Kripto Varlıklara İcra ve Haciz Rehberi 2026
Kripto varlıklara yönelik icra takibi ve haciz süreçleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun genel hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir. Borsada tutulan varlık ile kişisel cüzdandaki varlığın haciz yöntemleri birbirinden farklıdır; teknik engeller ve KVHS mevzuatı belirleyici rol oynar.
Yazı 2026 yılı mevzuat durumuna göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut takip dosyası için hukuki notlar alınmalıdır.
İcra-İflas Kanunu Çerçevesinde Kripto
İcra ve İflas Kanunu’nun 85 ila 106. maddeleri haczi, hacze kabiliyeti olan malları ve haciz usulünü düzenler. Kripto varlıklar bu kurallar çerçevesinde değerlendirildiğinde iki farklı hukuki nitelik olasılığı ortaya çıkar: taşınır mal benzeri maddi olmayan mallara ilişkin kurallar veya alacak hakkına ilişkin İİK 89 hükümleri. ALYAR LAW & CONSULTANCY olarak benimsenen yaklaşım, merkezi borsada tutulan varlıklar için İİK 89/1 haciz ihbarnamesi yönteminin; kişisel cüzdanda tutulanlar için ise İİK 85 genel hükmünün uygulanmasıdır.
Hacze kabiliyet ve dijital varlıklar
İİK 82. madde hacze kabil olmayan mal ve hakları sınırlı olarak sayar; kripto varlıklar bu listede yer almaz. Dolayısıyla kripto varlıklar hacze kabil sayılır. Buna karşılık haczin fiilen uygulanabilirliği teknolojik engeller nedeniyle kendine özgü çözümler gerektirir.
“Madde 85 — Borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır mallariyle taşınmazlarından ve alacak ve haklarından Alacaklının ana, faiz ve masraflar da dahil olmak üzere bütün alacaklarına yetecek miktarı haczolunur.”
Takip talebinde kripto varlığın gösterilmesi
İcra dairesine sunulan takip talebinde borçlunun kripto varlıklarına dair bilgi, adı geçen borsa ismi (örn. yerli kripto borsası, yurt dışı kripto borsasının Türkiye şirketi) ile birlikte yazılabilir. Borsa bilgisinin tam olmaması halinde, borçlunun hesabının bulunabileceği kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ayrı ayrı haciz ihbarnamesi gönderilmesi talep edilebilir.
Masraf ve avans
İİK 15. madde çerçevesinde takip masraflarını alacaklı peşin öder. Kripto haciz sürecinde ayrıca bilirkişi avansı gerekebilir; teknik değerleme ve zincir analizi raporları için icra müdürlüğü veya talimatla yönlendirilen mahkeme avans talep eder. Bu avansın öngörülmesi ve dosya açılışında hazırlıklı olunması süreci hızlandırır.
Borsada Kripto Haczi — KVHS Muhatap
Türkiye’de lisanslı kripto borsaları Sermaye Piyasası Kurulu gözetimi altında faaliyet göstermektedir. 7518 sayılı Kanunla 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen hükümler Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcısı (KVHS) kavramını getirmiştir. Lisans aşamasına giren KVHS’ler mahkeme ve icra dairesi kararlarını uygulamakla yükümlüdür.
İİK 89/1 haciz ihbarnamesi
Borçlunun KVHS nezdinde hesabı ve bu hesabında kripto varlığı olduğu iddia edildiğinde, icra müdürlüğü İİK 89/1 ihbarnamesini KVHS’ye gönderir. Ihbarnameye karşı KVHS yedi gün içinde cevap vermekle yükümlüdür. Hesap bulunduğu bildirilirse alacağı karşılayacak kadar varlık bloke edilir; ihbarnameye yedi gün içinde itiraz edilmezse mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve ikinci bir ihbarname gönderilir; ikinci ihbarnameye de itiraz edilmez ve borç ödenmezse üçüncü şahıs on beş gün içinde ödemeye veya menfi tespit davası açmaya çağrılır, aksi hâlde zimmetinde sayılan borcu ödemeye zorlanır (İİK m.89).
