İçtihadı Birleştirme Kararları (İBK), Yargıtay’ın en üst seviyede aldığı ve tüm mahkemeler için bağlayıcı emsal niteliğindeki kararlardır. Hukuk düzeninde belirsizlik yaratan içtihat farklılıklarını ortadan kaldırır. Tapu iptali, muris muvazaası, manevi tazminat ve kira ilişkilerinde temel İBK’lar belirleyicidir.
İBK Kavramı ve Hukuki Niteliği
Yargıtay Kanunu m.16 uyarınca verilen kararlardır.
Resmi Gazete’de yayımlanır ve genel uygulama kazanır.
Tüm mahkemeler ve daireler bakımından bağlayıcıdır.
Muris Muvazaası ve Tapu İptali İBK’ları
1.04.1974 t. 1/2 sayılı İBK — muris muvazaası ispatı.
Mirastan mal kaçırma amaçlı satışların değerlendirilmesi.
Tenkis ve iptal davalarında ispat ölçütleri.
İş Hukuku Alanında İBK’lar
Kıdem tazminatı tavanına ilişkin İBK’lar.
Belirsiz alacak davası kapsamı.
İş sözleşmesinin sona ermesi şekilleri.
Kira Hukuku ve Tahliye İBK’ları
İhtiyaç nedeniyle tahliye davaları.
Yeni malikin tahliye hakkı.
Kira artış oranlarına ilişkin değerlendirme.
Manevi Tazminat İBK’ları
Tazminat takdirinde göz önüne alınacak kriterler.
Eşler arası kişilik hakları ihlali.
Hayatın olağan akışı ilkesi.
İlgili Yargı Kararları
- Yargıtay İBK, 1.04.1974 t. 1/2 sayılı — muris muvazaası genel kararı. Resmi kaynak
- Yargıtay İBK, 7.07.1989 t. 7/2 sayılı — manevi tazminat takdiri. Resmi kaynak
İlgili Mevzuat
- Yargıtay Kanunu m.16 — İçtihadı birleştirme
- HMK m.372 — İBK’nın bağlayıcılığı
- TMK m.706 — Tapu iptali ve tescil
Sıkça Sorulan Sorular
İBK ile HGK kararı arasındaki fark nedir?
İBK tüm mahkemeler için bağlayıcıdır; HGK kararı ise aynı uyuşmazlık türünde yol göstericidir ancak resmi gazete yayımıyla genel norm haline gelmez.
İBK’lar değişebilir mi?
Evet, yeni bir İBK ile önceki içtihat değiştirilebilir; ancak prosedür sıkı kurallara tabidir.