaki evlilikler Türk nüfus kütüğüne işlenir) ve ardından vatandaşlık başvurusunun yapılmasıdır. 5901 sayılı Kanun m.16, genel yoldaki beş yıllık Türkiye ikameti şartını aramaz; başvuru yurt içinde ikamet edilen yer valiliğine, yurt dışında dış temsilciliklere yapılır (m.37). Dosya genellikle ortak yaşama ilişkin bir mülakatı içerir; eşler ayrı ayrı sorgulanabilir. Muvazaalı (danışıklı) evlilik incelemesi değerlendirmenin standart bir parçasıdır.
Belgeler ve sık yapılan hatalar
Genellikle (tescilli) evlenme belgesi, ortak ikamet kanıtları, biyometrik fotoğraflar ve apostilli ile tercümeli nüfus belgeleri gerekir. Sık yapılan bir hata, mülakattaki tutarsız yanıtlar veya birlikte yaşama kanıtlarındaki boşluklardır. Karardan önceki boşanma, bu dayanaktaki uygunluğu genellikle sona erdirir.
Evlilik Yoluyla Vatandaşlıkta Süre ve Koşullar
Bir Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği fiilen sürdüren yabancılar, evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunda bulunabilir. Aile birliği içinde yaşama şartı ve evliliğin gerçekliği, makamlarca titizlikle incelenir. Kazanma şartları sağlanmıyorsa başvuru reddedilir; vatandaşlık verildikten sonra ise kazanma kararı, ilgilinin yalan beyanı veya kazanmaya esas önemli hususları gizlemesi sonucunda verilmişse kararı veren makamca iptal edilir (5901 m.31).
Hukuki Dayanak ve Yetkili Kurumlar
Türk vatandaşlığı süreçleri 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve ilgili uygulama yönetmeliği çerçevesinde yürütülür. Başvuru yurt içinde ikamet edilen yer valiliğine, yurt dışında dış temsilciliklere yapılır (5901 m.37). Şartların tespiti illerdeki vatandaşlık başvuru inceleme komisyonunca yapılır (m.18); dosya Bakanlığa gönderilir ve kabul veya ret kararını Bakanlık verir (m.19). İstanbul’da işlem yapan yabancılar için başvuru, belge ve takip aşamalarında bir yabancılar ve vatandaşlık hukuku avukatıyla çalışmak süreci kolaylaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaç yıl evlilik gerekir?
Türk vatandaşıyla en az üç yıldan beri evli olmak, evliliğin devam etmesi ve aile birliği içinde yaşama gerekir; başvurudan sonra Türk eşin ölümü hâlinde aile birliği şartı aranmaz (5901 m.16).
Mülakat var mı?
Evet, aile birliği mülakatı standarttır; gerçek birliği doğrulamak için eşler ayrı ayrı görüşülebilir.
Süreç sırasında boşanırsak ne olur?
Karardan önceki boşanma genellikle evlilik yoluyla uygunluğu sona erdirir; dulluk ise kurallarca farklı ele alınır.
Evlilik otomatik vatandaşlık sağlar mı?
Hayır. Türk vatandaşıyla evlilik otomatik vatandaşlık sağlamaz; başvuru ve değerlendirme gerekir.
İlgili sayfalar
- Yabancıların Türk Vatandaşlığı — kapsamlı ana rehber
- Çin vatandaşları için Türk vatandaşlığı rehberi
- Rusya vatandaşları için Türk vatandaşlığı rehberi
- İran vatandaşları için Türk vatandaşlığı rehberi
- Körfez ve Arap ülkeleri vatandaşları için rehber
- Almanya vatandaşları için Türk vatandaşlığı rehberi
- Yatırımla Türk vatandaşlığı: yollar ve eşikler
- Türk vatandaşlığı için gerekli belgeler
- İstisnai Türk vatandaşlığı: kimler hak kazanır
- Başvuru reddedilirse ne yapılır?
- Türk vatandaşlığı ne kadar sürer?
➤ Yatırımla Türk vatandaşlığı — ayrıntılı rehber
Yetkililer Evliliğin Gerçek Olup Olmadığını Nasıl Değerlendirir?
Türk vatandaşı ile evlilik yoluyla vatandaşlık, danışıklı bir evlilik değil, gerçek ve süregelen bir birliktelik gerektirir. Üç yıllık bekleme süresi boyunca ve mülakat aşamasında yetkililer, çiftin birlikte yaşayıp yaşamadığına, ortak bir hane ve maliyeti paylaşıp paylaşmadığına ve günlük yaşamlarını tutarlı biçimde anlatıp anlatamadığına bakar. Ortak kira veya tapu kayıtları, ortak banka hareketleri, zamana yayılmış fotoğraflar, birlikte seyahatler ve yakınların tanıklığı, gerçekliği ortaya koymaya yardımcı olur. Tutarsız yanıtlar, birlikte yaşamama veya ortak yaşamın bulunmaması ret ve ileri incelemeye yol açabilir; bu nedenle çiftlerin ilişkilerinin olağan gerçekliğini belgelemeye hazır olması gerekir.
Süreç İçinde Evlilik Sona Ererse Ne Olur?
Başvuru süregelen bir evliliğe dayandığından, başvurudan önce evliliğin sona ermesi, m.16’daki evliliği devam eden koşulunu etkiler. Başvurudan sonra Türk vatandaşı eşin ölümü nedeniyle evliliğin sona ermesi hâlinde ise 5901 m.16/2 uyarınca aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz. Boşanmanın etkisi dosyanın aşamasına göre değerlendirilir. Her durum kendine özgüdür ve değişikliğin başvuru aşamasına göre zamanlaması önem taşır; bu nedenle koşullar değiştiğinde dosyanın tam durumunu değerlendirmek önemlidir.
Türk vatandaşıyla evlenince hemen vatandaş olur muyum?
Hayır. Evlilik otomatik vatandaşlık sağlamaz. Çiftin gerekli bekleme süresi boyunca evli ve birlikte yaşıyor olması gerekir; ardından yabancı eş başvurabilir ve birlikteliğin gerçek olduğu tespit edilmelidir. Ancak inceleme ve onay sonrasında vatandaşlık verilir.
Evlilik yoluyla alınan vatandaşlık sonradan iptal edilebilir mi?
Evliliğin yalnızca vatandaşlık almak için yapılmış danışıklı bir evlilik olduğu ortaya çıkarsa ve kazanma kararı yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi sonucunda verilmişse, karar veren makamca iptal edilir (5901 m.31). Sonradan boşanmayla biten gerçek bir evlilik, hukuka uygun biçimde verilmiş vatandaşlığı tek başına ortadan kaldırmaz.
Yasal Uyarı
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İşlemler kişisel duruma, güncel mevzuata ve idari uygulamaya göre farklılık gösterir; somut durumunuz için bir avukattan değerlendirme almanızı öneririz.