Bloke kapsamı ve otomatik bildirim
Blokeye konulan varlığın borsa tarafından satışı, çekimi veya transferi engellenir. Borsanın iç prosedürüne göre kullanıcıya “hesabınız üzerinde hukuki işlem bulunmaktadır” uyarısı gösterilir. Bloke yalnız belirtilen miktarla sınırlıdır; kalan varlık kullanımda kalmaya devam eder.
Yurt dışı borsa durumu
Yurt dışında faaliyet gösteren borsalara Türk icra müdürlüğünün İİK 89/1 haciz ihbarnamesi doğrudan uygulanmaz. Bu borsalar Türk mahkemesi kararını kendi iç hukuk çerçevesinde değerlendirir. Yurt dışına yapılacak tebligat ve icra işlemleri milletlerarası adli yardım yoluyla yürütülür ve zaman alır. Alternatif yol, borçlunun Türkiye’deki banka ve mal varlıkları üzerine hacze odaklanmaktır. Konunun kapsamlı ele alınışı kripto para avukatı rehberimizde yer almaktadır.
MASAK ve suç gelirleri
Şüpheli işlem bildirimi, 5549 sayılı Kanun m.4 uyarınca yükümlülere ait bir yükümlülüktür; alacaklı veya icra müdürlüğü tarafından yapılan bir bildirim değildir. Varlığın kökenine ilişkin suç şüphesi varsa Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir. Konunun ayrıntıları Bitcoin avukatı rehberimizde işlenmiştir.
Self-Custody Cüzdanda Haciz — Teknik Engel
Kişisel cüzdanda (self-custody) tutulan kripto varlıklar, özel anahtar borçlunun tek başına kontrolünde olduğu için klasik icra tedbirleriyle haczedilemez. Teknolojik olarak herhangi bir merkez veya aracı bulunmadığından borsa blokesi benzeri bir işlem mümkün değildir. Buna karşılık hukuki çözümler geliştirilebilir.
Donanım cüzdanına el koyma
Donanım cüzdanı taşınır eşya niteliğindedir. Borçlunun konutunda yapılan haciz işleminde icra müdürlüğü donanım cüzdanını İİK 85 gereği muhafaza altına alabilir. Ancak cüzdanın içindeki varlığa erişim PIN kodu ve seed phrase gerektirdiğinden, fiziken cihazı tutmak varlığı elde etmek anlamına gelmez.
Seed phrase açıklama yükümlülüğü
Borçlunun seed phrase’i açıklaması için doğrudan bir zorlama hükmü İİK’da bulunmamaktadır. Ancak İİK m.337/a, İİK m.44’e göre mal beyanında bulunmayan, beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer alan malı haciz ya da iflas sırasında göstermeyen borçlunun, zarar gören alacaklının şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılmasını düzenler. Bilgisayar, bilgisayar programları ve kayıtlarında arama, kopyalama ve el koyma CMK m.134’te düzenlenmiştir; bu hükümler ceza muhakemesine ilişkindir ve icra takibinde doğrudan uygulanmaz.
Alternatif — eşdeğer mal üzerine haciz
Borçlunun self-custody cüzdandaki varlığına fiilen el konulamadığında pratik çözüm, borçlunun diğer malları üzerine haciz konulmasıdır. Borçlunun mevduatı, gayrimenkulü veya aracı üzerine İİK 85 gereği haciz işlemi yürütülür. Alacak tahsil edilinceye kadar self-custody varlık sadece resmi kayıtta borçluya ait görünür; borçlu ilerde bu varlığı kullanmak isterse TBK 19 muvazaa veya İİK 277 tasarrufun iptali yolu açık tutulabilir.
CMK m.134 ve icra takibi bakımından sınırları
Ceza soruşturması kapsamında dijital verilerin aranması ve el konulması CMK m.134 çerçevesinde değerlendirilir; CMK m.128/A ise nitelikli dolandırıcılık gibi belirli suçlarda banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesapların askıya alınmasını düzenler. İcra takibinde doğrudan uygulanmaz; ancak alacaklı aynı zamanda ceza soruşturması sahibi sıfatıyla hareket ediyorsa iki süreç birlikte değerlendirilebilir.
