NFT Hukuku Rehberi 2026 | Mülkiyet, Vergi, Sözleşme
NFT (Non-Fungible Token); blokzincir üzerinde benzersizliği ve sahiplik geçişi garanti altına alınan dijital varlık türüdür. Türk hukukunda NFT’lere özel bir düzenleme bulunmamakla birlikte, fiilin niteliğine göre fikri haklar, sözleşme hukuku, tüketici hukuku, marka ve kripto varlık mevzuatı birlikte uygulanır.
NFT’nin Hukuki Niteliği
NFT, blokzincirde tutulan meta veriden ibaret bir tokendir. NFT’ye konu dijital eser (görsel, müzik, video, koleksiyon parçası) 5846 s. FSEK kapsamında eser niteliği kazandığında, token’ın alınması eserin telif haklarının devri anlamına gelmez. FSEK m.52 uyarınca mali hakların devri için yazılı sözleşme ve hakkın türünün açıkça belirtilmesi gereklidir.
2024 yılında yürürlüğe giren 7518 sayılı Kanun, NFT’leri kripto varlık tanımının içine sokmakla birlikte, tamamen dışlayan bir istisna öngörmez. Bu nedenle ticari ölçekteki NFT ihraç ve alım-satım faaliyetleri, SPK ve MASAK uyumu bakımından değerlendirmeye alınabilir.
NFT ve Fikri Mülkiyet
- NFT sahibi, token’ın blokzincirdeki kaydına ilişkin mülkiyet benzeri bir hak sahibi olur.
- Eser üzerindeki mali haklar (çoğaltma, yayma, temsil, umuma iletim) ve manevi haklar (eser sahipliği, adın belirtilmesi), aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıkça eser sahibinde kalır.
- İzinsiz başkasının eserini NFT olarak mint etmek; FSEK m.68 ve m.71 kapsamında sorumluluk doğurur.
NFT Alım-Satımında Sözleşme
NFT pazaryeri, NFT pazaryeri gibi ikincil pazar yerlerinde gerçekleştirilen alım-satımlar kural olarak akıllı sözleşme koşullarıyla işleyebilirse de; taraflar arasında ayrı bir yazılı lisans veya mali hak devri sözleşmesi yapılması fikri haklar bakımından kritiktir. Sözleşmede yer alması beklenen asgari maddeler: eserin tanımı, devredilen mali hak tipleri, süre, yer, ticari/ticari olmayan kullanım ayrımı, royalti, teminat ve garanti.
NFT Dolandırıcılıkları
- Rug pull: Proje sahibinin fonu toplayıp ortadan kaybolması.
- Sahte NFT koleksiyonu (copycat).
- Oltalama (phishing) yoluyla cüzdan ele geçirme.
- Fiyat manipülasyonu (wash trading).
Bu fiiller, niteliklerine göre TCK m.158/1-f (bilişim sistemleri kullanılarak nitelikli dolandırıcılık), m.157 (dolandırıcılık), m.245 (banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması), 6362 s. SPK m.107 (piyasa dolandırıcılığı) kapsamında değerlendirilebilir.
Vergi
NFT alım-satımından elde edilen kazançlar; faaliyetin süreklilik ve organizasyon niteliğine göre ticari kazanç (GVK m.37) veya değer artış kazancı (Mük. m.80) kapsamında vergilendirilir. Sanatçı-eser sahibinin kendi eserini NFT olarak satması ise GVK m.65 kapsamında serbest meslek kazancı olarak nitelendirilebilir; bu halde 18. madde telif kazançları istisnası değerlendirilir.
Marka Hukuku
Marka adı, logo veya tanınmış karakterlerin izinsiz NFT olarak üretilmesi, 6769 s. SMK m.7 vd. kapsamında marka hakkına tecavüz oluşturur. Ayrıca TTK m.54 vd. kapsamında haksız rekabet davası açılabilir.
Önemli Süreler
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| FSEK tazminat | 2 / 10 yıl | TBK m.72 |
| Marka tecavüzü tazminat | 2 / 10 yıl | SMK m.157 |
| Vergi tarh zamanaşımı | 5 yıl | VUK m.114 |
| Dolandırıcılık şikayeti | Şikayet şartı aranmaz | TCK m.158 |
Sık Sorulan Sorular
NFT satın aldım, eserin telif hakkı bende mi?
Aksi açık yazılı sözleşme ile kararlaştırılmadıkça telif hakkı eser sahibinde kalır.
Başkasının çiziminden NFT yaptım, ne olur?
FSEK m.68 kapsamında üç katına kadar tazminat, m.71 kapsamında ise cezai sorumluluk gündeme gelir.
NFT satışından elde ettiğim geliri nasıl beyan ederim?
Kazancın niteliğine göre ticari kazanç, değer artış kazancı ya da serbest meslek kazancı olarak beyan edilebilir. Dosya bazlı vergi değerlendirmesi şarttır.
İlgili Rehberler
Yasal Uyarı: İçerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.