Kripto Varlıklara İcra ve Haciz Rehberi 2026

Kripto varlıklara yönelik icra takibi ve haciz süreçleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun genel hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Borsada tutulan varlık ile kişisel cüzdandaki varlığın haciz yöntemleri birbirinden farklıdır; teknik engeller ve KVHS mevzuatı belirleyici rol oynar.

Yazı 2026 yılı mevzuat durumuna göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut takip dosyası için hukuki notlar alınmalıdır.

İcra-İflas Kanunu Çerçevesinde Kripto

İcra ve İflas Kanunu’nun 85 ila 106. maddeleri haczi, hacze kabiliyeti olan malları ve haciz usulünü düzenler. Kripto varlıklar bu kurallar çerçevesinde değerlendirildiğinde iki farklı hukuki nitelik olasılığı ortaya çıkar: taşınır mal benzeri maddi olmayan mallara ilişkin kurallar veya alacak hakkına ilişkin İİK 89 hükümleri. Alyar Hukuk olarak benimsenen yaklaşım, merkezi borsada tutulan varlıklar için İİK 89/1 haciz ihbarnamesi yönteminin; kişisel cüzdanda tutulanlar için ise İİK 85 genel hükmünün uygulanmasıdır.

Hacze kabiliyet ve dijital varlıklar

İİK 82. madde hacze kabil olmayan mal ve hakları sınırlı olarak sayar; kripto varlıklar bu listede yer almaz. Dolayısıyla kripto varlıklar hacze kabil sayılır. Buna karşılık haczin fiilen uygulanabilirliği teknolojik engeller nedeniyle kendine özgü çözümler gerektirir.

“Madde 85 — Borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır mallariyle taşınmazlarından ve alacak ve haklarından Alacaklının ana, faiz ve masraflar da dahil olmak üzere bütün alacaklarına yetecek miktarı haczolunur.”

Takip talebinde kripto varlığın gösterilmesi

İcra dairesine sunulan takip talebinde borçlunun kripto varlıklarına dair bilgi, adı geçen borsa ismi (örn. yerli kripto borsası, yurt dışı kripto borsası TR) ile birlikte yazılabilir. Borsa bilgisinin tam olmaması halinde icra müdürlüğü İİK 89/1 haciz ihbarnamesini tüm lisanslı KVHS’lere yayın yoluyla gönderebilir; uygulamada bu yol giderek yaygınlaşmaktadır.

Masraf ve avans

İİK 15. madde çerçevesinde takip masraflarını alacaklı peşin öder. Kripto haciz sürecinde ayrıca bilirkişi avansı gerekebilir; teknik değerleme ve zincir analizi raporları için icra müdürlüğü veya talimatla yönlendirilen mahkeme avans talep eder. Bu avansın öngörülmesi ve dosya açılışında hazırlıklı olunması süreci hızlandırır.

Borsada Kripto Haczi — KVHS Muhatap

Türkiye’de lisanslı kripto borsaları Sermaye Piyasası Kurulu gözetimi altında faaliyet göstermektedir. 7547 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen 35/B maddesi Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcısı (KVHS) kavramını getirmiştir. Lisans aşamasına giren KVHS’ler mahkeme ve icra dairesi kararlarını uygulamakla yükümlüdür.

İİK 89/1 haciz ihbarnamesi

Borçlunun KVHS nezdinde hesabı ve bu hesabında kripto varlığı olduğu iddia edildiğinde, icra müdürlüğü İİK 89/1 ihbarnamesini KVHS’ye gönderir. Ihbarnameye karşı KVHS yedi gün içinde cevap vermekle yükümlüdür. Cevapta hesap mevcut ise üzerindeki varlık ve TL bakiyesi bloke altına alınır; cevap vermezse İİK 89/2 ikinci ihbarname ile yükümlülük doğar; bu ihbarnameyi de karşılamazsa borçlu gibi sorumlu tutulur.

Bloke kapsamı ve otomatik bildirim

Blokeye konulan varlığın borsa tarafından satışı, çekimi veya transferi engellenir. Borsanın iç prosedürüne göre kullanıcıya “hesabınız üzerinde hukuki işlem bulunmaktadır” uyarısı gösterilir. Bloke yalnız belirtilen miktarla sınırlıdır; kalan varlık kullanımda kalmaya devam eder. Uygulamada bazı borsalar teknik gerekçeyle hesabın tamamını donduğunu bildirmekte, bu işlem İİK 88/2 anlamında tartışmalı kalmaktadır.

Yurt dışı borsa durumu

Yurt dışında faaliyet gösteren borsalara Türk icra müdürlüğünün İİK 89/1 haciz ihbarnamesi doğrudan uygulanmaz. Bu borsalar Türk mahkemesi kararını kendi iç hukuk çerçevesinde değerlendirir. MÖHUK 5718 sayılı Kanun 40. maddesi çerçevesinde tebligat zorluğu doğar. Uygulamada yurt dışı borsanın uyum birimine yazılan taleplere genellikle “yalnız merkez ülkesi mahkemesi kararıyla işlem yapılır” yanıtı verilir. Alternatif yol, borçlunun Türkiye’deki banka ve mal varlıkları üzerine hacze odaklanmaktır. Konunun kapsamlı ele alınışı kripto para hukuki bilgilendirme rehberimizde yer almaktadır.

MASAK ve suç gelirleri

Haciz sürecinde varlıkların kökenine ilişkin şüphe doğması halinde 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında MASAK’a bildirim yapılır. Bu durum takibin genişlemesine, borçlunun tüm banka ve kripto hesaplarının incelenmesine yol açabilir. Konunun ayrıntıları Bitcoin hukuki bilgilendirme rehberimizde işlenmiştir.

Self-Custody Cüzdanda Haciz — Teknik Engel

Kişisel cüzdanda (self-custody) tutulan kripto varlıklar, özel anahtar borçlunun tek başına kontrolünde olduğu için klasik icra tedbirleriyle haczedilemez. Teknolojik olarak herhangi bir merkez veya aracı bulunmadığından borsa blokesi benzeri bir işlem mümkün değildir. Buna karşılık hukuki çözümler geliştirilebilir.

Donanım cüzdanına el koyma

Donanım cüzdanı (donanım cüzdanı, donanım cüzdanı gibi) taşınır eşya niteliğindedir. Borçlunun konutunda yapılan haciz işleminde icra müdürlüğü donanım cüzdanını İİK 85 gereği muhafaza altına alabilir. Ancak cüzdanın içindeki varlığa erişim PIN kodu ve seed phrase gerektirdiğinden, fiziken cihazı tutmak varlığı elde etmek anlamına gelmez.

Seed phrase açıklama yükümlülüğü

Borçlunun seed phrase’i açıklaması için doğrudan bir zorlama hükmü İİK’da bulunmamaktadır. Ancak İİK 337/a borçluya ait bilgilerin gizlenmesini ceza yaptırımına bağlar; mevcut hükmün kripto varlıklara kıyas yoluyla uygulanabilirliği doktrinde tartışmalıdır. CMK 128/A maddesinin “bilgisayar programlarında arama” hükmü kıyasen kripto cüzdan şifreleme anahtarı için uygulanmak istenmiş; ancak bu uygulama ceza muhakemesi alanına ait olup hukuki icra takibinde kullanılamaz.

Alternatif — eşdeğer mal üzerine haciz

Borçlunun self-custody cüzdandaki varlığına fiilen el konulamadığında pratik çözüm, borçlunun diğer malları üzerine haciz konulmasıdır. Borçlunun mevduatı, gayrimenkulü veya aracı üzerine İİK 85 gereği haciz işlemi yürütülür. Alacak tahsil edilinceye kadar self-custody varlık sadece resmi kayıtta borçluya ait görünür; borçlu ilerde bu varlığı kullanmak isterse TBK 19 muvazaa veya İİK 277 tasarrufun iptali yolu açık tutulabilir.

