Sazan Sarmalı Dolandırıcılığı Nedir? Hukuki Yol ve Başvuru Adımları

30 Saniyede Özet

Sazan sarmalı, alıcı ve satıcı arasına giren kişinin tarafları farklı açıklamalarla yönlendirdiği ve ödemenin gerçek işlemden koparıldığı dolandırıcılık düzeni için kullanılan bir ifadedir. Çevrimiçi yakınlık kurularak sahte yatırıma yönlendirme anlamındaki pig butchering/romance baiting ile aynı yöntem olarak sunulmamalıdır. Hukuki değerlendirmede kullanılan isimden çok, aldatma eylemi, ödeme akışı ve tarafların bilgisi önem taşır; somut olayın unsurlarına göre TCK m.157 ve koşulları varsa m.158/1-f kapsamında değerlendirme yapılır.

Pig Butchering (Romance Baiting) Ayrı Bir Yöntemdir

Pig butchering/romance baiting, mağdurla çevrimiçi ortamda yakınlık kurulduktan sonra sahte bir yatırım veya borsa platformuna küçük tutarlarla başlatılıp kademeli olarak daha büyük tutarlar yatırmaya ikna edilmesi şeklinde tanımlanan ayrı bir yöntemdir. Bu yöntemde de hukuki değerlendirme somut aldatma eylemi ve ödeme akışı üzerinden yapılır.

Hangi Suç, Hangi Ceza?

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.158/1-f‘ye göre, dolandırıcılık suçu bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenirse 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve adli para cezası (suçtan elde edilen menfaatin en az iki katı) öngörülür — bu, temel dolandırıcılığa (m.157, 1-5 yıl) göre çok daha ağır bir cezadır. m.158/3 uyarınca suç 3 veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenirse ceza yarı oranında, örgütlü işlenirse bir kat artırılır; somut olayda birden fazla kişinin birlikte hareket ettiği veya örgütlü bir yapı bulunduğu tespit edilirse bu ağırlaştırıcı hâller gündeme gelebilir.

Yeni Gelişme: Hesap Kiralayanlar İçin İndirim Hükmü (TCK m.158/4)

7589 sayılı Kanun’la 16.07.2026’da eklenen TCK m.158/4, bu tür dolandırıcılık zincirlerinde sıkça rastlanan “hesap kiralama/kart satma” (para aktarıcısı/mule) fiiliyle sınırlı katılımcılar için cezayı yarı oranında indiriyor — yani yalnızca banka/aracı kurum/kripto varlık hizmet sağlayıcı hesabını başkasına kullandıran kişi, asıl organizatörlerden daha hafif cezalandırılabiliyor. Bu ayrım, mağdur açısından da önemli: soruşturmada yakalanan “hesap sahibi”, genellikle asıl faillere ulaşmak için bir başlangıç noktasıdır, tek başına dosyanın kapanması anlamına gelmez.

Mağdur Ne Yapmalı? Pratik Yol Haritası

• Delilleri koru: Platformla yazışmalar, ekran görüntüleri, para transferi dekontları/kripto işlem kayıtları silinmeden yedeklenmeli.
• Suç duyurusu: Cumhuriyet Başsavcılığı’na veya doğrudan kolluğa (KOM, siber suçlar) başvurulmalı; paranın gittiği banka hesabı/kripto cüzdanı biliniyorsa dilekçede açıkça belirtilmeli.
• Hızlı hareket: Alıcı hesap/cüzdan için CMK m.128 kapsamında el koyma, ayrıca CMK m.128/A uyarınca hesaptaki işlemlerin askıya alınması talep edilmesi, paranın daha ileri aktarılmadan önce durdurulma ihtimalini artırır.
• Malvarlığı takibi: Fail tespit edilirse, ceza davasına ek olarak veya bağımsız olarak hukuk davası (haksız fiil/sebepsiz zenginleşme) yoluyla tazminat talep edilebilir.

Yargıtay Kararı: Önce Küçük “Kâr Payı” Ödeyip Sonra Kaybolan Yatırım Şeması

Sahte yatırım yöntemine bir örnek, Yargıtay 15. Ceza Dairesi’nin E.2017/14067 K.2020/3028 sayılı, 02.03.2020 tarihli kararında incelediği olaydır: sanık, şirketine gönderilen paraya aylık %10 kâr verdiğini ve paranın istendiği an geri ödeneceğini söylemiş; katılanlar 2012-2013’te toplam 180.000 TL havale etmiş; sanık başlangıçta yaklaşık 2.000 TL “kâr payı” göndererek güven oluşturmuş, ardından ödemeleri kesip telefonlara cevap vermemiştir. Daire, eylemi bilişim sistemleri ile banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f ve h) olarak nitelendiren mahkûmiyeti onaylamış; ancak adli para cezasının haksız menfaatin iki katından az olamayacağı, kısmi iade varsa TCK m.168 etkin pişmanlığın değerlendirilmesi ve tekrarlanan havaleler için zincirleme suç (m.43) uygulanması gerektiğinden hükmü bozmuştur. Mağdur açısından pratik sonuç: her havale dekontu ve ilk “kâr payı” ödemesinin kaydı, hem suçun hem de zincirleme yapının ispatında delildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sazan sarmalı dolandırıcılığı ayrı bir suç mudur?

Hayır — kendine özgü bir ceza maddesi yoktur; TCK m.157/158 kapsamındaki dolandırıcılık ve nitelikli hâllerine (özellikle bilişim/banka-kredi kurumu araç kullanımı) girer. “Sazan sarmalı” bu yöntemin popüler adıdır, hukuki bir kategori değildir.

Parayı gönderdiğim hesap sahibi yakalandı, param geri gelir mi?

Otomatik değildir — yakalanan kişi genellikle bir “hesap kiralayan” (mule) olabilir ve TCK m.158/4 kapsamında daha hafif cezalandırılabilir; asıl organizatörlerin tespiti ve malvarlığına el konulması paranın geri alınma ihtimalini belirler.

Yurt dışından yönetilen bir platformsa şikayet etmenin anlamı var mı?

Evet — Türkiye’deki para aktarıcısı/hesap sahibi failler ve yurt içi banka/kripto hesapları hâlâ Türk ceza yargısına tabidir; soruşturma bu yerel bağlantılar üzerinden ilerler.