Pendik’te Ticari Alacaklar, İhtiyati Haciz ve İflas Hukuku
Pendik; Sabiha Gökçen Havalimanı’nı barındıran, sanayi ve lojistik tesisleri ve geniş konut yerleşimleriyle ticari hacmi yüksek bir ilçedir. Taşıma, depolama, tedarik ve inşaat zincirlerindeki ödeme gecikmeleri, ilçede icra ve iflas dosyalarının çeşitlenmesine yol açar. Bu sayfada Pendik’teki alacaklı ve borçlular için ihtiyati haciz, ipotek takibi, kambiyo takibi ve iflas konularında İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) temel hükümleri anlatılmaktadır.
Alacak riskli göründüğünde: ihtiyati haciz
Vadesi gelmiş bir para alacağında borçlunun yerleşim yerinin belli olmaması, mal kaçırma hazırlığı içinde bulunması ya da alacağın tahsilini zorlaştıracak davranışlarda bulunması gibi hâllerde alacaklı mahkemeden ihtiyati haciz kararı isteyebilir (İİK m.257). Karar için alacaklıdan teminat istenebilir. İhtiyati haciz uygulandıktan sonra alacaklının yedi gün içinde takip başlatması ya da dava açması gerekir (İİK m.264); bu süre kaçırılırsa haciz kendiliğinden düşer. Borçlu, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir (İİK m.265).
Lojistik ve taşıma alacaklarında takip yolu
Taşıma ücreti, depolama bedeli ve tedarik faturaları genellikle genel haciz yoluyla ilamsız takibe konu olur (İİK m.58). Faturanın karşı tarafça kabul edilip edilmediği, sevk irsaliyesinin imzalı olup olmadığı ve sözleşmedeki ödeme koşulları itiraz aşamasında incelenir. Borçlu, ödeme emrine yedi gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir (İİK m.62). İtiraz geldiğinde alacaklı, itirazın iptali davasını bir yıl içinde (İİK m.67) ya da belge uygunsa itirazın kaldırılmasını altı ay içinde (İİK m.68) tercih edebilir.
İpotek ve rehinle güvenceye bağlı alacaklar
Konut ve işyeri kredilerinde banka veya finans kuruluşu çoğu zaman ipotek alır. İpotekli alacağın tahsili için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip kullanılır (İİK m.148 ve devamı). Bu takipte alacaklı ipotekli taşınmazı satışa çıkarır; satış sonucu alacak karşılanmazsa kalan kısım için genel haciz yoluna geçilebilir. Borçlu, ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edebilir. İpoteğin kapsamı, faiz ve masrafların tapu kaydıyla uyumu denetlenmelidir.
Kambiyo senedi takibi ve sürelerin kısalığı
Çek, bono ve poliçe alacaklarında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu uygulanır (İİK m.167 ve devamı). Borçlu ödeme için on gün süre alır; borca itiraz ve icra mahkemesine şikâyet için süre beş gündür. Süre kaçırıldığında haciz aşaması başlar. Çek bakımından başvuru hakkının zamanaşımı üç yıldır (TTK m.814). Pendik’te çek kullanımı yoğun işletmelerde, ciro silsilesinin kontrolü ve karşılıksızlık şerhinin sürelerde alınması önem taşır.
Borçlu için temel savunma araçları
- Ödeme emrine süresinde itiraz; borcun tamamına ya da bir kısmına yöneltilebilir.
- Usulsüz tebligat ya da hukuka aykırı haciz hâlinde icra mahkemesine şikâyet (İİK m.16).
- Borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit; ödeme sonrası geri alma için istirdat (İİK m.72).
- Haczedilemeyen malların korunması (İİK m.82) ve maaş haczinde kesinti sınırı (İİK m.83).
Yurt dışında bulunan taraflar ve tebligat
Havalimanı çevresindeki ticaret nedeniyle Pendik’te yabancı ya da yurt dışı bağlantılı alacaklı ve borçlulara rastlanır. Borçlunun yurt dışında bulunması hâlinde tebligat uluslararası yollarla yapılır ve bu işlem uzun sürebilir. Türkiye’deki malvarlığı bulunan yabancı borçlulara karşı ihtiyati haciz imkânı bu nedenle daha sık gündeme gelir. Alacağın yabancı para cinsinden olması hâlinde takip talebinde para birimi ve faiz türü açıkça belirtilmelidir.
İflas, borca batıklık ve konkordato
Tacir borçlular aleyhine iflas yoluyla takip yapılabilir (İİK m.154 ve devamı); ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür (İİK m.158). Sermaye şirketlerinde borca batıklık hâlinde yönetim kurulu mahkemeye bildirimde bulunmakla yükümlüdür (TTK m.376). Borçlu, iflas yerine konkordato projesi sunarak alacaklılarla yapılandırma yoluna gidebilir (İİK m.285 ve devamı); geçici mühlet üç aydır, uzatma ile beş aya çıkabilir. Mühlet süresince yeni takip başlatılamaz. Tasdik kararına karşı istinaf süresi iki haftadır (İİK m.308/a).
Yetki ve yargı çevresi
İcra takibinde yetkili daire genel olarak borçlunun yerleşim yerindeki dairedir (İİK m.50). Pendik’teki dosyalarda işlemler, ilçenin bağlı olduğu adliyenin icra daireleri üzerinden yürütülür. Taşınmazın bulunduğu yer, ipotekli alacaklarda satış işlemlerinin yürütüleceği daireyi etkileyebilir.
Sıkça sorulan sorular
İhtiyati haciz kararı için teminat gerekir mi?
Mahkeme kural olarak alacaklıdan teminat ister; teminatın miktarı ve niteliği olaya göre belirlenir.
İpotekli taşınmaz satıldı, borç tamamen kapanmazsa ne olur?
Satış bedeli alacağı karşılamazsa alacaklı kalan kısım için borçlunun diğer mallarına haciz yoluna gidebilir.
Kambiyo senedi takibinde borca itiraz kaç günde yapılır?
Borca itiraz ve şikâyet süresi beş gündür. Ödeme emrinde ödeme için on gün süre verilir.
Yabancı bir şirkete karşı icra takibi başlatılabilir mi?
Evet, borçlunun Türkiye’de malvarlığı veya yetkili bir icra dairesi varsa takip yapılabilir. Tebligatın yurt dışına yapılması süreyi uzatabilir.
Konkordato mühleti sırasında ödeme yapılabilir mi?
Mühlet sürecinde borçlunun işlemleri mahkemenin belirlediği denetim altındadır. Hangi ödemelerin yapılabileceği kanun ve mahkeme kararı çerçevesinde belirlenir.
İlgili sayfalar
Pendik’te ilgili alanlar için Pendik icra hukuku, ticaret hukuku, vergi hukuku ve kişisel verilerin korunması sayfalarına; genel çerçeve için İstanbul icra ve iflas hukuku sayfasına bakılabilir.
Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.