CMK 128/A kıyası ve sınırları

Ceza soruşturması kapsamında 5271 sayılı CMK 128/A maddesi ile dijital verilere el konulması mümkündür. Bu hüküm, bilişim suçları ve nitelikli dolandırıcılık gibi soruşturmalarda cüzdan şifreleri ve seed phrase için temel teşkil eder. İcra takibinde doğrudan uygulanmaz; ancak alacaklı aynı zamanda ceza soruşturması sahibi sıfatıyla hareket ediyorsa iki süreç birlikte değerlendirilebilir.

Kripto Tasfiye ve Değer Düşüklüğü

Haciz altındaki kripto varlığın alacaklıya intikali için tasfiye aşaması kritiktir. İİK 106-118 arası paraya çevirme hükümleri, kripto varlıklara uyarlanırken özellikle satış yöntemi, değerleme anı ve volatilite konuları dikkat gerektirir.

Paraya çevirme yöntemi

Klasik icra satış yöntemleri (açık artırma, ihale) kripto varlıklar için zor uygulanır. Uygulamada iki yöntem öne çıkmaktadır. Birinci yöntem, haczedilmiş varlıkların ilgili KVHS üzerinden piyasa fiyatından satılıp TL’ye çevrilmesidir; bu yol en hızlı olanıdır. İkinci yöntem, özel tasfiye memuru atanarak satışın emir ve denetim altında yürütülmesidir; büyük miktarlı dosyalarda yavaş da olsa fiyat etkisi daha az olur.

Değerleme anı

İİK 87 haciz günündeki kıymet takdirini öngörür; tebligat anı ile fiili paraya çevirme günü arasında kripto varlık değeri büyük farklar gösterebilir. Değer artışı borçlu lehine, düşüşü alacaklı aleyhine sonuç doğurur. Uygulamada mahkeme ortalama üç gün verileri ile ağırlıklı fiyat hesaplanması talimatı vermektedir. Bu konuda Bitcoin davaları rehberimiz değerleme tartışmalarını ele alır.

İİK 106 süreler

“Madde 106 — Alacaklı, haczolunan mal taşınır ise hacizden itibaren altı ay, taşınmaz ise bir yıl içinde satılmasını isteyebilir.”

Kripto varlıkların taşınır niteliğine uyarlanması halinde altı aylık süre içinde satış talebi gereklidir. Sürenin kaçırılması halinde İİK 106/2 gereği haciz kalkar. Kripto varlıklarda volatilite sebebiyle sürenin olabildiğince kısa tutulması alacaklı açısından koruyucu olur.

Gas fee ve işlem maliyeti

Kripto varlıkların transferi sırasında ağ ücreti (gas fee) ödenir. Ethereum ağında bu ücret yüksek olabilmektedir. İİK 15 çerçevesinde bu gider alacaklıdan avans olarak istenir ancak sonuçta borçluya yüklenir. Satış esnasında tasfiye masrafı olarak ayrıca hesaba yazılır.

İflas Masasında Kripto

Tacirin iflasına karar verilmesi halinde İİK 277-284 çerçevesinde iflas masası oluşturulur. Müflisin kripto varlıkları da iflas masasına girer; iflas idaresi bu varlıkları tespit etmek, yönetmek ve paraya çevirmek ile yükümlüdür. Kripto varlıkların iflas masasına dahil edilmesinde özgün zorluklar bulunmaktadır.

Masaya dahil edilme sorunu

Müflisin borsa hesaplarının tespiti için iflas idaresi tüm lisanslı KVHS’lere yazı yazarak müflisin hesap bilgisi ister. Müflisin self-custody cüzdanında tuttuğu varlıklar ise açıklanmadıkça tespit edilemez. İİK 222 iflas defterine kaydedilmesi gereken malların beyanı yükümlülüğü kapsamında müflis kripto varlıklarını da beyan etmelidir. Beyanda gizleme İİK 337/a bakımından cezai sorumluluk doğurur.

Tasarrufun iptali davaları

İflas kararı öncesi borçlunun kripto varlığını üçüncü kişiye devretmiş olması halinde İİK 277-281 tasarrufun iptali davaları gündeme gelir. Hediye benzeri bedelsiz devirler iki yıllık, ivazlı ancak alacaklıları zarara uğratan devirler beş yıllık süre içinde iptal edilebilir. Blockchain üzerindeki transfer kayıtlarının değişmez olması, devrin tarihi ve tutarı konusunda güçlü delil sunar.

Masadaki kripto varlığın yönetimi

İflas idaresi masadaki varlıkların yönetiminde basiretli tacir davranışıyla hareket etmekle yükümlüdür. Kripto varlıkların fiyat volatilitesi göz önüne alındığında bekleme riski yüksektir. Uygulamada iflas idaresi İİK 229 çerçevesinde mahkemeden tedbir kararı alarak bütün kripto varlıkların bir veya iki hafta içinde tasfiye edilmesini istemektedir.

Alacaklı sıralaması

Kripto varlıktan elde edilen TL bedeli iflas masasına girer ve İİK 206 sıra cetveline göre paylaştırılır. Öncelikli alacaklılar (rehin, işçi ücreti), genel sıralı alacaklılar ve adi alacaklılar sırasıyla tatmin edilir. İcra ve iflas genel kuralları için icra iflas hukuki bilgilendirme rehberimiz kapsamlı çerçeve sunar.

İhtiyati Haciz ve Acil Durumlar

Kripto varlıkların hızla transfer edilebilir olması, ihtiyati haciz kararının önemini artırır. İİK 257 gereği henüz kesinleşmemiş bir alacak için ihtiyati haciz istenebilir; kripto varlıklarda “alacağın rehin ile teminat altında olmadığı ve borçlunun malını kaçırma tehlikesi bulunduğu” gerekçesi kolaylıkla oluşur.

Teminat oranı

İhtiyati haciz kararı için İİK 259 gereği alacağın yüzde onu oranında teminat yatırılması gerekir. Mahkeme somut dosyanın özelliklerine göre bu oranı artırabilir. Kripto varlığa yönelik ihtiyati hacizde teminat oranı daha yüksek belirlenmekte, varlığın hızlı hareket edebilmesi gerekçesiyle yüzde on beş veya yirmiye çıkarılmaktadır.

Yedi ve on günlük süreler

İİK 261 gereği ihtiyati haciz kararı icra dairesince yedi gün içinde uygulanmalıdır. İİK 264 uyarınca ihtiyati haciz koyduran alacaklı takibini yedi gün içinde açmakla yükümlüdür. Kripto varlıklarda bu sürelerin gecikmeyle uygulanması tedbirin etkisiz kalmasına yol açabilir.

Acil tedbir yolu

Aile hukuku uyuşmazlığıyla birlikte kripto varlık tasfiyesi gerektiğinde HMK 389 ihtiyati tedbir yolu da açıktır. İki yol birlikte değerlendirilerek en uygun çözüme ulaşılır. Boşanma dosyasında kripto varlık paylaşımı için kripto boşanma mal paylaşımı rehberimiz detay verir.

Borçlunun İtiraz Hakları

İcra takibi kesin nitelikte değildir; borçlunun çeşitli itiraz yolları İİK’da düzenlenmiştir. Kripto varlık haczinde sıklıkla karşılaşılan itiraz tipleri şunlardır.

Takibe itiraz

Ödeme emrine karşı borçlu İİK 62 gereği yedi gün içinde itirazda bulunur. Takip, itirazla durur; alacaklı itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası açmak zorunda kalır. Kripto varlık söz konusu olduğunda bu süre zarfında geçici tedbirlerin korunması önemlidir.

Haczedilemezlik itirazı

İİK 82 çerçevesinde haczedilemez mallara ilişkin itiraz kripto varlıklar için uygulama alanı bulmamaktadır; zira kripto varlıklar bu kapsamda sayılmamıştır. Ancak borçlu varlığın “meslek icrasına zorunlu araç” veya “aile geçimine özgülenmiş” olduğunu ileri sürebilir; uygulamada bu itirazlar kabul görmez.

