Stablecoin dondurma süreci, kripto para dolandırıcılığı mağdurlarının en kritik hukuki başvuru yollarından biridir. Bazı stablecoin ihraççıları, blokzinciri üzerindeki bakiyeleri akıllı sözleşme düzeyinde dondurma imkânına teknik olarak sahip olabilir. Bu rehberde, mağdurların izlemesi gereken hukuki süreci, savcılık talepname mekanizmasını ve ihraççı şirketlere yönelik resmî adli talep prosedürünü ele alıyoruz.
Stablecoin Dondurma Mekanizması Nasıl Çalışır?
Merkezi stablecoinler, farklı blokzinciri ağlarında ve token standartlarında ihraç edilir. Bazı ihraççıların akıllı sözleşmelerinde kara liste fonksiyonları bulunur; bu sayede ihraççı şirket belirli bir cüzdan adresini kara listeye alıp içindeki bakiyeyi teknik olarak dondurabilir. Dondurma, kural olarak yalnızca yetkili makam talebi veya ihraççının iç incelemesi sonucunda kaldırılır; talep yetkili adli merci aracılığıyla iletilir ve sonuç garanti değildir.
Mağdurun İzlemesi Gereken Hukuki Adımlar
- Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet dilekçesi (TCK m.158/1-f bilişim sistemleri suistimali ile dolandırıcılık)
- CMK m.128 ile el koyma talebi: dolandırıcının stablecoin cüzdan adresi savcılık dosyasına eklenir
- Savcılık, uluslararası adli yardımlaşma kanalları üzerinden veya doğrudan ihraççı şirketin uyum birimine resmî talepname gönderir
- İhraççı şirket, talepnameyi kendi uyum prosedürüne göre değerlendirir; bazı ihraççılar adresi teknik olarak kara listeye alabilir, ancak süre ve sonuç garanti değildir
- Sulh Ceza Hakimliği’nden el koyma kararı (CMK m.128/A) alındıktan sonra dondurulan bakiyenin yargılama sonunda mağdura iadesi gündeme gelebilir
İhraççıya Yönelik Resmî Adli Talep Prosedürü
Birçok stablecoin ihraççısı, savcılık ve kolluk birimleri için resmî bir adli talep kanalı işletmektedir. Türk savcılıkları doğrudan veya uluslararası adli yardımlaşma kanallarıyla bu birime talep iletebilir; talebin karşılanması ihraççının değerlendirmesine bağlıdır. Talepname İngilizce hazırlanmalı ve şu unsurları içermelidir: dosya numarası, dolandırıcılık tutarı, hedef cüzdan adresi, blokzinciri ağı ve token standardı, işlem kimlikleri (TXID) ve resmî mühür.
Türk Mahkemelerinin Stablecoin Dondurma Kararları
5237 sayılı TCK m.158/1-f bilişim sistemleri kullanılarak dolandırıcılık suçunda; CMK m.128/A elektronik veriler üzerinde el koyma hükmü uygulanmaktadır. 7518 sayılı Kanun ile getirilen kripto varlık düzenlemeleri çerçevesinde, dijital varlıklar artık ceza muhakemesinde el konulabilir mal varlığı değeri olarak kabul edilmektedir. Sulh Ceza Hakimliği’nden alınacak el koyma kararı, yetkili adli merci ve uluslararası adli yardımlaşma kanallarıyla ihraççı şirkete iletildiğinde ilgili stablecoin bakiyesi ihraççının değerlendirmesine bağlı olarak blokeli statüye alınabilmektedir; sonuç garanti değildir.
Mağdurun Dikkat Etmesi Gereken Süre Sınırları
- İlk 24 saat: Cüzdan adresi tespit edildiyse acil savcılık başvurusu kritik öneme sahiptir
- 72 saat: Bu süreden sonra bakiyenin başka cüzdanlara taşınma ihtimali yükselir
- 2 hafta: Dolandırıcı genellikle bakiyeyi merkezi olmayan platformlar ve karıştırıcı hizmetler üzerinden aklar
- 1 ay: İz takibi ciddi şekilde zorlaşır; blokzinciri analiz raporu gerekebilir