Siber Zorbalık Hukuk Rehberi 2026 | Çocuk Koruma, İçerik Kaldırma ve Tazminat
Siber Zorbalık Hukuki Çerçeve
Siber zorbalık (cyberbullying) sosyal medya, mesajlaşma, oyun platformları üzerinden tekrarlayan tehdit, hakaret, taciz, ifşa gibi davranışlar bütünüdür. Türk hukukunda müstakil suç olarak düzenlenmemiş olsa da fiil 5237 sayılı TCK m.105 (cinsel taciz), m.106 (tehdit), m.107 (şantaj), m.123 (kişilerin huzur ve sükununu bozma), m.125 (hakaret), m.134 (özel hayatın gizliliği), m.226 (müstehcenlik) kapsamına girebilir. Çocuğa karşı işlenirse 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu da uygulanır.
Çocuk Mağdurların Korunması
Çocuk mağdurların korunmasında 5395 sayılı ÇKK ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ALO 183 hattı önceliklidir. Okul içi durumlarda Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Birimi devreye girer. Adli süreçte Çocuk Polisi (4-6735 sayılı Kanun) ve Çocuk Cumhuriyet Savcısı görevlidir. CMK m.234/A çocuk mağdurun ifade alma usulü düzenlenmiştir. Mağdurun kimliği ifşa edilemez (5237 TCK m.285). Türkiye’nin BM Çocuk Hakları Sözleşmesi taraf olduğu 1995’ten beri uygulanır.
İçerik Kaldırma ve Anonim Hesap Tespiti
5651 sayılı Kanun m.9 kapsamında 24 saatte içerik kaldırma kararı alınabilir. Sosyal medya platformları (Instagram, TikTok, X) Türkiye temsilcisi atadıkları için doğrudan başvuru mümkündür. Anonim hesap arkasındaki kişinin tespiti CMK m.135 ve 5651 m.5 yer sağlayıcı log saklama (2 yıl) yükümlülüğü çerçevesinde yapılır. MLAT yoluyla yurt dışı platformlardan IP bilgisi talep edilir.
Tazminat ve Manevi Tazminat
Mağdur TBK m.49 maddi tazminat, TBK m.58 manevi tazminat, TMK m.24-25 kişilik haklarının korunması davası açabilir. Çocuk mağdurların manevi tazminat talepleri Yargıtay 4. HD kararlarında daha hassas değerlendirilir; yaş, gelişim dönemi, psikolojik etkinin uzun vadeli olması göz önüne alınır. Veliler mağdur çocuk adına dava açabilir (TMK m.342). HMK m.107 belirsiz alacak davası tercih edilebilir.
Hukuki ve Psikososyal Destek Yol Haritası
Siber zorbalık mağdurunun yapması gerekenler: 1) Ekran görüntüleri ve URL’lerin korunması (mümkünse noter tespiti), 2) Aileye/öğretmene bildirim (çocuksa), 3) Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet (CMK m.158), 4) 5651 m.9 ile içerik kaldırma talebi, 5) Psikolog desteği (Aile Hekimi sevkiyle ücretsiz başvuru), 6) ALO 183 hattı veya UMRA (Cinsel Saldırı Mağdur Destek), 7) Tazminat davası. Hukuki süreçler psikososyal destekle paralel yürütülmelidir.