Mülkiyetin başkasına ait olduğu itirazı

Sıkça kullanılan itiraz borsada tutulan varlığın eşe, ortağa veya şirkete ait olduğunun ileri sürülmesidir. Borsa KYC kayıtları çerçevesinde hesabın kim adına açıldığı net olduğundan bu itiraz KVHS kayıtları ile kolayca çürütülür. Self-custody cüzdanda ise mülkiyet iddiası daha karmaşık olup transfer tarihleri ve kaynak analizi ile değerlendirilir.

İstihkak davası

İİK 96-99 kapsamında haczedilen mal üzerinde üçüncü kişinin istihkak iddiası varsa istihkak davası açılabilir. Kripto varlıklar için bu yolun kullanılması ender olup, ispat yükü genellikle iddia sahibinde kalır. Blockchain kayıtları itirazı doğrulayacak veya çürütecek belirleyici delil sunar.

Uygulamada Karşılaşılan Zorluklar

Türkiye’de kripto haciz uygulaması son iki-üç yılda gelişmekte olup mevzuat ve uygulama arasındaki boşluklar belirgindir. En sık karşılaşılan zorlukları sınıflandırmak pratik yönlendirme sağlar.

İcra müdürlüklerinin teknik bilgisi

Tüm icra müdürlükleri kripto varlıklara ilişkin güncel yaklaşıma aynı derinlikte hâkim değildir. Büyük şehirlerdeki ihtisas icra daireleri bu konuda daha deneyimli iken taşra müdürlüklerinde süreç yavaşlayabilmektedir. Hukuki Bilgilendirmen dosyaya teknik rapor ve açıklayıcı ek yazı sunması, müdürlüğe yol gösterici olmaktadır.

KVHS’lerin yanıt süresi

İİK 89/1 ihbarnamesine yanıt süresi yedi gün olup bazı KVHS’ler teknik gerekçelerle yanıt vermekte gecikmektedir. İkinci ihbarname ile yükümlülüğün borçluya benzer düzeye çıkması, borsaların yanıt verme zorunluluğunu artırmıştır. Buna rağmen hesap numarası yanlış verildiğinde süreç uzayabilir.

Fiyat dalgalanması ve zaman riski

Haciz kararı ile fiili tasfiye arasında geçen sürede kripto varlık değeri yüzde yirmi-otuz hareket edebilir. Alacaklı için asgari alacak tutarının karşılanamaması riski doğar. Uygulamada fazla miktara bloke talep edilmesi, gerekçe gösterilmesi halinde kabul görmektedir.

Yurt dışı unsur

Borçlunun yurt dışı borsada hesap tutması ve varlığını Türkiye dışına aktarması en zorlu durumdur. Uluslararası hukuk yardımı talepleri zaman alıcıdır; pratik çözüm, yurt içindeki varlığa yoğunlaşıp alacak doğdukça ilave takip açmaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

KVHS’ye yazılan haciz yazısına yanıt verilmezse ne olur?

İİK 89/1 haciz ihbarnamesine yedi gün içinde yanıt verilmezse aynı kanun 89/2 gereği ikinci ihbarname gönderilir. İkinci ihbarnameye de yanıt verilmezse borsa borçlu gibi sorumlu olur ve alacağı ödemekle yükümlü hale gelir.

Borçlu cüzdanının şifresini vermezse alacağımı nasıl alırım?

Self-custody cüzdan şifresi açıklanmadığında varlığa fiilen erişim olmaz. Pratik çözüm, borçlunun diğer malvarlığı (mevduat, gayrimenkul, araç) üzerine haciz konulmasıdır. Borçlu ilerde kripto varlığı kullanmak istediğinde yine takipçi olunur. Ayrıca İİK 337/a bilgi gizleme cezası gündeme gelebilir.

