ÖTV Hesaplama, Beyanname ve İade Süreci 2026

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu belirli mal ve hizmet gruplarında ek vergi yükümlülüğü getirir. Petrol ürünleri, motorlu taşıtlar, tütün, alkol, lüks mallar kapsamdadır. ÖTV iadesi ihracat ve ihtisas gümrükleri için özel prosedürlerle düzenlenir.

ÖTV Kapsamı ve Listeleri

I sayılı liste petrol ürünleri, II sayılı liste motorlu taşıtlar, III sayılı liste tütün ve alkol, IV sayılı liste lüks mallar (beyaz eşya, elektronik, kozmetik bir kısmı) için oranlı vergilendirmeyi düzenler. Her liste için özel matrah kuralları bulunur.

Motorlu Taşıt ÖTV Hesaplaması

Otomobil ve ticari araç ÖTV’si, motor hacmi ve satış bedeline göre kademeli artan oranlı tarifeye tabidir. KDV matrahı ÖTV dahil oluşturulur. İkinci el araç satışında kural olarak yeniden ÖTV doğmaz; ancak ÖTV istisnasından yararlanılarak iktisap edilen araçlar, istisnadan yararlanmayanlarca beş yıl içinde iktisap edilirse ÖTV aranır (m.15/2-a).

İhracat ve ÖTV İadesi

ÖTV’li malın ihracı halinde ödenen ÖTV iade edilir. İhracat belgesi, gümrük beyannamesi ve fatura ile başvuru yapılır. İade süreci Gelir İdaresi tarafından yönetilir. YMM raporu bazı hallerde zorunludur.

Beyanname ve Ödeme

ÖTV beyanname dönemi (I) sayılı listedeki mallar için her ayın ilk on beş günü ve kalan günlerinden oluşan iki dönemdir; diğer listeler için aylık dönemdir. (I) sayılı liste beyannamesi dönemi izleyen onuncu gün, diğerleri dönemi izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar verilir (m.14/1). Beyanname süresi kaçırılmışsa usulsüzlük cezası ve gecikme faizi uygulanır.

Engelli İstisnası

Engelli kişilerin kendi kullanımı için satın aldığı araçlarda ÖTV istisnası uygulanır. Sağlık kurulu raporu, engellilik oranı ve araç özellikleri gibi şartlar aranır. Engellilik istisnasıyla alınan araç elden çıkarılırsa, istisnadan yararlanmayan kişi adına beş yıldan önce kayıt ve tescil yapılması hâlinde ÖTV alınır; istisna on yılda bir defaya mahsus kullanılır (m.7/1-2, m.15/2-a).

Sıkça Sorulan Sorular

ÖTV hangi mallarda uygulanır?

Petrol ürünleri, motorlu taşıtlar, tütün, alkol ve belirli lüks mallar ÖTV kapsamındadır. I-IV sayılı listeler detayları belirler.

Otomobil ÖTV oranı nedir?

Motor hacmi ve satış bedeline göre değişen kademeli oranlar uygulanır. Kanun ve tebliğlerde güncel oranlar yer alır.

İhracatta ÖTV iadesi nasıl alınır?

İhracat belgeleri ile Gelir İdaresi’ne başvurulur. YMM raporu ve gümrük çıkış beyannamesi temel evraklardır.

Engelli istisnası nasıl kullanılır?

Sağlık kurulu raporu ve araç özellikleri uygun olmalı. Araç alım sırasında vergi dairesinden istisna yazısı alınır.