KVKK VERBİS Kayıt Rehberi 2026: Şirketler İçin Adım Adım Uyum
VERBİS (Veri Sorumluları Sicili Bilgi Sistemi), 6698 sayılı KVKK m.16 uyarınca veri sorumlularının kayıt yükümlülüğüdür. 2026 itibarıyla çalışan sayısı 50’den fazla olan işverenler, yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon TL üstü şirketler, ana faaliyeti özel nitelikli veri işleme (sağlık kuruluşları, sigorta, eğitim, hukuk büroları) ve yurt dışı kaynaklı veri sorumluları VERBİS kaydı zorunluluğu altındadır. Bu rehber; kayıt aşamaları, muafiyet halleri, idari para cezaları ve Kurul uygulamalarını açıklar.
VERBİS Kayıt Zorunluluğu Olan Kuruluşlar
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 2023/1154 sayılı kararı dahil kararlarıyla kayıt zorunluluğu şu kuruluşlar için öngörülmüştür: (a) yıllık çalışan sayısı 50’den fazla veya yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon TL’yi aşan gerçek ve tüzel kişi veri sorumluları, (b) yurt dışında yerleşik veri sorumluları, (c) ana faaliyeti özel nitelikli kişisel veri işleme olan veri sorumluları. Muafiyet halleri Kurul’un 2018/32 sayılı kararında sınırlı olarak sayılmıştır (dernek/vakıf/sendikaların üye-çalışan verisi, noterlik, siyasi parti yönetimleri gibi).
Kayıt Aşamaları ve Veri Sorumlusu Temsilcisi
VERBİS kaydı verbis.kvkk.gov.tr üzerinden yapılır. Şirket (1) irtibat kişisi atar, (2) veri kategorilerini (kimlik, iletişim, özlük, finans, sağlık vb.), (3) veri konusu kişi gruplarını (çalışan, müşteri, tedarikçi, ziyaretçi), (4) amaçlarını (iş sözleşmesi yönetimi, müşteri ilişkileri, pazarlama), (5) aktarım alıcılarını, (6) süreleri ve (7) güvenlik tedbirlerini girer. Yurt dışında yerleşik veri sorumluları, yazılı veri sorumlusu temsilcisi atamak zorundadır (Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik).
Aydınlatma Metni ve Açık Rıza Süreçleri
6698 SK m.10 uyarınca veri sorumlusu, veri konusu ilgili kişiyi kategorik bilgilendirmekle yükümlüdür. Aydınlatma metni şu unsurları içermelidir: (i) veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği, (ii) işleme amacı, (iii) aktarılacağı alıcı grupları, (iv) toplama yöntemi ve hukuki sebebi, (v) ilgili kişinin m.11 hakları. Açık rıza, KVKK m.3/1-a çerçevesinde belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır; iş akdinin şartı haline getirilemez.
Veri İşleme Envanteri ve Teknik-İdari Tedbirler
Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik m.5 gereği kişisel veri işleme envanteri hazırlanması zorunludur. Envanter VERBİS kaydına temel oluşturur ve şu bilgileri içerir: faaliyet/iş süreci, veri kategorisi, amaç, toplanma yöntemi, hukuki sebep (m.5-6), saklama süresi, aktarım, güvenlik. Teknik tedbirler (şifreleme, log, erişim kontrolü, yedekleme, sızma testi) ve idari tedbirler (politika, eğitim, gizlilik sözleşmesi, ihlal yönetim planı) KVKK m.12 kapsamında uygulanmalıdır.
İdari Para Cezaları 2026 Güncel Tutarlar
KVKK m.18’de öngörülen idari para cezaları, 2025 yılı için yeniden değerleme oranına göre güncellenmiştir. Kanundaki baz tutarlar (her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir): (a) aydınlatma 5.000 – 100.000 TL, (b) veri güvenliği 15.000 – 1.000.000 TL, (c) Kurul kararlarına uyumsuzluk 25.000 – 1.000.000 TL, (d) VERBİS kaydı 20.000 – 1.000.000 TL. Güncel tutarlar Hazine ve Maliye Bakanlığı yeniden değerleme oranı ile yıllık olarak revize edilir.