Kripto Tasfiye ve Değer Düşüklüğü
Haciz altındaki kripto varlığın alacaklıya intikali için tasfiye aşaması kritiktir. İİK 106-118 arası paraya çevirme hükümleri, kripto varlıklara uyarlanırken özellikle satış yöntemi, değerleme anı ve volatilite konuları dikkat gerektirir.
Paraya çevirme yöntemi
Klasik icra satış yöntemleri (açık artırma, ihale) kripto varlıklar için zor uygulanır. Uygulamada iki yöntem öne çıkmaktadır. Haczedilen malın satışı İİK m.111/b uyarınca elektronik satış portalında açık artırma suretiyle yapılır; kripto varlıkların satış yönteminin somut dosyada icra müdürlüğü ve icra mahkemesi tarafından belirlenmesi gerekir.
Değerleme anı
İİK 87 haciz günündeki kıymet takdirini öngörür; tebligat anı ile fiili paraya çevirme günü arasında kripto varlık değeri büyük farklar gösterebilir. Değer artışı borçlu lehine, düşüşü alacaklı aleyhine sonuç doğurur. Bu konuda Bitcoin davaları rehberimiz değerleme tartışmalarını ele alır.
İİK 106 süreler
“İİK m.106 — Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir.”
Haczedilen kripto varlıklar bakımından da hacizden itibaren bir yıllık satış isteme süresi dikkate alınmalıdır; bu süre içinde satış istenmezse haciz kalkar (İİK m.106, m.110). Volatilite nedeniyle satış talebinin süreyi beklemeden değerlendirilmesi alacaklı açısından yararlı olabilir.
Gas fee ve işlem maliyeti
Kripto varlıkların transferi sırasında ağ ücreti (gas fee) ödenir. Ethereum ağında bu ücret yüksek olabilmektedir. İİK 15 çerçevesinde bu gider alacaklıdan avans olarak istenir ancak sonuçta borçluya yüklenir. Satış esnasında tasfiye masrafı olarak ayrıca hesaba yazılır.
İflas Masasında Kripto
Tacirin iflasına karar verilmesi halinde müflisin malvarlığı iflas masasını oluşturur. Müflisin kripto varlıkları da iflas masasına girer; iflas idaresi bu varlıkları tespit etmek, yönetmek ve paraya çevirmek ile yükümlüdür. Kripto varlıkların iflas masasına dahil edilmesinde özgün zorluklar bulunmaktadır.
Masaya dahil edilme sorunu
Müflisin borsa hesaplarının tespiti için iflas idaresi tüm lisanslı KVHS’lere yazı yazarak müflisin hesap bilgisi ister. Müflisin self-custody cüzdanında tuttuğu varlıklar ise açıklanmadıkça tespit edilemez. Müflis, iflas idaresine malvarlığına ilişkin beyanda bulunmakla yükümlüdür ve kripto varlıklarını da beyan etmelidir. Beyanda gizleme İİK 337/a bakımından cezai sorumluluk doğurur.
Tasarrufun iptali davaları
İflas kararı öncesi borçlunun kripto varlığını üçüncü kişiye devretmiş olması halinde İİK m.277 vd. tasarrufun iptali davaları gündeme gelir. Bağışlama ve ivazsız tasarruflar ile acizden dolayı butlana tabi tasarruflar bir yıllık süreye (m.278, m.279), alacaklılara zarar verme kastıyla yapılan işlemler ise işlem tarihinden itibaren beş yıl içinde borçlu aleyhine haciz veya iflas yoluyla takip yapılması koşuluna (m.280) bağlıdır. Blockchain üzerindeki transfer kayıtlarının değişmez olması, devrin tarihi ve tutarı konusunda güçlü delil sunar.
Masadaki kripto varlığın yönetimi
İflas idaresi masadaki varlıkların yönetiminde basiretli tacir davranışıyla hareket etmekle yükümlüdür. Kripto varlıkların fiyat volatilitesi göz önüne alındığında bekleme riski yüksektir. İİK m.229 uyarınca kıymeti düşecek veya muhafazası masraflı olacak şeyler geciktirilmeksizin satılır; borsa veya piyasada fiyatı bulunan eşya derhal paraya çevrilebilir.
