Zeytinburnu’nda Hukuki Danışmanlık ve Dava Takibi

Zeytinburnu, Marmara kıyısında, çok sayıda küçük işletmenin ve esnafın bulunduğu, yoğun konut dokusuna sahip bir ilçedir. Bu yapı hukuki işlerin niteliğini belirler: ticari alacaklar, çek ve senetler, kiracı-ev sahibi ilişkileri, çalışan ile işveren arasındaki alacaklar ve yabancı uyruklu kişilerin ikamet veya sözleşme işlemleri. Av. Bilal Alyar’ın bu sayfadaki anlatımı, söz konusu alanlarda işletme sahiplerinin ve bireylerin süre kaçırmadan atabileceği adımlara odaklanır.

İşletmeler için önleyici hukuki kontrol

Küçük işletmelerde uyuşmazlıkların büyük bölümü yazılı olmayan anlaşmalardan çıkar. Sözleşmenin yazılı hâle getirilmesi, teslim ve ödeme belgelerinin saklanması ve ihtarnamenin doğru adrese çekilmesi bu nedenle ilk adımdır. Ticari defter tutma yükümlülüğü TTK m.64 ve devamında düzenlenir; defterler uyuşmazlıkta delil olarak kullanılabilir. Süreler kambiyo senedinin türüne göre ayrışır: bono ve poliçede zamanaşımı üç yıldır (TTK m.749), çekte başvuru hakları da üç yıllık süreye bağlıdır (TTK m.814). Ayrıntı için çek ve senet sayfasına bakılabilir.

Tacirler arasındaki para alacağı davalarında TTK m.5/A uyarınca dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Kambiyo senetlerine dayalı takipler ise bu zorunluluğun dışında kalan özel bir takip yoludur. Ticari alacakta ticari dava sayfası genel çerçeveyi gösterir.

İşçi ve işveren ilişkisi

Zeytinburnu’ndaki işletmelerin çoğu az sayıda çalışanla faaliyet gösterir. Bu tür işyerlerinde en sık görülen sorunlar: sigortasız veya eksik bildirilen çalışma, fazla mesai ücretleri ve işten ayrılışta kıdem ve ihbar tazminatı. Eksik sigorta bildirimi için hizmet tespit davası, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (5510) çerçevesinde açılır. İşçilik alacağı davalarında önce arabulucuya başvurulur (7036 sayılı Kanun m.3). Ücret alacağı zamanaşımı beş yıldır. İşveren ise fesih sebebini yazılı bildirmekle (4857 m.19) ve işçilik alacaklarını bordroya doğru yansıtmakla yükümlüdür. İş hukuku sayfası genel bilgiyi toplar.

Kira ilişkileri

Dükkân ve konut kiralarında kira artışı sınırı ve fesih sebepleri farklıdır. Beş yıllık kira süresi sonunda kiracıya hakkaniyete uygun bedel tespiti yolu açılır (TBK m.344/3). Kiraya veren, uzamış kira süresinin on yılı doldurmasının ardından sebep göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK m.347). Yazılı tahliye taahhüdü ise ancak kiralananın tesliminden sonra verildiyse geçerlidir (TBK m.352/1). Bu hükümler kiracının da kiraya verenin de eline geçen hakları belirler. Ayrıntılı bilgi kira sayfasındadır.

Yabancı uyruklu kişilerin işlemleri

Zeytinburnu’nda yabancı uyruklu kişiler de ikamet ve iş kurma işlemleri yürütür. Bu kapsamda ikamet izni uzatma, çalışma izni, evlilik ve boşanma, taşınmaz edinimi ve miras hakkı gündeme gelir. İkamet izni başvurusu 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu uyarınca valiliğe yapılır; ret ve sınır dışı kararlarına karşı itiraz süresi ve yargı yolu kararın türüne göre değişir; bu süreler kısa olduğundan karar tebliğ edilir edilmez belgelerin incelenmesi gerekir. Yabancıların Türkiye’de taşınmaz edinimi Tapu Kanunu m.35 kapsamında Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkeler ve kısıtlamalarla sınırlıdır. Yabancı mahkeme kararının tenfizi ise MÖHUK hükümlerine tabidir.

Süreç nasıl işler?

İlk aşamada belgeler gözden geçirilir ve uyuşmazlığın türü belirlenir.
Ardından zorunlu arabuluculuk, hakem heyeti veya ihtar gibi ön adım varsa uygulanır.
Dava veya takip dosyası UYAP üzerinden açılır.
Tebligat, duruşma ve bilirkişi aşamaları izlenir; her aşamada müvekkile yazılı bilgi verilir.
Karar sonrası istinaf veya temyiz süreleri takvime işlenir.

Dosya türüne göre dikkat noktaları

Alacak: Fatura, irsaliye, sevk fişi ve yazışma birlikte saklanmalıdır.
Kira: Ödeme dekontları ve ihtarname örnekleri korunmalıdır.
İş: Bordro, banka kayıtları ve işyeri giriş-çıkış kayıtları belirleyicidir.
Yabancılar: Pasaport, ikamet kartı ve noter onaylı tercümeler eksiksiz olmalıdır.

Esnaf ve küçük işletmelerde sık görülen sorunlar

Zeytinburnu’ndaki küçük işletmelerde karşılaşılan sorunlardan biri, mal teslimine rağmen ödeme alınamamasıdır. Bu durumda önce teslim belgelerinin ve faturaların derlenmesi, sonra borçlunun temerrüde düşürülmesi için ihtarname çekilmesi uygun olur. İhtarname zamanaşımını kesmez (TBK m.154); kesme için takip veya dava gerekir. Bir diğer sorun, kefil olunan kredi ve kira borçlarıdır. Kefalet sözleşmesinin yazılı olması ve tutar ile kefalet türünün sözleşmede belirtilmesi şarttır (TBK m.583 ve devamı); bu şartlar yoksa kefil sorumlu tutulamaz.

İşletmenin ticaret sicilindeki bilgileri, imza yetkisi ve vergi borcu durumu da ticari ilişki kurulmadan önce kontrol edilebilir. Bu kontrol, sonradan doğabilecek tahsilat uyuşmazlıklarını azaltır. Vergi dairesinden gelen ödeme emirlerine karşı itiraz yolu ise ayrıdır; 6183 sayılı Kanun m.58 uyarınca ödeme emrine on beş gün içinde vergi itiraz komisyonuna itiraz edilir.

Sık sorulan sorular

Zeytinburnu’ndaki işyerim için kira artışı nasıl hesaplanır?

Artış, sözleşmedeki hükme ve TBK m.344 sınırlarına bağlıdır. Yıllık artışın üst sınırı yasal olarak belirlenir; beş yıl sonrasında ise hâkim, tarafların durumunu da dikkate alarak bedeli tespit edebilir.

Çek karşılıksız çıktı; hangi yol izlenir?

İbraz süresi içinde bankaya verilen çek karşılıksız çıkarsa kambiyo senetlerine özgü takip yolu işletilebilir. Bunun yanında karşılıksız çek suçu 5941 sayılı Kanun m.5 kapsamında şikâyete bağlı olarak soruşturulur.

Yabancı uyruklu çalışanım için hangi izin gerekir?

Yabancıların çalışma izni 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu çerçevesinde alınır. İzin yoksa hem işveren hem çalışan idari yaptırımla karşılaşabilir.

Alacağım için icra takibi mi, dava mı daha uygundur?

Alacak belgeye dayanıyorsa ilamsız veya kambiyo takibi hızlı bir yoldur. Borçlu itiraz ederse itirazın iptali davası gündeme gelir; belge yoksa doğrudan dava açılabilir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.