Zimmet Suçu TCK 247 Memur Cezası ve Uygulama 2026

TCK 247 zimmet suçunu, kamu görevlisinin görevi sebebiyle kendisine tevdi edilen veya koruma ve gözetim sorumluluğunda bulunan para veya malvarlığı değerini mal edinmesi olarak tanımlar. 2026 uygulamasında bankacılık zimmet davaları ve kamu kurumlarında kaynak kayıpları en sık görülen davalardır.

Suçun Unsurları

Failin kamu görevlisi olması, para veya ekonomik değer taşıyan malın görev sebebiyle teslim edilmiş olması, mal edinme (temellük) kastı ve eylemi zimmet suçunun unsurlarıdır. Görev dışı ulaşan mal hırsızlık suçunu oluşturabilir.

Nitelikli Haller (TCK 247/2)

Zimmet suçu, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlendiğinde ceza yarı oranında artırılır (TCK m.247/2). Bankacılık kanununa göre banka personelinin zimmet suçu TCK 247’e göre değil 5411 sayılı Kanun’a göre değerlendirilir.

Etkin Pişmanlık (TCK 248)

Soruşturma başlamadan önce zimmete geçirilen malın aynen iadesi veya zararın tamamen tazmini hâlinde verilecek cezanın üçte ikisi indirilir (TCK m.248/1). Kovuşturma başlamadan önce gönüllü iade hâlinde cezanın yarısı, hükümden önce iade hâlinde üçte biri indirilir (m.248/2). Etkin pişmanlık savunmada önemli araçtır.

Bankacılık Zimmeti

5411 sayılı Bankacılık Kanunu 160. maddesi banka çalışanı tarafından işlenen zimmet suçunu düzenler. Ceza altı yıldan on iki yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranış hâlinde on iki yıldan az olmamak üzere hapis verilir. Bankanın zararının tamamen karşılanması halinde cezada önemli indirim sağlanır. BDDK raporu kritik delil niteliğindedir.

İhtilas ve Farkı

İhtilas kelimesi eski TCK döneminde kullanılan zimmete benzer bir kavramdı. Günümüz TCK’sında zimmet kavramı bunu kapsar. Zararın ağırlığına göre ceza farklılıkları bulunur. Yargılamada nitelendirme hukuk becerisidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Zimmet suçu cezası ne kadardır?

TCK 247/1 temel haline göre 5-12 yıl hapis. Nitelikli halde (hile ile örtme) yarı oranında artırılır.

Bankacı zimmet cezası farklı mı?

Evet. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 160. madde altı yıldan on iki yıla kadar hapis öngörür; soruşturma başlamadan önce iade veya tazmin hâlinde kanundaki indirim hükümleri uygulanır.

Zimmete geçirilen parayı iade edersem ceza düşer mi?

Ceza düşmez; TCK m.248 uyarınca soruşturma başlamadan önce iade veya tazminde verilecek cezanın üçte ikisi, kovuşturma başlamadan önce yarısı indirilir.

Özel şirket çalışanının zimmeti suç mudur?

Zimmet kamu görevlisi suçudur. Özel şirket çalışanının benzer eylemi güveni kötüye kullanma (TCK 155) olarak değerlendirilir.