Eyüpsultan’da Uyuşturucu ve Koruma Tedbiri Dosyalarında Savunma
Eyüpsultan; Haliç kıyısından Belgrad Ormanı’na uzanan, tarihî dokusu ile yeni konut bölgelerini bir arada barındıran geniş bir ilçedir. Bu sayfa, ilçede sık görülen dosya türlerinden biri olan uyuşturucu madde soruşturmalarını ve bunlara bağlı koruma tedbirlerini, ayrıca genel ceza yargılaması süreçlerini hukuki çerçevede ele alır.
Uyuşturucu soruşturmalarında temel ayrım
TCK’da kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma (m.191) ile uyuşturucu madde ticareti ve sağlama (m.188) farklı suçlardır; yaptırımları, kanun yolları ve infaz sonuçları bakımından arada büyük fark vardır. Maddenin miktarı, ele geçiriliş şekli, paketleme biçimi, üzerinde bulunan tartı ya da nakit gibi unsurlar savcılıkça bu ayrımın dayanağı yapılır. Savunma çoğu zaman bulunan miktarın kişisel kullanım amacıyla ilişkisini ve arama işleminin hukuka uygunluğunu gündeme getirir.
Arama ve el koyma işlemlerinin hukuka uygunluğu
Arama kural olarak hâkim kararıyla yapılır; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı veya kolluk amirinin yazılı emri yeterli olabilir (CMK m.119). Hukuka aykırı yöntemle elde edilen deliller hükme esas alınamaz (CMK m.206/2-a, m.217/2). Bu nedenle arama tutanağındaki saat, tanık, karar ve imza bilgileri ayrıntılı incelenir.
Kullanmak için bulundurma ve denetimli serbestlik
Kullanma amacıyla uyuşturucu bulunduran kişi hakkında, koşulları varsa kamu davasının açılması ertelenebilir veya tedavi ve denetimli serbestlik tedbirleri uygulanabilir. Bu mekanizmanın şartları ve süreleri HAGB ve denetimli serbestlik sayfasında karşılaştırmalı olarak anlatılmaktadır.
Adliye ve yetki
Ceza yargılamasında yetki kuralı CMK m.12’dedir: kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir. İlçenin hangi adliyeye bağlı olduğu bu sayfada ayrıca belirtilmemiştir; dosyanın hangi adliyede görüleceği iddianame ve soruşturma evrakındaki yetki bilgisinden teyit edilir. Uyuşturucu ticareti gibi üst sınırı on yılı aşan suçlar ağır ceza mahkemesinin görev alanındadır (5235 sayılı Kanun m.12). Sulh ceza hâkimliği ise yakalama, tutuklama ve adli kontrol taleplerini karara bağlar.
Tutuklamaya karşı hukuki yollar
Uyuşturucu soruşturmalarında tutuklama talebi sık gündeme gelir. Tutuklama kararına itiraz, öğrenmeden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.268). Aynı zamanda her aşamada tahliye talebi verilebilir (CMK m.104). Karar gerekçesi somut olgulara dayanmıyorsa itiraz dilekçesinde bu eksiklik gösterilir. Süreç tutuklama itirazı ve tahliye sayfasında adım adım anlatılmıştır.
Eyüpsultan’da diğer ceza dosyaları
- Kasten yaralama, tehdit ve hakaret (TCK m.86, m.106, m.125).
- Hırsızlık ve güveni kötüye kullanma (TCK m.141, m.155).
- Bilişim sistemi üzerinden işlenen dolandırıcılık (TCK m.158/1-f).
- Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK m.179).
Süreç boyunca dikkat edilecekler
Gözaltına alınan kişinin sağlık muayenesi yaptırması, ifadeden önce müdafiyle görüşmesi ve hakkında düzenlenen tutanakları okumadan imzalamaması gerekir. Şüpheli yargılamanın her aşamasında susma hakkına sahiptir. Aile yakınları için ayrıca İstanbul ceza hukuku rehberi genel bir yol haritası sunar.
Tutuklu ve hükümlü yakınları için pratik bilgiler
Tutuklu bir kişinin yakınları ilk günlerde çoğunlukla hangi cezaevinde bulunduğunu ve ziyaret koşullarını öğrenmekte zorlanır. Cezaevi yerleşimi ve ziyaret günleri idarece belirlenir; avukatın görüşme hakkı ise ayrı bir düzene tabidir ve kural olarak kısıtlanamaz. Tutukluluk süresinin makul olup olmadığı dosya aşamasına göre değerlendirilir; hükümlüler bakımından koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik uygulamaları 5275 sayılı Kanunda düzenlenmiştir. İnfaz hesaplamaları mahkûmiyetin türüne ve suç tarihine göre değiştiğinden, hesap dosyadaki infaz bilgisi üzerinden yapılmalıdır.
Kanun yolları ve süreler
İlk derece mahkemesinin kararına karşı bölge adliye mahkemesine istinaf başvurusu, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.273). İstinaf incelemesinden sonra temyize elverişli kararlar için Yargıtay’a başvuru süresi de iki haftadır (CMK m.291). Süre kaçırılırsa eski hale getirme istemi yalnız kanunda belirtilen koşullarda mümkündür. Bu nedenle tebliğ tarihinin belgeden doğrulanması ilk iştir.
Uyuşturucu dosyalarında bilirkişi ve laboratuvar raporu
Ele geçirilen maddenin uyuşturucu sayılıp sayılmadığı ve miktarı, uzman kurumun raporuyla belirlenir. Raporun gelmediği aşamada hüküm kurulması eksik inceleme sayılır. Savunma, madde miktarının tartımı, numune alma yöntemi, muhafaza zinciri ve paketleme gibi noktalara itiraz edebilir. Ayrıca kullanıcı raporu, kan ve idrar tahlilleri gibi deliller şüphelinin lehine veya aleyhine yorumlanabilir; bu nedenle tahlil sonuçlarının dosyaya nasıl girdiği önemlidir.
Sıkça sorulan sorular
Üzerimde az miktarda madde bulundu, doğrudan hapis mi söz konusudur?
Kullanmak için bulundurma suçunda dosyanın seyri, kişinin geçmişi, ele geçen miktar ve tedavi koşulları ile belirlenir. Her olayın sonucu aynı olmaz.
Arama tutanağı eksikse ne olur?
Arama işlemi kanuna aykırı yapıldıysa elde edilen delil hükme esas alınamaz; bu itiraz ilk fırsatta ileri sürülmelidir.
Eyüpsultan’da gözaltı süresi uzatılabilir mi?
Gözaltı süresi kural olarak yirmi dört saattir; toplu işlenen suçlarda kanundaki sınırlar içinde uzatma mümkündür (CMK m.91). Her uzatmanın yazılı emre dayanması gerekir.
Yakınım adli kontrol altındayken yurt dışına çıkabilir mi?
Yurt dışı çıkış yasağı adli kontrol tedbirleri arasında yer alabilir (CMK m.109). Hâkimin kararında bu yönde hüküm varsa izin hâkimden istenir.
Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.