Alacaklı sıralaması
Kripto varlıktan elde edilen TL bedeli iflas masasına girer ve İİK 206 sıra cetveline göre paylaştırılır. Öncelikli alacaklılar (rehin, işçi ücreti), genel sıralı alacaklılar ve adi alacaklılar sırasıyla tatmin edilir. İcra ve iflas genel kuralları için icra iflas avukatı rehberimiz kapsamlı çerçeve sunar.
İhtiyati Haciz ve Acil Durumlar
Kripto varlıkların hızla transfer edilebilir olması, ihtiyati haciz kararının önemini artırır. İİK 257 gereği henüz kesinleşmemiş bir alacak için ihtiyati haciz istenebilir; kripto varlıklarda “alacağın rehin ile teminat altında olmadığı ve borçlunun malını kaçırma tehlikesi bulunduğu” gerekçesi kolaylıkla oluşur.
Teminat oranı
İİK m.259 uyarınca ihtiyati haciz isteyen alacaklı, hacizde haksız çıkarsa borçlunun ve üçüncü şahsın uğrayacağı zararlardan sorumludur ve usul kanunundaki teminatı vermek zorundadır; alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz.
Yedi ve on günlük süreler
İİK m.261 uyarınca alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararın infazını icra dairesinden istemek zorundadır; aksi hâlde karar kendiliğinden kalkar. İİK 264 uyarınca ihtiyati haciz koyduran alacaklı takibini yedi gün içinde açmakla yükümlüdür. Kripto varlıklarda bu sürelerin gecikmeyle uygulanması tedbirin etkisiz kalmasına yol açabilir.
Acil tedbir yolu
Aile hukuku uyuşmazlığıyla birlikte kripto varlık tasfiyesi gerektiğinde HMK 389 ihtiyati tedbir yolu da açıktır. İki yol birlikte değerlendirilerek en uygun çözüme ulaşılır. Boşanma dosyasında kripto varlık paylaşımı için kripto boşanma mal paylaşımı rehberimiz detay verir.
Borçlunun İtiraz Hakları
İcra takibi kesin nitelikte değildir; borçlunun çeşitli itiraz yolları İİK’da düzenlenmiştir. Kripto varlık haczinde sıklıkla karşılaşılan itiraz tipleri şunlardır.
Takibe itiraz
Ödeme emrine karşı borçlu İİK 62 gereği yedi gün içinde itirazda bulunur. Takip, itirazla durur; alacaklı itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası açmak zorunda kalır. Kripto varlık söz konusu olduğunda bu süre zarfında geçici tedbirlerin korunması önemlidir.
Haczedilemezlik itirazı
İİK 82 çerçevesinde haczedilemez mallara ilişkin itiraz kripto varlıklar için uygulama alanı bulmamaktadır; zira kripto varlıklar bu kapsamda sayılmamıştır. Ancak borçlu varlığın “meslek icrasına zorunlu araç” veya “aile geçimine özgülenmiş” olduğunu ileri sürebilir; uygulamada bu itirazlar kabul görmez.
Mülkiyetin başkasına ait olduğu itirazı
Sıkça kullanılan itiraz borsada tutulan varlığın eşe, ortağa veya şirkete ait olduğunun ileri sürülmesidir. Borsa KYC kayıtları çerçevesinde hesabın kim adına açıldığı net olduğundan bu itiraz KVHS kayıtları ile kolayca çürütülür. Self-custody cüzdanda ise mülkiyet iddiası daha karmaşık olup transfer tarihleri ve kaynak analizi ile değerlendirilir.
İstihkak davası
İİK 96-99 kapsamında haczedilen mal üzerinde üçüncü kişinin istihkak iddiası varsa istihkak davası açılabilir. Kripto varlıklar için bu yolun kullanılması ender olup, ispat yükü genellikle iddia sahibinde kalır. Blockchain kayıtları itirazı doğrulayacak veya çürütecek belirleyici delil sunar.
Uygulamada Karşılaşılan Zorluklar
Türkiye’de kripto haciz uygulaması son iki-üç yılda gelişmekte olup mevzuat ve uygulama arasındaki boşluklar belirgindir. En sık karşılaşılan zorlukları sınıflandırmak pratik yönlendirme sağlar.
KVHS’lerin yanıt süresi
İİK 89/1 ihbarnamesine yanıt süresi yedi gün olup bazı KVHS’ler teknik gerekçelerle yanıt vermekte gecikmektedir. İkinci ihbarname ile yükümlülüğün borçluya benzer düzeye çıkması, borsaların yanıt verme zorunluluğunu artırmıştır. Buna rağmen hesap numarası yanlış verildiğinde süreç uzayabilir.
Fiyat dalgalanması ve zaman riski
Alacaklı için asgari alacak tutarının karşılanamaması riski doğar.
Yurt dışı unsur
Borçlunun yurt dışı borsada hesap tutması ve varlığını Türkiye dışına aktarması en zorlu durumdur. Uluslararası hukuk yardımı talepleri zaman alıcıdır; pratik çözüm, yurt içindeki varlığa yoğunlaşıp alacak doğdukça ilave takip açmaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
KVHS’ye yazılan haciz yazısına yanıt verilmezse ne olur?
İİK 89/1 haciz ihbarnamesine yedi gün içinde yanıt verilmezse aynı kanun 89/2 gereği ikinci ihbarname gönderilir. İkinci ihbarnameye de yanıt verilmezse borsa borçlu gibi sorumlu olur ve alacağı ödemekle yükümlü hale gelir.
Borçlu cüzdanının şifresini vermezse alacağımı nasıl alırım?
Self-custody cüzdan şifresi açıklanmadığında varlığa fiilen erişim olmaz. Pratik çözüm, borçlunun diğer malvarlığı (mevduat, gayrimenkul, araç) üzerine haciz konulmasıdır. Borçlu ilerde kripto varlığı kullanmak istediğinde yine takipçi olunur. Ayrıca İİK 337/a bilgi gizleme cezası gündeme gelebilir.
Yurt dışı borsadaki hesap nasıl haczedilir?
Türk icra müdürlüğü yurt dışı borsaya doğrudan haciz uygulamaz. Yabancı ülkede tanıma ve tenfiz yoluyla karar aldırmak gerekir, bu süreç zaman alır. Uygulamada alacaklılar öncelikle borçlunun Türkiye’deki diğer varlıklarına odaklanmayı tercih etmektedir.
Kripto varlığın satış fiyatı nasıl belirlenir?
İİK m.115 uyarınca ihale, haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde ellisi üzerinden başlatılır; artırma bedelinin muhammen kıymetin yüzde ellisi ile rüçhanlı alacakların toplamından hangisi fazlaysa onu ve paraya çevirme ile paylaştırma masraflarını geçmesi şarttır.
Stablecoin haczi normal kriptodan farklı mıdır?
USDT, USDC gibi stablecoinler nominal olarak dolar değerini koruduğundan volatilite riski daha düşüktür. Ancak peg kırılması (pegin bozulması) durumunda değer düşüklüğü riski vardır. Haciz uygulama yöntemi diğer kripto varlıklardan farklı değildir, sadece değerleme daha basittir.
Borsa hesabım bloke oldu, tümüne mi el konuldu?
Hayır, İİK m.85 uyarınca yalnız alacağın ana, faiz ve masraflarını karşılayacak miktar haczedilir; bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz. Kalan varlık kullanılmaya devam edebilir. Hesabın alacağı aşacak şekilde bloke edildiği düşünülüyorsa icra müdürlüğüne başvurularak fazla blokenin kaldırılması talep edilebilir.
İcra öncesi Bitcoin’imi satmam tasarrufun iptaline konu olur mu?
İcra öncesinde yapılan varlık transferleri, alacaklıların zarara uğratılması amacı varsa İİK m.277 vd. tasarrufun iptali davasına konu olabilir; İİK m.278-280’deki süre ve koşullar somut olayda ayrıca incelenir. Satış karşılığının piyasa bedelinden olması ve TL’ye çevrilmesi bu riski azaltabilir ancak tümden kaldırmaz.
Kripto haciz süreci ne kadar sürer?
Süre; borçlunun itirazına, ihbarnamelere verilen cevaplara, kıymet takdirine ve satış sürecine göre değişir.
Pratik Öneriler ve Dosya Stratejisi
Kripto varlık haczinde başarılı sonuç için dosya stratejisi klasik haciz dosyasından farklı planlanmalıdır.
İlk adım — hızlı ihtiyati haciz
Alacak kesinleşmeden önce İİK m.257 çerçevesinde ihtiyati haciz kararı alınması ve kararın İİK m.261 uyarınca on gün içinde infaz ettirilmesi, kripto varlık transferini engellemek bakımından başvurulabilecek bir yoldur.
İkinci adım — KVHS yelpazesine yaymak
Borçlunun hangi borsada hesabı olduğu bilinmiyorsa, tüm lisanslı KVHS’lere İİK 89/1 ihbarnamesi göndermek daha verimli olmaktadır. Bu yöntem dosya masrafını artırsa da varlığın bulunma olasılığını yükseltir.
Üçüncü adım — zincir analizi
Borçlunun kripto çıkışlarının blockchain üzerinde izlenmesi, varlığın hangi cüzdana aktarıldığını ortaya koyar. Bu bilgi ilerde üçüncü kişiye karşı tasarrufun iptali davasında kullanılır. Adli bilişim deneyimine sahip avukat veya danışman desteği, zincir analizi aşamasında belirleyicidir.
Dördüncü adım — eşdeğer mal haczi
Fiilen elde edilemeyen self-custody cüzdana paralel olarak borçlunun banka ve gayrimenkul varlıklarına yönelik haciz yürütülür. Bu paralel yol alacağın makul sürede tahsilini sağlar.
Haciz Sonrası Vergi Boyutu
Haciz yoluyla paraya çevrilen kripto varlık satışları vergi boyutu da içerir. Haciz yoluyla paraya çevrilen kripto varlık satışlarının vergisel sonucu, işlemin gelir unsuruna ve mükellefin durumuna göre Gelir Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
Satış kazancının vergilendirilmesi
İcra satışından doğan kazancın vergilendirilmesi, kazancın gelir unsuru belirlendikten sonra Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre borçlunun sorumluluğundadır. İcra müdürlüğü vergi kesintisi yapmaz, ancak satış tutanağı borçlunun vergi beyannamesi için esas alınır. Vergi yükümlülüğü hakkında kapsamlı bilgi için kripto vergisi avukatı rehberimiz detay verir.
Alacaklının KDV boyutu
Alacaklı açısından icra yoluyla tahsil edilen tutar alacağın ifası olarak değerlendirilir; ayrıca KDV doğurmaz. Ancak ticari alacak söz konusu olduğunda kaydi faiz ve KDV hesaplanır; bu tutarlar dosyaya kayıt altına alınır.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
Kripto haciz dosyalarında sık rastlanan hatalar, sürecin uzaması veya alacağın tahsilinin zorlaşmasına yol açar.
Takip talebinde eksik bilgi
Takip talebinde borçlunun hangi KVHS’de hesabı olduğuna dair bilgi verilmemesi, icra müdürlüğünün genel tarama yapmasını gerektirir. Bu tarama süreci uzatır. Alacaklının ön hazırlıkta banka havale kayıtlarından KVHS EFT izlerini tespit etmesi, süreci kısaltır.
İhbarnameyi sadece bir borsaya göndermek
İİK 89/1 ihbarnamesi yalnız tek borsaya gönderildiğinde, diğer borsalarda hesabı olan borçlu haciz baskısından kaçabilir.
Satış sürecini geciktirmek
İİK m.106’daki bir yıllık satış isteme süresi içinde satış talebinde bulunulmaması haczin kalkmasına yol açar (İİK m.110). Kripto varlıkların volatilitesi bekleme süresinde değer kaybı riski yaratır.
Bilirkişi raporu aşamasının atlanması
Değerleme raporu olmadan satış bedelinin düşük belirlenmesi, alacaklı aleyhine sonuç doğurur. Tek sayfalık bir bilirkişi raporu dahi piyasa fiyatı analizi içerdiğinde koruyucu olur.
İtirazın Kaldırılması ve İptali
Borçlunun ödeme emrine itiraz etmesi takibi durdurur. Alacaklı iki yoldan birini seçerek takibi sürdürür.
İtirazın kaldırılması — İİK 68
Alacaklı imzalı bir senet veya resmi belge ile ispatlayabiliyorsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını talep eder. Kararname usulünde verilen karar kısa sürede kesinleşir ve takip devam eder. Kripto varlık alacaklarında imzalı bir sözleşme veya e-imzalı belge olması bu yolu mümkün kılar.
İtirazın iptali — İİK 67
Belge yoksa veya itiraz kaldırılamıyorsa asliye/sulh hukuk mahkemesinde genel hükümler çerçevesinde itirazın iptali davası açılır. Dava bir yıllık süreye tabi olup kazanılması halinde yüzde yirmi icra inkâr tazminatı ek olarak alınır.
Dava sürecinde ihtiyati haciz
Dava sürecinde kripto varlıkların korunması için ihtiyati haciz kararı sürekli kılınabilir. HMK 389 geçici hukuki koruma kararları ayrıca talep edilebilir. Dava kazanıldığında ihtiyati haciz kesin hacize dönüşür.
Borçlu Açısından Koruyucu Önlemler
Haciz baskısı altındaki borçlu için de hukuki haklar mevcuttur. ALYAR LAW & CONSULTANCY, alacaklı tarafında dosya takibi yürütürken aynı zamanda borçlu tarafında yasal savunma gerektiren dosyalar üstlenmektedir.
Takibin usulsüzlüğü itirazı
Borçlu, takibin usulüne aykırı açıldığını ileri sürebilir. Yetki itirazı, takip türü yanlışlığı, imza inkârı gibi itirazlar dosyaya göre değerlendirilir. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur ve borçluya nefes aldırır.
Taksitlendirme talebi
İİK 111 borçlunun taksitlendirme talep etmesine imkân tanır. Tek seferde ödeme gücü olmayan borçlu, alacaklının kabulü halinde taksitli ödeme yapabilir. Alacaklı kabul etmezse mahkeme kararı ile belirli koşullarda taksitlendirme verilebilir.
Konkordato ve yeniden yapılandırma
Tacir niteliğindeki borçlular İİK 285 vd. kapsamında konkordato başvurusu yaparak geçici mühlet alabilir. Mühlet süresince haciz işlemleri durur. Kripto varlığı bulunan şirketler için bu yol özellikle son yıllarda gündeme gelmektedir.
Borçlu açısından KVHS beyanı
Borçlunun KVHS’den aldığı bloke bildirimi üzerine dikkat etmesi gereken hususlar arasında, hesabın tümüne değil yalnız alacağa yönelik bölümüne bloke konulmuş olduğu bildirilerek kalan bakiyenin serbest kullanım talebi de yer alır. Borsa teknik gerekçe ile tümünü kilitlediğinde icra müdürlüğüne yazı verilmek suretiyle düzeltilmesi talep edilebilir.
Sonuç
Türk icra hukuku kripto varlıkları haciz kapsamı dışında tutmaz; ancak uygulama teknik özelliklere uygun çözümler gerektirir. Merkezi borsada tutulan varlık için İİK 89/1 hızlı çözüm sunarken, self-custody cüzdan için pratik çözüm borçlunun diğer varlıklarına yönelmektir. Süreç boyunca ihtiyati tedbir, zincir analizi ve doğru bilirkişi seçimi belirleyici olmaktadır.
İlgili Rehberler ve Randevu
ALYAR LAW & CONSULTANCY, kripto varlıklara yönelik icra ve haciz süreçleri ile iflas masası yönetimi konusunda dosya takibi yürütmektedir. Danışmanlık için: 0534 636 19 19.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut dosyanız için bir avukatla görüşmelisiniz.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
