Sancaktepe’de İnşaat, Emlak ve Sanayi Faaliyetlerinde Kişisel Verilerin Korunması
Sancaktepe; sanayi alanları, yoğun inşaat faaliyeti, yeni konut projeleri ve geniş bir emlak piyasasına sahip bir ilçedir. Bu yapıda kişisel veri işleyen başlıca aktörler müteahhitler, emlak ofisleri, şantiye şefleri, tedarikçiler ve sanayi işletmeleridir. Müşteri adayının telefon numarası, alıcının tapu ve kimlik bilgisi, kiracının gelir durumu ve şantiye çalışanının sicil kaydı gibi veriler, farklı kaynaklardan toplanıp farklı kişilere aktarılır. Bu zincirin her halkasında 6698 sayılı Kanun uygulanır.
Emlak ofislerinde müşteri ve mülk sahibi verisi
Emlak ofisi; alıcı, satıcı, kiracı ve ev sahibinin kimlik, iletişim, gelir ve bazen aile bilgisini toplar. Bu veriler aracılık hizmetinin yürütülmesi için gerekli ölçüde işlenebilir. Buna karşılık bir müşteriden alınan bilginin başka bir müşteriye ‘referans’ olarak gösterilmesi, ilan fotoğraflarında özel yaşam alanının tanınabilir biçimde görüntülenmesi ve müşteri listesinin sonradan kampanya amacıyla kullanılması ayrı değerlendirme gerektirir. Ofis çalışanları ofisten ayrılırken müşteri listelerini götürürse, işletme veri sorumlusu olarak sorumluluktan kurtulmaz.
Müteahhit ve konut projesi alıcıları
Proje satışında alıcı adayı formu, kimlik fotokopisi, banka bilgisi ve ön sözleşme yer alır. Bu bilgilerin satış ofisindeki çalışanların tamamı tarafından görülmesi gerekmez. Kampanya iletileri için müşteri adayının ayrıca onayı alınmalıdır. Satış sonrasında teslim, tapu ve kredi süreçleri için üçüncü kişilerle paylaşılan bilginin kapsamı sınırlı tutulmalıdır. Aydınlatma metni kayıt formunun üzerinde ve anlaşılır dille yer almalıdır; içerik için aydınlatma yükümlülüğü yazısı incelenebilir.
Şantiye çalışanı ve alt yüklenici kayıtları
Şantiyede çalışan işçilerin kimlik, sigorta, sağlık ve iş güvenliği kayıtları tutulur. Giriş-çıkış için kullanılan kart veya biyometrik sistem, kameraların konumu ve sağlık raporlarının saklanması çalışan verisine özgü kurallar getirir. Ana yüklenici ile alt yüklenici çoğu zaman ayrı veri sorumlusudur; bilgi aktarımı sözleşmeyle düzenlenmeli ve yalnız gereken ölçüde yapılmalıdır. İş kazası sonrası tutulan tutanaklar, sağlık verisi içerdiğinden erişimi kısıtlanmalıdır. Daha geniş çerçeve için çalışan verileri ve iş hukuku sayfasına bakılabilir.
Şantiye ve sanayi kameraları
Şantiye hırsızlığına karşı kurulan kameralar çevredeki konutları, yolu veya komşu parseli görüntüleyebilir. Kamera açısının gereksiz yere dışarıya taşması, yoldan geçenlerin ve komşuların verisinin amaç dışı işlenmesine yol açar. Şantiye girişinde duyuru levhası bulunması, kaydın kısa süre saklanması ve görüntülere erişen kişilerin sınırlı olması önlemlerin başında gelir.
Tazminat ve idari yaptırım
Verisi hukuka aykırı işlenen kişi, kişilik hakkının ihlali iddiasıyla tazminat davası açabilir; işletmeye karşı idari para cezası ise Kurul kararı ile uygulanır. İnşaat sektöründe sözleşmelerin çokluğu nedeniyle, işleyen ve sorumlu rollerinin sözleşmede açık yazılması uyuşmazlıkta belirleyicidir. Sorumluluk rejimi hakkında sorumluluk ve tazminat sayfasına bakılabilir.
Rıza ne zaman gerekir
Her işlem için rıza istemek yanlıştır; kanuna veya sözleşmeye dayanan işlemler rızaya ihtiyaç duymaz. Rıza, örneğin müşteri adayına kampanya göndermek veya fotoğraflarını yayımlamak gibi ayrı bir amaç için gündeme gelir. Rıza serbest iradeyle ve belirli bir konuya ilişkin verilmeli, geri alınabilir olmalıdır. Örnek formlar için açık rıza örnekleri sayfası kullanılabilir.
Mevzuat dayanağı
İnşaat, emlak ve sanayi işletmeleri için dayanak 6698 sayılı Kanunun m.4, m.5, m.10, m.11 ve m.12 hükümleridir. Çalışanın sağlık raporu gibi özel nitelikli verileri m.6’ya tabidir. Kurulun idari yaptırım yetkisi m.18’de düzenlenmiştir. Anayasa m.20 temel hakkı güvence altına alır; Türk Ceza Kanunu m.135-138 hukuka aykırı kayıt ve ifşa fiillerini suç sayar.
Sözleşme maddeleri için kontrol
- tarafların veri sorumlusu veya veri işleyen sıfatının açıkça yazılması
- verinin yalnız sözleşmenin amacı için kullanılacağının belirtilmesi
- gizlilik ve güvenlik taahhüdünün kapsamı
- ihlal halinde karşı tarafa bildirim süresi
- sözleşme sona erince verinin iade veya imhası
Bu maddeler özellikle müteahhit, alt yüklenici ve yazılım sağlayıcı arasındaki ilişkide uyuşmazlık çıkmasını önler.
Kiralık daire ilanlarında veya satış tanıtımlarında kullanılan fotoğraflarda mevcut kiracının eşyaları, aile fotoğrafları ve kimlik belgeleri görünür olmamalıdır. Aksi hâlde yayımlanan görsel, ilan sahibi dışında bir kişinin kişisel verisini de ifşa edebilir. Emlak ofisi, ilan fotoğrafı çekmeden önce kiracıyı bilgilendirmeli ve gerekirse kişisel eşyaların kaldırılmasını istemelidir.
Sanayi tarafında ise üretim hattındaki kamera ve sayaç sistemlerinin çalışanı bireysel olarak izlemesi, performans değerlendirmesinde kullanılacaksa çalışana önceden bildirilmelidir. Bildirilmemiş bir izleme verisinin disiplin cezasında dayanak yapılması, hem iş hukuku hem de veri koruma açısından tartışma doğurur.
Sancaktepe için sık sorulan sorular
Emlak ofisi müşteri listesini başka ofislerle paylaşabilir mi?
Müşterinin bilgisi ancak aracılık amacıyla ve ilgili kişinin bilgilendirilmesi koşuluyla paylaşılabilir. Toplu paylaşım ayrı dayanak gerektirir.
Şantiye kamerası komşu bahçeyi görüyorsa ne olur?
Kameranın amaca göre ayarlanması gerekir. Komşuyu sürekli görüntüleme ihlal sayılabilir ve şikâyet konusu olabilir.
Alt yüklenici işçilerinin sağlık raporu ana yükleniciye verilmeli mi?
Yalnız iş güvenliği mevzuatının gerektirdiği ölçüde ve yetkili kişilerle paylaşılmalıdır.
Daire alıcısı olarak kimlik fotokopimin ne kadar saklandığını öğrenebilir miyim?
Evet. Saklama süresi aydınlatma metninde belirtilir; belirtilmemişse işletmeye yazılı başvuru yapabilirsiniz.
Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.