Kurul Uygulaması: VERBİS Cezaları Fiilen Kesiliyor
Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun 01.08.2024 tarihli kamuoyu duyurusuna göre Sicile kayıt yükümlülüğü bulunduğu tespit edilen yaklaşık 130.600 veri sorumlusundan yükümlülüğünü yerine getirmeyen yaklaşık 16.350’si hakkında Kanun m.18 uyarınca VERBİS incelemesi yürütülmüş ve yıllık mali bilanço aktif toplamına göre hazırlanan bir algoritma tablosu esas alınarak idari para cezası uygulanmaya devam edilmiştir; duyuru tarihi itibarıyla kesilen toplam ceza 503.935.000 TL’dir. Kamu kurumları ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları için ise para cezası yerine disiplin hükümleri işletilmiştir. Kurulun 11.03.2021 tarihli ve 2021/238 sayılı kararıyla verilen son kayıt süresi 31.12.2021’de dolduğundan, bu tarihten sonra kayıt yaptırmayan veri sorumluları için ceza riski süreklidir; ceza alt ve üst sınırları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.
Mevzuat Özet Tablosu
| Konu | Mevzuat | Uygulama |
|---|---|---|
| Kayıt yükümlülüğü | 6698 SK m.16 | 50+ çalışan / 100M+ bilanço |
| Veri sorumlusu temsilcisi | 6698 SK m.16/2 | Yurt dışı yerleşik için zorunlu |
| Aydınlatma yükümlülüğü | 6698 SK m.10 | 5 unsur zorunlu |
| Açık rıza şartları | 6698 SK m.3, 5 | Bilgilendirmeye dayalı, özgür |
| Envanter hazırlama | VERBİS Yön. m.5 | Süreç bazlı detaylı |
| Teknik/idari tedbir | 6698 SK m.12 | Şifreleme, log, eğitim |
| Veri ihlali bildirimi | 6698 SK m.12/5 | 72 saat Kurul’a |
| Aydınlatma İPC | 6698 SK m.18/1-a | Yeniden değerleme oranıyla güncellenir |
| Güvenlik İPC | 6698 SK m.18/1-b | Yeniden değerleme oranıyla güncellenir |
| VERBİS İPC | 6698 SK m.18/1-ç | Yeniden değerleme oranıyla güncellenir |
Sıkça Sorulan Sorular
50 çalışan eşiği nasıl hesaplanır?
Kurul’un 2018 tarihli kararı çerçevesinde yıl içindeki herhangi bir zaman diliminde 50 çalışana ulaşılması kayıt zorunluluğunu doğurur. Part-time, stajyer ve sözleşmeli çalışanlar da sayıya dahildir; iş mevzuatındaki sayım kriterleri benimsenir.
VERBİS kaydı sonrası yükümlülük biter mi?
Hayır. Sicile bildirilen bilgilerde değişiklik olduğunda derhâl Başkanlığa bildirim yapılmalıdır (KVKK m.16/4). Ayrıca m.12 kapsamında sürekli güvenlik önlemi uygulama, personel eğitimi ve envanter güncelleme yükümlülüğü devam eder.
KVKK Kuruluna yaptığım itiraz sonucu idari para cezasını iptal ettirebilir miyim?
Kurul kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (5326 Kabahatler Kanunu m.27 yerine İYUK m.7; 6698 SK m.18/3 özel hükmü). 60 günlük süre içinde dava açılmalıdır.
İlgili Rehberler
- Bilişim Hukuku Ana Rehber
- KVKK 72 Saat Veri İhlali Bildirimi
- Açık Rıza Metni Hazırlama
- KVKK Cookie/Çerez Politikası
Bu rehber genel bilgilendirme içerir; VERBİS kaydı ve KVKK uyumu için KVKK avukat/danışmanınıza başvurunuz.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.
İlgili Yazılar: