Uluslararası Vergi Tahkimi ve Karşılıklı Anlaşma Usulü (MAP)
Çift Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları’nın (ÇVÖA) tahkim maddesi ve OECD MAP süreçleri, sınır ötesi gelirlerde ortaya çıkan vergilendirme uyuşmazlıklarının çözümünde başvurulan uluslararası mekanizmalardır. Çift vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının karşılıklı anlaşma usulü maddesi (OECD Model Vergi Anlaşması m.25) çerçevesinde yürütülen MAP başvuruları, hem mükellef hem idare için stratejik öneme sahiptir.
MAP Başvurusunun Stratejik Yönetimi
MAP başvurusunda tutarlı dosya, kapsamlı maddi olay anlatımı ve OECD Rehberi ile uyumlu argümanlar belirleyicidir. Tahkim maddesi devreye girdiğinde süreç, ilgili anlaşmanın ve devletlerin mutabık kaldığı usul kurallarının belirlediği çerçevede yürütülür.Sıkça Sorulan Sorular
MAP başvurusu süre sınırı nedir?
İlgili ÇVÖA hükümlerine göre genelde tarhiyatın tebliğinden itibaren 3 yıldır.
MAP süreci yerel davayı durdurur mu?
Mükellef talebiyle idarece tahsilat ertelemesi mümkündür ancak otomatik durmaz.
Tahkim kararı bağlayıcı mıdır?
ÇVÖA’da öngörülmüşse her iki ülke için bağlayıcıdır.
Tahkim süreci ne kadar sürer?
Süre ilgili anlaşmaya ve dosyaya göre değişir.
Tahkim hangi dilde yürütülür?
Anlaşmaya göre belirlenir.
MAP sonucu yerel idare uygulamak zorunda mı?
ÇVÖA hükümleri yerel kanunla aynı düzeydedir.
Çift mukimlik nasıl çözülür?
OECD Modeli m.4 tie-breaker kuralları uygulanır.
MAP başvurusu için dilekçe nereye verilir?
Başvuru yetkili makama anlaşma ve idari rehberlere göre yapılır.
İlgili Hukuki Konular
Bilgilendirme: Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuk bürosu-müvekkil ilişkisi kurmaz. Somut bir hukuki sorununuz için doğrudan iletişime geçmeniz önerilir. Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları gereği herhangi bir sonuç vaadi içermez.
MAP Sürecinde İdari Tahsilat Erteleme
Karşılıklı Anlaşma Usulü (MAP) başvurusu yapıldığında, mükellef Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ek dilekçeyle tahsilatın ertelenmesi talebinde bulunabilir. Tahsilatın ertelenmesi otomatik bir sonuç olmayıp, dosyanın esasına ilişkin değerlendirmeden bağımsız idari karara bağlıdır. ÇVÖA’nın ilgili maddesinin doğrudan etki taşıdığı durumlarda, mükellef Anayasa m.90/5 uyarınca kanunlar üstü hükümleri ileri sürebilir. AİHS m.6 ve 1 No’lu Protokol m.1 kapsamında mülkiyet hakkı korumasının da MAP süreçleriyle birlikte değerlendirilmesi mümkündür.
Tahkim Maddesi Aktive Olduğunda Süreç Yönetimi
OECD Modeli m.25/5 kapsamında öngörülen tahkim maddesi, MAP sürecinin makul sürede sonuçlanamaması halinde devreye girer. Mükellef ve idarelerin tahkim heyetinin kompozisyonu, kullanılacak yöntem (last best offer veya independent opinion) ve süreç dili konusunda mutabakatı şarttır. Usul, ilgili anlaşmada ve devletlerin mutabakatında belirlenir. Türkiye’nin imzaladığı bazı ÇVÖA’larda tahkim hükmü olmamasına dikkat edilmesi gerekir.
MAP Sonucu ile Yerel Mahkeme Kararı Çatışması
MAP süreci sonunda elde edilen mutabakatın, yerel mahkemenin verdiği kesinleşmiş karar ile çatışması nadir görülen ancak teorik olarak mümkün bir durumdur. Bu halde Anayasa m.90/5 ile öncelik tanınan uluslararası anlaşma hükümleri esas alınır ve VUK m.116-126 düzeltme hükümleri devreye sokulur. Mükellef, düzeltme talebinin reddi halinde 30 gün içinde vergi mahkemesine başvurabilir.