Yurt dışı borsadaki hesap nasıl haczedilir?

Türk icra müdürlüğü yurt dışı borsaya doğrudan haciz uygulamaz. Yabancı ülkede tanıma ve tenfiz yoluyla karar aldırmak gerekir, bu süreç zaman alır. Uygulamada alacaklılar öncelikle borçlunun Türkiye’deki diğer varlıklarına odaklanmayı tercih etmektedir.

Kripto varlığın satış fiyatı nasıl belirlenir?

İİK 115 uyarınca satış bedeli haciz tutanağındaki değer ile fiili piyasa fiyatı arasında belirlenir. Kripto varlıklarda mahkeme, üç ila beş KVHS’nin o gün kapanış fiyatlarının ortalaması ile CoinGecko/CoinMarketCap global ortalamayı birlikte dikkate alır. Hacme göre blok satış indirimi uygulanması da mümkündür.

Stablecoin haczi normal kriptodan farklı mıdır?

USDT, USDC gibi stablecoinler nominal olarak dolar değerini koruduğundan volatilite riski daha düşüktür. Ancak peg kırılması (pegin bozulması) durumunda değer düşüklüğü riski vardır. Haciz uygulama yöntemi diğer kripto varlıklardan farklı değildir, sadece değerleme daha basittir.

Borsa hesabım bloke oldu, tümüne mi el konuldu?

Hayır, İİK 86 kısmi haciz esasına göre yalnız alacağı karşılayacak kadar varlık bloke altına alınır. Kalan varlık kullanılmaya devam edebilir. Bazı borsalar teknik sebeplerle hesabın tamamını geçici olarak kilitler; bu durumda borsa ile iletişim kurulup kısmi bloke ayarlaması istenebilir.

İcra öncesi Bitcoin’imi satmam tasarrufun iptaline konu olur mu?

Alacaklının takipsizlik veya icra öncesinden yapılan varlık transferleri, alacaklının zarara uğratılması amacı varsa İİK 277-281 tasarrufun iptali davasına konu olur. İki yıllık veya beş yıllık süre çerçevesinde iptal istenebilir. Satış karşılığının piyasa bedelinden olması ve TL’ye çevrilmesi bu riski azaltabilir ancak tümden kaldırmaz.

Kripto haciz süreci ne kadar sürer?

Takip talebinden blokeye kadar ortalama iki-dört hafta, satış ve paraya çevirme ise üç-altı ay sürebilir. Borçlunun itirazı ve mahkeme aşamaları eklendiğinde süre bir yılı bulabilir. Yurt dışı unsurlu dosyalarda süre iki yıla uzayabilir.

Pratik Öneriler ve Dosya Stratejisi

Kripto varlık haczinde başarılı sonuç için dosya stratejisi klasik haciz dosyasından farklı planlanmalıdır.

İlk adım — hızlı ihtiyati haciz

Alacak kesinleşmeden önce İİK 257 çerçevesinde ihtiyati haciz kararı alınması ve sekiz-on gün içinde uygulatılması, kripto varlık transferini engellemenin en etkili yoludur. Teminat oranı yüzde on beşe çıkabilir; buna karşılık korunan varlık değeri teminatı çoğu kez fazlasıyla karşılar.

İkinci adım — KVHS yelpazesine yaymak

Borçlunun hangi borsada hesabı olduğu bilinmiyorsa, tüm lisanslı KVHS’lere İİK 89/1 ihbarnamesi göndermek daha verimli olmaktadır. Bu yöntem dosya masrafını artırsa da varlığın bulunma olasılığını yükseltir.

Üçüncü adım — zincir analizi

Borçlunun kripto çıkışlarının blockchain üzerinde izlenmesi, varlığın hangi cüzdana aktarıldığını ortaya koyar. Bu bilgi ilerde üçüncü kişiye karşı tasarrufun iptali davasında kullanılır. Adli bilişim deneyimine sahip hukuk müşaviri veya danışman desteği, zincir analizi aşamasında belirleyicidir.

Dördüncü adım — eşdeğer mal haczi

Fiilen elde edilemeyen self-custody cüzdana paralel olarak borçlunun banka ve gayrimenkul varlıklarına yönelik haciz yürütülür. Bu paralel yol alacağın makul sürede tahsilini sağlar.

Haciz Sonrası Vergi Boyutu

Haciz yoluyla paraya çevrilen kripto varlık satışları vergi boyutu da içerir. Gelir Vergisi Kanunu ve 7524 sayılı Kanun çerçevesinde kripto varlık işlemlerine ilişkin düzenlemeler bu süreçte dikkate alınmalıdır.

Satış kazancının vergilendirilmesi

İcra satışı borçlu adına gerçekleştirilen bir tasarruftur; satış kazancının GVK 82 çerçevesinde değerlendirilip vergilendirilmesi borçlunun sorumluluğundadır. İcra müdürlüğü vergi kesintisi yapmaz, ancak satış tutanağı borçlunun vergi beyannamesi için esas alınır. Vergi yükümlülüğü hakkında kapsamlı bilgi için kripto vergisi hukuki bilgilendirme rehberimiz detay verir.

Alacaklının KDV boyutu

Alacaklı açısından icra yoluyla tahsil edilen tutar alacağın ifası olarak değerlendirilir; ayrıca KDV doğurmaz. Ancak ticari alacak söz konusu olduğunda kaydi faiz ve KDV hesaplanır; bu tutarlar dosyaya kayıt altına alınır.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

Kripto haciz dosyalarında sık rastlanan hatalar, sürecin uzaması veya alacağın tahsilinin zorlaşmasına yol açar.

Takip talebinde eksik bilgi

Takip talebinde borçlunun hangi KVHS’de hesabı olduğuna dair bilgi verilmemesi, icra müdürlüğünün genel tarama yapmasını gerektirir. Bu tarama süreci uzatır. Alacaklının ön hazırlıkta banka havale kayıtlarından KVHS EFT izlerini tespit etmesi, süreci kısaltır.

İhbarnameyi sadece bir borsaya göndermek

İİK 89/1 ihbarnamesi yalnız tek borsaya gönderildiğinde, diğer borsalarda hesabı olan borçlu haciz baskısından kaçabilir. Uygulamada on ila on beş lisanslı KVHS’ye toplu gönderim yapmak riski azaltır.

Satış sürecini geciktirmek

İİK 106 altı aylık süre içinde satış talebinin yapılmaması haczi düşürür. Ayrıca kripto varlıkların volatilitesi, bekleme süresinde değer kaybı riski yaratır. Satış talebinin en geç iki-üç ay içinde verilmesi pratik bir kural olarak önerilmektedir.

Bilirkişi raporu aşamasının atlanması

Değerleme raporu olmadan satış bedelinin düşük belirlenmesi, alacaklı aleyhine sonuç doğurur. Tek sayfalık bir bilirkişi raporu dahi piyasa fiyatı analizi içerdiğinde koruyucu olur.

Örnek Senaryo — Borsa Hesabı Haczi

Aşağıdaki senaryo eğitim amaçlı kurgusaldır; gerçek bir dosyayla benzerlik tesadüfidir. A şirketinin B gerçek kişisinden 500.000 TL alacağı vardır ve ödeme yapılmamıştır. Takip başlatılır, ödeme emrine itiraz gelmez. Alacaklı banka havale kayıtlarından B’nin yerli kripto borsası ve yerli kripto borsası’e düzenli transfer yaptığını tespit eder. İcra müdürlüğü bu iki KVHS’ye ihbarname gönderir. yerli kripto borsası yedi gün içinde yanıt verir: B’nin hesabında 0,8 BTC, 12 ETH ve 15.000 TL bakiye vardır. Bloke konulur. yerli kripto borsası cevabında hesap tespit edilmez. Mahkeme bilirkişi raporu ile bloke tutarın toplam değerini 650.000 TL olarak belirler. Alacaklı satış talebi verir, KVHS piyasa fiyatından varlıkları satar ve icra dosyasına tutarı aktarır; alacak, masraflar düşüldükten sonra tahsil edilir.

İtirazın Kaldırılması ve İptali

Borçlunun ödeme emrine itiraz etmesi takibi durdurur. Alacaklı iki yoldan birini seçerek takibi sürdürür.

İtirazın kaldırılması — İİK 68

Alacaklı imzalı bir senet veya resmi belge ile ispatlayabiliyorsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını talep eder. Kararname usulünde verilen karar kısa sürede kesinleşir ve takip devam eder. Kripto varlık alacaklarında imzalı bir sözleşme veya e-imzalı belge olması bu yolu mümkün kılar.

İtirazın iptali — İİK 67

Belge yoksa veya itiraz kaldırılamıyorsa asliye/sulh hukuk mahkemesinde genel hükümler çerçevesinde itirazın iptali davası açılır. Dava bir yıllık süreye tabi olup kazanılması halinde yüzde yirmi icra inkâr tazminatı ek olarak alınır.

Dava sürecinde ihtiyati haciz

Dava sürecinde kripto varlıkların korunması için ihtiyati haciz kararı sürekli kılınabilir. HMK 389 geçici hukuki koruma kararları ayrıca talep edilebilir. Dava kazanıldığında ihtiyati haciz kesin hacize dönüşür.

Borçlu Açısından Koruyucu Önlemler

Haciz baskısı altındaki borçlu için de hukuki haklar mevcuttur. Alyar Hukuk, alacaklı tarafında dosya takibi yürütürken aynı zamanda borçlu tarafında yasal savunma gerektiren dosyalar üstlenmektedir.

Takibin usulsüzlüğü itirazı

Borçlu, takibin usulüne aykırı açıldığını ileri sürebilir. Yetki itirazı, takip türü yanlışlığı, imza inkârı gibi itirazlar dosyaya göre değerlendirilir. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur ve borçluya nefes aldırır.

Taksitlendirme talebi

İİK 111 borçlunun taksitlendirme talep etmesine imkân tanır. Tek seferde ödeme gücü olmayan borçlu, alacaklının kabulü halinde taksitli ödeme yapabilir. Alacaklı kabul etmezse mahkeme kararı ile belirli koşullarda taksitlendirme verilebilir.

Konkordato ve yeniden yapılandırma

Tacir niteliğindeki borçlular İİK 285 vd. kapsamında konkordato başvurusu yaparak geçici mühlet alabilir. Mühlet süresince haciz işlemleri durur. Kripto varlığı bulunan şirketler için bu yol özellikle son yıllarda gündeme gelmektedir.

Borçlu açısından KVHS beyanı

Borçlunun KVHS’den aldığı bloke bildirimi üzerine dikkat etmesi gereken hususlar arasında, hesabın tümüne değil yalnız alacağa yönelik bölümüne bloke konulmuş olduğu bildirilerek kalan bakiyenin serbest kullanım talebi de yer alır. Borsa teknik gerekçe ile tümünü kilitlediğinde icra müdürlüğüne yazı verilmek suretiyle düzeltilmesi talep edilebilir.

Sonuç

Türk icra hukuku kripto varlıkları haciz kapsamı dışında tutmaz; ancak uygulama teknik özelliklere uygun çözümler gerektirir. Merkezi borsada tutulan varlık için İİK 89/1 hızlı çözüm sunarken, self-custody cüzdan için pratik çözüm borçlunun diğer varlıklarına yönelmektir. Süreç boyunca ihtiyati tedbir, zincir analizi ve doğru bilirkişi seçimi belirleyici olmaktadır.

İlgili Rehberler ve Randevu

Alyar Hukuk, kripto varlıklara yönelik icra ve haciz süreçleri ile iflas masası yönetimi konusunda dosya takibi yürütmektedir. Ücretsiz ön görüşme için: 0545 199 25 25.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut dosyanız için bir hukuk müşavirila görüşmelisiniz.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda