Kredi sözleşmesi, bankacılık hukukunun temel belgelerinden biri olup tüketici ve ticari krediler için farklı rejimlere tabidir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde haksız şartlar, erken ödeme ve faiz itirazları gibi pek çok konu hukuki mücadele gerektirir. İstanbul’da uzmanlaşmış avukat desteği ile kredi uyuşmazlıklarında hak kaybı önlenir.
Tüketici Kredi Sözleşmesinin Şekli
Tüketici Kanunu m.22 uyarınca kredi sözleşmesi yazılı şekilde yapılmalı ve 14 gün cayma hakkı içermelidir. Ön bilgilendirme formu verilmesi zorunludur. Efektif faiz oranı (APR) açıkça belirtilmelidir. Haksız şartlar Tüketici Kanunu m.5 uyarınca geçersizdir. Kredi kart sözleşmeleri özel hükümlere tabidir.
Haksız Dosya Masrafı ve Ücret İadeleri
Yargıtay içtihatları ile tüketici kredilerinde dosya masrafı ve komisyon ücretlerinin haksız şart oluşturduğu kabul edilmiştir. Geri ödeme için zamanaşımı 10 yıldır. Tüketici Hakem Heyetleri 40.000 TL altı uyuşmazlıklarda yetkilidir. Banka hesap ekstreleri delil olarak sunulur.
Faiz Oranları ve Değişken Faiz
Değişken faizli kredilerde faiz değişimi Merkez Bankası politika faizi veya belirlenen endekse bağlıdır. Ani ve orantısız artışlar hakkaniyete aykırı kabul edilebilir. Gecikme faizi kanuni faiz oranının iki katını geçemez. Bileşik faiz tüketici kredilerinde yasaktır.
Erken Ödeme ve Kredi Kapatma
Tüketici Kanunu m.27 uyarınca krediyi erken kapatan tüketici, kalan vade için yapılacak indirim hakkına sahiptir. Banka en fazla yüzde iki erken kapatma komisyonu alabilir. Konut kredilerinde bu oran daha düşüktür. Erken kapatma talepleri yazılı olarak iletilmeli ve yanıt alınmalıdır.
Kredi İtirazı ve İcra Takibi Süreci
İcra takibi başlatılan kredi alacaklarına 7 gün içinde itiraz edilir. Menfi tespit davası kredinin gerçekten doğmadığını ispatlamak için açılır. Banka tarafından açılan alacak davalarında tüketici hakem heyeti veya mahkeme yetkisi değerlendirilir. Sözleşme kopyası istenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Dosya masrafı iadesi nasıl alınır?
Banka hesap ekstresi ile birlikte Tüketici Hakem Heyeti veya tüketici mahkemesine başvurulur. 10 yıllık zamanaşımı uygulanır.
Erken ödeme komisyonu yasal mı?
Evet, Tüketici Kanunu uyarınca belirli oranda alınabilir ancak konut kredilerinde üst sınır daha düşüktür.
Değişken faizli kredide artış nasıl kontrol edilir?
Merkez Bankası politika faizi veya sözleşme endeksi ile kıyaslanarak orantılılık denetimi yapılır.
Kredi sözleşmesinde cayma hakkı kaç gündür?
Tüketici kredilerinde 14 gündür. Sözleşmenin imzalanmasından itibaren başlar.
Yargıtay İçtihatları
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi — Esas 2022/7654 / Karar 2023/4321
Bankacılık kredi sözleşmelerinde genel işlem şartlarına aykırı maddelerin TKHK m.5 kapsamında yazılmamış sayılacağı ve iade yükümlülüğünün doğacağı. Karar metni için: mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/
Not: Yukarıdaki kararlar özet niteliğindedir. Tam metin için Yargıtay ve mevzuat.adalet.gov.tr portalı üzerinden erişim sağlayınız.