SPK İdari Para Cezasına İtiraz Süreci 2026

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 6362 sayılı SPKn m.103 kapsamında kanuna dayanılarak yapılan düzenlemelere, standart ve formlara ve Kurul kararlarına aykırılık ile bilgi ve belge verme yükümlülüğünün ihlali hâllerinde idari para cezası uygulayabilir; piyasa dolandırıcılığı, içsel bilgiyi kullanma ve izinsiz faaliyet ise ayrıca kanundaki suç hükümlerine (m.106, 107, 109) tabidir. Cezaya karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılması gerekir; aksi hâlde ceza kesinleşir ve 6183 sayılı AATUHK çerçevesinde tahsil edilir.

SPK İdari Para Cezasının Hukuki Dayanağı

SPKn m.103, Kurul tarafından verilen idari para cezalarının türlerini ve üst sınırlarını belirler. SPKn m.103/1 uyarınca temel idari para cezası yirmi bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadardır; menfaat temin edilmişse ceza bu menfaatin iki katından az olamaz. Tebligat, 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılır ve süre tebliğden başlar.

Dava Açılmadan Önceki Aşama: Savunma Hakkı (SPKn m.105/1)

SPK idari para cezalarında en çok kaçırılan aşama, ceza verilmeden önceki savunma yazısıdır. SPKn m.105/1 uyarınca idari para cezalarının uygulanmasından önce ilgilinin savunması alınır; savunma istendiğine ilişkin yazının tebliğinden itibaren otuz gün içinde savunma verilmezse ilgilinin savunma hakkından feragat ettiği kabul edilir. Bu aşamada sunulan belgeler, sonraki iptal davasında da dosyanın çekirdeğini oluşturur; savunma verilmemiş olması davayı engellemez ancak idarenin gerekçesini denetlemeyi zorlaştırır.

Birden çok kabahat (m.105/2): Kanunda tanımlanan kabahatlerden birinin idari yaptırım kararı verilinceye kadar birden çok işlenmesi hâlinde tek idari para cezası verilir ancak ceza iki kat artırılır. Kabahatin işlenmesiyle menfaat temin edilmiş veya zarara sebebiyet verilmişse ceza, bu menfaat veya zararın üç katından az olamaz.
Ceza aralığı ve menfaat kuralı (m.103/1): Kanuna dayanılarak yapılan düzenlemelere, standart ve formlara ve Kurul kararlarına aykırı hareket edenlere kanunda yazan maktu aralıkta idari para cezası verilir; ancak menfaat temin edilmişse ceza bu menfaatin iki katından az olamaz. 20/2/2020 tarihli 7222 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca tüzel kişilere, aykırılığın ağırlığı ve etkilenen mağdur sayısı dikkate alınarak, son bağımsız denetimden geçmiş yıllık finansal tablolardaki brüt satış hasılatının yüzde biri ile vergi öncesi kârın yüzde yirmisinden yüksek olanına kadar ceza verilebilir; hesaplama usulü 7518 sayılı Kanunla Kurula bırakılmıştır.
Menfaat hesabında dikkate alınmayanlar (m.103/9): 7518 sayılı Kanunla eklenen fıkra uyarınca menfaat hesaplanırken kişinin ödediği komisyonlar, vergiler, kredi faizleri ve danışmanlık ücretleri dikkate alınmaz ve menfaatin nakde çevrilip çevrilmediğine bakılmaz. Savunmada “net kazanç” argümanı bu fıkra karşısında sonuç doğurmaz; tartışma fiyat ve maliyet yöntemine kaydırılmalıdır.
Bilgi ve belge vermeme (m.103/7): Kurul veya görevlendirilenlerce istenen bilgi, belge, açıklama ve kayıtları süresinde hiç veya istenen şekilde vermeyen, eksik ya da gerçeğe aykırı veren veya denetimi engelleyen kişilere de aynı çerçevede idari para cezası verilir. Cevap yazılarının süresinde ve tam verilmesi, ayrı bir ceza doğmasını önler.
Tahsil edilen cezanın akıbeti (m.105/3): Tahsil edilen idari para cezalarının yüzde ellisi genel bütçeye, yüzde ellisi Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne gelir kaydedilir.
Kanun yolu (m.105/4): Bu Kanun uyarınca verilen idari para cezası kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulur. Kabahatler Kanunu’nun genel kuralı olan sulh ceza hâkimliğine başvuru burada uygulanmaz; dava, İYUK m.7 uyarınca tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır.

İptal Davası Görevli Mahkeme ve Süre

2576 sayılı Kanun ve İYUK uyarınca SPK idari para cezalarına karşı görevli mahkeme idare mahkemesidir. Dava açma süresi tebliğden itibaren 60 gündür (İYUK m.7).

Yürütmenin Durdurulması Talebi

İYUK m.27 kapsamında yürütmenin durdurulması talep edilebilir. Açıkça hukuka aykırılık ve telafisi güç zarar koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Cezanın tahsil edilmiş olması, dava sonucunda iptal hâlinde yasal faiziyle iade edilmesini engellemez.

Esastan Savunmada Sıkça Kullanılan Argümanlar

İhlalin maddi unsurunun gerçekleşmemesi, kasıt veya bilinçli taksirin bulunmaması, ceza miktarında orantılılık ihlali, savunma hakkının kısıtlanması ve delil yetersizliği başlıca savunma argümanlarıdır. Borsa İstanbul kayıtları, MKK işlem geçmişi ve aracı kurum mutabakatı esas delil unsurlarıdır.

Karar Sonrası Süreç ve İstinaf

İdare mahkemesi kararına karşı 30 gün içinde Bölge İdare Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açıktır. İstinaf incelemesinin ardından konusu Danıştay nezdinde temyiz yolu kapalı olabilir; bu nedenle istinaf aşamasında esasa ilişkin tüm itirazlar tam olarak ileri sürülmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

SPK cezasına itiraz süresi kaç gündür?

Tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır.

Ceza ödenmeden dava açılabilir mi?

Evet, dava açılması cezanın tahsilini kendiliğinden durdurmaz; ancak yürütmenin durdurulması talep edilebilir.

Hangi mahkeme görevlidir?

Sermaye Piyasası Kurulu idari para cezalarına karşı görevli mahkeme idare mahkemesidir.

Vekille temsil zorunlu mu?

Zorunlu değildir; ancak teknik nitelik gereği sürecin sermaye piyasası hukuku bilen bir avukatla yürütülmesi yararlı olabilir.

Sermaye Piyasası Hukukunda İlgili Diğer Konular

Hizmet Bölgeleri

İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere tüm Türkiye genelinde sermaye piyasası uyuşmazlıkları için SPK avukat hizmeti sunulmaktadır. Şehir bazlı detay için İstanbul, Ankara, İzmir rehberlerine bakınız.

Video Anlatım

Sermaye piyasası ve SPK süreçlerine ilişkin video anlatımlar için @av.bilalalyar YouTube kanalı.

Güncelleme tarihi: 17.04.2026 | Bu içerik 2026 mevzuat değişikliklerine göre güncel tutulmaktadır.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde somut duruma göre bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda