İdari Yargıda İptal Davası ve Yürütmeyi Durdurma

İdari Yargıda İptal Davası, Tam Yargı Davası ve Yürütmeyi Durdurma

İdari Yargıda İptal Davası, Tam Yargı Davası ve Yürütmeyi Durdurma: İdari yargı; idarenin işlem, eylem ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkları çözer. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında iptal davası, tam yargı davası ve yürütmeyi durdurma kararı gibi araçlarla bireylerin hakları korunur.

İptal Davası (İYUK m.2/1-a)

İptal davası; idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılır.

Dava süresi: İşlemin tebliğinden itibaren 60 gün
Görevli mahkeme: İdare Mahkemesi
Yetkili mahkeme: İşlemi tesis eden makamın bulunduğu yer
İstinaf süresi: 30 gün (Bölge İdare Mahkemesi)
Belirli davalarda Danıştay’da temyiz

Tam Yargı Davası

İYUK m.2/1-b uyarınca tam yargı davası; idari işlem veya eylemden doğan zararın tazmini için açılır. Hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk ilkeleri uygulanır.

Yürütmeyi Durdurma

İYUK m.27 uyarınca idari işlemin uygulanmasının ciddi ve telafisi güç zararlar doğuracağı durumda mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı verebilir. Talepli olmalı ve davadaki taraf beyanı dinlendikten sonra verilir (istisnai acil hallerde tebliğden önce).

Başvuru ve İdareye Ön Müracaat

İYUK m.11 uyarınca bazı davalarda idareye ön müracaat zorunlu veya ihtiyaridir. Süre kaçırmamak için hem ön müracaat yapmak hem de dava süresini ayrıca takip etmek gerekir.

Örnek Uyuşmazlıklar

İdari yargıda sık karşılaşılan uyuşmazlıklar: kamu görevlileri işlemleri, vergi davaları, imar ve ruhsat, belediye cezaları, üniversite disiplin kararları, sınav sonuçları, sosyal yardım, göçmen işlemleri, güvenlik soruşturmaları.

İlgili Mevzuat

Emsal Yargıtay/Danıştay Kararları

Aşağıda, idari yargıda iptal davası güncel ve emsal nitelikte kararların resmi metinlerine bağlantılar yer almaktadır. Karar metinleri T.C. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden erişilebilir kaynaklardır:

Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/2323 E., 2025/3018 K., 03.12.2025 — Resmi karar metni (mevzuat.adalet.gov.tr)
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/143 E., 2025/3076 K., 08.12.2025 — Resmi karar metni (mevzuat.adalet.gov.tr)
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/3184 E., 2025/3125 K., 11.12.2025 — Resmi karar metni (mevzuat.adalet.gov.tr)

Not: Yukarıdaki kararlar bilgilendirme amaçlıdır; her somut olayın kendi koşullarına göre değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İptal davasını kim açabilir?

İşlemden menfaati etkilenen kişiler. Menfaat; güncel, kişisel ve meşru olmalıdır.

Yürütmeyi durdurma kararı ne kadar sürer?

Ortalama 2-8 hafta. Acil hallerde birkaç gün içinde karar verilebilir.

Dava süresi nereden başlar?

İşlemin tebliğinden veya ilan tarihinden itibaren 60 gün. İlan zorunluysa ilan; yoksa tebliğ esas alınır.

İdari işlem geri alınabilir mi?

İdare, hukuka aykırı işlemini kendiliğinden geri alabilir veya kaldırabilir. Bu durumda dava konusu kalmayacağından dava konusuz kalır.