Eyüpsultan’da Boşanma Davası: Konut, Kredi ve Çocuk Düzeni

Eyüpsultan; Haliç kıyısındaki tarihî dokusu, eski mahalleleri ve ilçenin kuzeyindeki yeni site yerleşimleriyle farklı yaşam biçimlerini bir arada barındırır. Bu çeşitlilik, boşanma davalarında da farklı sorular doğurur. Bir ailede en önemli konu kredili ve henüz tapusu devredilmemiş bir konut olabilir; başka bir ailede kat karşılığı verilmiş bir taşınmazdan gelen pay ya da sitede oturulan evin kimde kalacağı tartışılır. Aşağıdaki bilgiler genel niteliktedir ve belirli bir dosya için değerlendirme yerine geçmez.

Önce dava yeri

TMK m.168 gereği boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri aile mahkemesinde veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerde açılır. Eyüpsultan’ın bağlı olduğu adliye ve güncel yargı çevresi dava açmadan önce adalet.gov.tr üzerinden kontrol edilmelidir. Eşler ayrı ilçelerde yaşıyorsa, her iki adres de yetki bakımından değerlendirilir; yetkisiz mahkemede açılan dava yetkisizlik kararıyla dosyanın gönderilmesine yol açabilir.

Kredili konut ve devredilmemiş tapu

Eşlerin evlilik süresince aldığı konut kredisi, tasfiyede önemli bir kalemdir. Kredi ile alınan konut edinilmiş maldır (TMK m.219) ve ev yalnız bir eş adına kayıtlı olsa bile diğer eşin katılma alacağı doğabilir. Mal rejimi dava tarihinde biter (TMK m.225/2) ve artık değerin yarısı katılma alacağı olarak hesaplanır (TMK m.236). Kredinin dava tarihinden önce ödenen kısmı edinilmiş malla ilişkilendirilir; dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin akıbeti ayrıca değerlendirilir. Banka sözleşmesi, ödeme planı, peşinat kaynağı ve tapu kaydı bu dosyalarda temel belgeleri oluşturur. Konut kredisinin kimin sorumluluğunda kalacağı protokole açıkça yazılmalıdır; kredi sözleşmesine taraf olan eş, boşanma anlaşmasıyla bankaya karşı sorumluluktan kurtulmaz.

Kat karşılığı ve miras kalan taşınmaz

Aileden kalan bir arsanın müteahhide verilip kat karşılığı daire alınması halinde, edinilen daire miras payının yerine geçen bir değer olarak kişisel mal niteliğinde kabul edilebilir (TMK m.220, kişisel malın yerine geçen değerler). Buna karşılık evlilik birliğinin ortak emeği veya ek ödemesi dairenin elde edilmesinde kullanılmışsa, katkı payı alacağı (TMK m.226) ya da değer artış payı (TMK m.227) tartışılır. Sözleşmenin tarihi, ek ödemelerin kaynağı ve dairenin tapuya geçiş zamanı ispat bakımından belirleyicidir.

Sitede oturulan konut ve aile konutu

Eşlerin birlikte yaşadığı ev aile konutudur (TMK m.194). Malik olmayan eş, bu konuttaki yaşam hakkını koruyabilmek için tapuya aile konutu şerhi koydurabilir. Boşanma davası sırasında konutun kimde kalacağı, çocukların bakımını üstlenen ebeveynin ihtiyacı da gözetilerek tedbir yoluyla düzenlenebilir. Site aidatı, kira veya kredi taksiti gibi gideri kimin karşılayacağı tedbir nafakasıyla birlikte ele alınır.

Tedbir nafakası ve soyadı

Dava açıldığında mahkeme, kendiliğinden ya da talep üzerine, eşlerden biri veya çocuklar için tedbir nafakasına hükmedebilir (TMK m.169). Boşanma sonrasında yoksulluk nafakası (TMK m.175) ve çocuk için iştirak nafakası (TMK m.182) ayrıca gündeme gelir. Kadın, boşanma halinde kural olarak evlenmeden önceki soyadını alır; evlilik soyadını kullanma yönündeki istek ise TMK m.173’e göre mahkemeden talep edilir ve menfaat durumu değerlendirilir.

Anlaşmalı ve çekişmeli yol

• Anlaşmalı boşanmada evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı, eşler birlikte başvurmalı ya da bir eş diğerinin davasını kabul etmelidir; hâkim tarafları bizzat dinler (TMK m.166/3).
• Protokolde velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı açıkça yer almalıdır.
• Çekişmeli boşanmada evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı (TMK m.166/1) veya özel boşanma sebeplerinden biri ileri sürülür.
• Kusur, tazminat ve nafaka miktarı delillere göre belirlenir.

Çocuk için düzenleme

Velayet çocuğun üstün yararına göre verilir. Çocuğun yaşı, okulu, bakımını fiilen kimin üstlendiği ve ebeveynlerin çalışma düzeni birlikte değerlendirilir. Mahkeme gerekli gördüğünde uzman raporu isteyebilir. Kişisel ilişkinin hangi gün ve saatlerde yapılacağı ayrıntılı yazılırsa (TMK m.323), icra aşamasındaki sorunlar azalır.

Süreç

1. Nüfus, tapu, kredi ve gelir belgelerinin hazırlanması.
2. Anlaşma mümkün mü sorusunun değerlendirilmesi.
3. Dilekçe veya protokolün mahkemeye sunulması; tedbir talepleri.
4. Delil ve tanık aşaması, gerekirse bilirkişi.
5. Karar ve iki haftalık istinaf süresi (HMK m.345).

6284 sayılı Kanun

Şiddet veya tehdit varsa mülkî amir koruyucu tedbir (m.3), aile mahkemesi önleyici tedbir (m.5) verebilir. İlk defa verilen önleyici tedbirler en fazla altı ay sürer (m.8). Site yaşamında komşu tanıklığı ve güvenlik kayıtları gibi olgular başvuruda belirtilebilir.

Sık sorulan sorular

Kredi ödenmeye devam ediyor. Ev nasıl paylaşılır?

Mülkiyet, peşinat kaynağı ve ödenen kredi kısmı incelenir. Kalan kredinin sorumlusu protokolde veya dava sürecinde belirlenir; banka ile ilişki ise sözleşmeye göre devam eder.

Kat karşılığı alınan daire ortak mal sayılır mı?

Arsa kişisel maldan geliyorsa, daire kural olarak onun yerine geçen değer olarak değerlendirilebilir. Evlilik sırasında yapılan katkılar için ayrı alacak talebi ileri sürülebilir.

Boşandıktan sonra eşimin soyadını kullanabilir miyim?

Kadın eşin evlilik soyadını kullanabilmesi, mahkemeden alınacak izne bağlıdır. Talep için menfaat gösterilmeli ve karşı tarafın itirazı değerlendirilmelidir.

Anlaşmalı boşanmada kredi borcu protokole yazılmazsa ne olur?

Borcun kimde kalacağı belirsizse hâkim, mali sonuçların düzenlenmediği gerekçesiyle protokolü onaylamayabilir.

İlgili rehberler: tedbir nafakası, boşanmada soyadı kullanımı, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, velayet davası, aile konutu şerhi.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.