TCMB Kripto Yönetmelik İptal Davaları — Danıştay Karar İncelemesi 2026

Kısa özet: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından 16.04.2021 tarihinde 31456 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik” hakkında Danıştay’da çok sayıda iptal davası açılmıştır. Bu sayfa, doğrulanmış 10 Danıştay kararının özet, gerekçe ve emsal değer analizidir.

1. Davanın Konusu

TCMB Yönetmeliği, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’un 12 ve 18. maddelerine dayanılarak çıkarılmıştır. Yönetmelik özellikle iki temel düzenleme getirmiştir: ödemelerde kripto varlıkların doğrudan veya dolaylı olarak kullanılamayacağı; ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kripto varlıklara ilişkin alım satım, saklama, transfer veya ihraç hizmeti sunan platformlara fon aktaramayacağı.

2. İptal Davaları Doğrulanmış Karar Tablosu

3. Danıştay 13. Daire İlk Karar — 06.10.2021

Esas/Karar: 2021/4252 E., 2021/3189 K. (karar metni)

Bu karar, TCMB Yönetmeliği’ne karşı açılan ilk yürütmenin durdurulması taleplerine ilişkin değerlendirme niteliğindedir. Daire, esas hakkındaki incelemenin gerekliliğine işaret etmiş; düzenleyici işlemin denetimi süreci başlamıştır.

4. Danıştay 4. Daire 21.12.2022 Tarihli Karar

Esas/Karar: 2021/5006 E., 2022/8753 K. (karar metni)

Bu karar, idari yargılamada görev meselesini kapsamaktadır. Yönetmeliğin niteliği gereği hangi Daire’nin esas hakkında karar vereceği yönünden önemli bir tespit içermektedir.

5. Danıştay 10. Daire 5’li Karar Kümesi — 28.05.2025

Danıştay 10. Daire 28 Mayıs 2025 tarihinde TCMB Yönetmeliği’ne ilişkin beş ayrı esas hakkındaki davasında karar vermiştir. Bu kararlar, yönetmeliğin idari yargı denetiminin nihai aşamasını oluşturmaktadır:

• 2021/3158 E., 2025/2777 K. — karar metni
• 2021/2771 E., 2025/2778 K. — karar metni
• 2021/3363 E., 2025/2779 K. — karar metni
• 2021/3724 E., 2025/2776 K. — karar metni
• 2021/3682 E., 2025/2775 K. — karar metni

6. Danıştay 3. Daire Vergisel Boyut

Esas/Karar: 2022/2868 E., 2024/7487 K. — 24.12.2024 (karar metni)

Kripto varlıkların vergisel boyutuna ilişkin Danıştay 3. Daire kararı. Vergi hukuku açısından kripto varlıkların değerlendirilmesi konusunda referans niteliğindedir.

7. Danıştay 4. Daire 29.05.2025 Tarihli Vergi Kararı

Esas/Karar: 2024/4049 E., 2025/3497 K. (karar metni)

8. Danıştay 8. Daire 05.04.2024 Tarihli Karar

Esas/Karar: 2023/6323 E., 2024/2191 K. (karar metni)

9. Yönetmeliğin Pratik Etkileri

Yönetmelik 30 Nisan 2021’den itibaren yürürlüktedir. Bu tarih sonrasında ödemelerde kripto varlıkların doğrudan kullanımı yasak olup, ödeme kuruluşları kripto borsa platformlarına fon aktarımı işlemlerinde kısıtlamalara tabidir. Bu durum P2P işlemlerin hukuki konumunu doğrudan etkilemektedir. P2P işlemlerin “ödeme aracı” olarak değil, “alım-satım” işlemi olarak değerlendirilmesi yönündeki uygulama da bu yönetmeliğin sonucudur.

10. 7518 Sayılı Kanun ile İlişkisi

02.07.2024 tarihinde yürürlüğe giren 7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na “kripto varlık” tanımı ve “Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcısı” (KVHS) çerçevesi eklenmiştir. SPK lisanslama rejimi ile TCMB’nin ödeme yasağı paralel uygulanmaya devam etmektedir. SPK lisansı kripto varlığın “ödeme aracı” olarak kullanılmasına izin vermez; sadece düzenli alım-satım, saklama ve transfer hizmetlerini yetkilendirir.

11. Sonuç ve Hukuki Değerlendirme

Türkiye’de kripto varlıklar 16.04.2021 tarihli yönetmelik ve 02.07.2024 tarihli 7518 sayılı Kanun ile çift katmanlı bir düzenleme rejimine tabidir. TCMB Yönetmeliği’ne karşı açılan iptal davalarında Danıştay süreci 2025 yılında nihai aşamaya gelmiş olup, esas hakkındaki kararlar Bedesten üzerinden teyit edilebilir.