Yatırım Fonu Varlıklarına Haciz ve İhtiyati Tedbir Konulabilir mi?

Kısa cevap: Hayır. Fon mal varlığı, kamu alacaklarının tahsili amacı dâhil haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz ve iflas masasına dâhil edilemez. Zarar gören yatırımcının haciz veya tedbir talebi fon mal varlığına yöneltilemez; talebin konusu somut olayda ayrıca değerlendirilir.

Son güncelleme: 12 Kasım 2026

Fon mal varlığı neden haczedilemez?

Yatırım fonu, portföy yönetim şirketi tarafından fon iç tüzüğü ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan bir mal varlığıdır; tasarruf sahipleri hesabına işletilir (SPK Kanunu m.52/1). Kanun, bu mal varlığını fonu yöneten portföy yönetim şirketinin ve portföy saklama hizmetini yürüten kuruluşun mal varlığından ayırır (SPK Kanunu m.53/1; III-52.1 Tebliğ m.5/1).

Fon mal varlığı, bu kuruluşların yönetimi veya denetimi kamu kurumlarına devredilse bile başka bir amaçla tasarruf edilemez, kamu alacaklarının tahsili amacı dâhil haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz ve iflas masasına dâhil edilemez (SPK Kanunu m.53/2; Tebliğ m.5/4). Maddede kamu alacaklarının tahsili amacı da ayrıca anılmıştır.

Fon mal varlığının tasfiyesi durumunda yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabilir (SPK Kanunu m.53/3). Bu çerçevenin alacaklılar bakımından sonuçları fon tasfiyesinde alacaklıların durumu sayfasında anlatılıyor.

Teminat ve rehin: fonun kendi işlemleri

Fon mal varlığı kural olarak teminat gösterilemez ve rehnedilemez. Kanun ve Tebliğ, fon hesabına olması ve fon iç tüzüğünde (Tebliğe göre ayrıca izahnamede) hüküm bulunması şartıyla kredi almak, türev araç işlemleri, açığa satış işlemleri veya benzer nitelikteki işlemleri bunun dışında tutar (SPK Kanunu m.53/2; Tebliğ m.5/4). Bu, fonun kendi yatırım işlemleri içindeki sınırlı bir istisnadır; şirketin ya da saklayıcının borcu için fon varlığının haczedilebileceği anlamına gelmez.

Bir fon hesabında haciz, tedbir veya benzeri bir kısıtlama gördüğünüzü düşünüyorsanız, kısıtlamanın hangi mal varlığına ve hangi dayanakla konduğu belgelerden ayrı ayrı incelenmelidir.

Zararınız için hangi malvarlığına yönelinir?

Fon varlığı korunuyor diye yatırımcının hakkı bitmez; ancak fon mal varlığı haczedilemediği için (SPK Kanunu m.53/2) haciz veya tedbir talebi fon mal varlığına yöneltilemez. Tazminatın şartları ve dava yolu için yatırım fonu tazminat davası sayfasına bakabilirsiniz.

İcra ve İflas Kanunu m.257’ye göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İhtiyati hacze yetkili mahkeme karar verir; alacaklı alacağı ve gerekirse haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermek zorundadır (İİK m.258). Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir; talebin reddi kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir; yüzüne karşı aleyhinde ihtiyati haciz kararı verilen taraf da istinaf yoluna başvurabilir (İİK m.258/3).

Bir tazminat alacağının bu şartları taşıyıp taşımadığı, alacağın muaccel olup olmadığı ve hangi mal varlığına yönelineceği somut olayda ayrıca incelenir. Genel şartlar için ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir rehberi kullanılabilir.

İhtiyati tedbir: uyuşmazlık konusu hak

Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir (HMK m.389/1).

Tedbir, dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden, dava açıldıktan sonra ise asıl davanın görüldüğü mahkemeden istenir. Haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde hâkim karşı tarafı dinlemeden de karar verebilir. Talep eden, dilekçesinde dayandığı tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır (HMK m.390).

Fon mal varlığı üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağından (SPK Kanunu m.53/2), fonla ilgili bir uyuşmazlıkta tedbir talebi, fon mal varlığı dışında kalan hak ve mal varlığı bakımından değerlendirilir. Tedbirin konusu ve kapsamı mahkemece somut olaya göre belirlenir.

Pratik not

Haciz ya da tedbir talebinden önce, zararınızı ve sorumluyu gösteren belgeleri tarih sırasıyla toplayın. Delil listesi için fon zararında delil listesi, süreç bütünü için fon tasfiyesi avukatı sayfası kullanılabilir. Süreler ve başvuru yolları ayrı ayrı işler; her birinin süresi ayrıca incelenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yatırım fonu mal varlığı haczedilebilir mi?

Hayır. Fon mal varlığı haczedilemez, üzerine ihtiyati tedbir konulamaz ve iflas masasına dâhil edilemez (SPK Kanunu m.53/2; III-52.1 Tebliğ m.5/4).

Kamu alacağı için de fon varlığına haciz konulamaz mı?

Konulamaz. Hüküm, kamu alacaklarının tahsili amacı dâhil fon mal varlığının haczedilemeyeceğini açıkça belirtir (SPK Kanunu m.53/2; Tebliğ m.5/4).

Fon mal varlığı teminat olarak gösterilebilir mi?

Kural olarak gösterilemez ve rehnedilemez. Fon hesabına olması ve iç tüzükte (Tebliğe göre ayrıca izahnamede) hüküm bulunması şartıyla kredi almak, türev araç işlemleri, açığa satış işlemleri veya benzeri işlemler bunun dışındadır (SPK Kanunu m.53/2; Tebliğ m.5/4).

Zararım için ihtiyati haciz istenebilir mi?

İİK m.257’ye göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun mallarını ihtiyaten haczettirebilir. Alacağın bu şartları taşıyıp taşımadığı ve haczin hangi mal varlığına yönelik olacağı somut olayda incelenir; fon mal varlığı haczedilemez.

İhtiyati tedbir talebinde ne ispat edilmelidir?

Tedbir sebebi ve türü dilekçede açıkça belirtilir, davanın esası yönünden talep edenin haklılığı yaklaşık olarak ispat edilir (HMK m.390/3). Tedbirin şartı, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından veya ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesidir (m.389/1).

Resmî kaynaklar

İlgili rehberler

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY