İlgili konu: Sigortacının halefiyeti ve rücu hakkı (TTK m.1472): ayrıntılı rehber

Sigorta Rücu Davası ve Halefiyet 2026

Sigorta rücu davası, sigorta şirketinin sigortalıya ödediği tazminatı, zarara sebep olan kusurlu üçüncü kişiden talep etmesini sağlayan hukuki mekanizmadır. 6102 sayılı TTK m.1472 kapsamında düzenlenen halefiyet ilkesi bu davaların hukuki temelini oluşturur. Trafik, yangın ve kasko sigortalarında rücu davaları oldukça yaygındır.

Halefiyet İlkesi ve Hukuki Temel

TTK m.1472 uyarınca sigortacı, ödediği tazminat miktarınca sigortalının üçüncü kişilere karşı sahip olduğu haklarına halef olur. Bu halef olma, yasadan doğan bir devirdir ve ayrıca temlik gerektirmez. Sigortalının hakkından vazgeçmesi sigortacıyı etkilemez. Rücu süresi sigortalının dava süresi kadardır.

TTK m.1472’nin Tam Metni ve Üç Pratik Sonucu

Rücu davasının dayanağı olan halefiyet, TTK m.1472’de iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir ve her cümlesinin ayrı bir pratik karşılığı vardır.

1. Halefiyet ödeme anında ve ödenen tutar kadar doğar

Kanun: “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.”

Buradan iki sınır çıkar. Birincisi zaman: halefiyet poliçenin düzenlenmesiyle değil ödemenin yapılmasıyla doğar; bu nedenle rücu davasında ödeme belgesi davanın temel unsurudur. İkincisi miktar: sigortacının talep edebileceği tutar, fiilen ödediği bedelle sınırlıdır; sigortalının uğradığı gerçek zarar daha yüksek olsa dahi sigortacı fazlasını isteyemez.

Ayrıca sigortacı, sigortalının hakkını devraldığı ölçüde talep ettiğinden, sigortalıya karşı ileri sürülebilecek tüm def’iler sigortacıya karşı da ileri sürülebilir. Sorumlu kişi, sigortalının kendi kusuru veya aralarındaki sözleşmesel sınırlamalar gibi savunmaları rücu davasında da kullanabilir.

2. Devam eden dava veya takibe izin almadan girebilir

Maddenin sık atlanan cümlesi şudur: “Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.”

Yani sigortacının yeni bir dava açması gerekmez; sigortalının açtığı dosyaya ödemeyi ispat ederek girip devam edebilir ve bunun için karşı tarafın veya mahkemenin onayı aranmaz.

3. Kısmi ödemede sigortalının hakkı devam eder

İkinci fıkra iki yönlü bir denge kurar. Bir yandan: “Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur.” Sorumluyu ibra etmek, sulh olmak veya delilleri kaybetmek bu kapsamda değerlendirilir ve sigortalıya rücu edilmesine yol açabilir.

Diğer yandan sigortalı korunur: “Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.” Eksik ödeme yapılan hâllerde sigortalı, aşan zararı için sorumlulara karşı kendi adına dava açmaya devam edebilir. Uygulamada sigortacı ile sigortalının aynı sorumluya karşı, farklı tutarlar için ayrı ayrı talepte bulunması bu fıkraya dayanır.

Mevzuat metni: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu. SGK’nın rücu hakkı için 5510 m.21 rehberimize bakınız.

Trafik Sigortasında Rücu Halleri

KTK m.95 ve 97 ile Sigortacılık Kanunu birleşik olarak değerlendirilir. Alkollü araç kullanımı, ehliyetsiz sürüş, çalıntı araç kullanımı ve çalıştırma hatası temel rücu sebepleridir. Trafik Sigortası Genel Şartları’nda düzenlenen istisnalar uygulanır. Rücu tazminatı ödendikten sonra sigorta şirketi sorumlu sürücüden talep edebilir.

Kasko Sigortasında Rücu Uygulaması

Kasko poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen tazminat, kazadan kusurlu olan karşı tarafa rücu edilir. Karşı tarafın trafik sigortası üzerinden tahsilat öncelikli tercihtir. Karşı sürücünün mali durumuna göre iflas veya ödeme gücü değerlendirilir. Rücu davası açılacak mahkeme kaza yerinin asliye ticaret mahkemesidir.

Yangın Sigortasında Rücu Davası

Yangın sigortası kapsamında ödenen tazminat, kusurlu üçüncü kişilere rücu edilebilir. Elektrik tesisatı, doğal gaz kaçağı ve komşu mülkten kaynaklanan yangınlarda rücu yaygındır. Bilirkişi raporu kusur oranını belirler. Kusurun tespit edilemediği durumlarda rücu davası açılamaz.

Rücu Davasında Zamanaşımı ve Usul

Rücu hakkının zamanaşımı, sigortalının kendi hakkının zamanaşımına tabidir. Trafik kazalarında bu süre iki yıl; cezayı gerektiren fiillerde on yıldır. Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Sigorta Tahkim Komisyonu rücu davalarında yetkili değildir. Ret kararına karşı istinaf yolu açıktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Rücu davası kim tarafından açılır?

Sigortalıya tazminatı ödeyen sigorta şirketi tarafından kusurlu üçüncü kişiye karşı açılır.

Rücu davasında görevli mahkeme nedir?

Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Kazanın meydana geldiği yer veya davalı ikametgahı yetkili olabilir.

Rücu davasında zamanaşımı nedir?

Sigortalının kendi hakkının zamanaşımına tabidir. Trafik kazalarında iki yıl, cezayı gerektiren hallerde on yıldır.

Alkollü kaza halinde rücu edilir mi?

Evet, alkollü araç kullanımı trafik sigortasında rücu sebebidir. Sigorta şirketi ödediği tazminatı sürücüden talep edebilir.

Yargıtay İçtihatları ve Güncel Kararlar

17. Hukuk Dairesi

Konu: Trafik sigortası mağdurun doğrudan dava hakkı

KTK m.97 uyarınca trafik kazasında zarar gören üçüncü kişi kusurlu aracın sigorta şirketine doğrudan dava açabilir. Zamanaşımı iki yıldır.

Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden detaylı karar metnine ulaşılabilir.

11. Hukuk Dairesi

Konu: Sigorta şirketinin rücu hakkı

TTK m.1472 uyarınca sigortacı ödediği tazminat kadar sigortalının üçüncü kişilere karşı haklarına halef olur. Ayrıca temlik gerekmez.

Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden detaylı karar metnine ulaşılabilir.

Sigorta Hukuku Mevzuat Tablosu

İlgili Kurumlar

• Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)
• Sigorta Tahkim Komisyonu
• Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM)
• Güvence Hesabı
• Asliye Ticaret Mahkemeleri / Tüketici Mahkemeleri

Sigorta Hukuku | Sigorta Hukuku | Sigorta Tahkim

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda