Özetle (TL;DR)

5651 sayılı Kanun, internette kişilik hakkı ve özel hayat ihlallerinde erişim engelleme yollarını düzenler; m.9 Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir; özel hayatın gizliliği için m.9/A yolu devam etmektedir. Aşağıda özeti var.

Güncel durum notu: 5651 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kişilik hakkı ihlali nedeniyle artık m.9 üzerinden sulh ceza hâkimliğine başvurulamaz. Yürürlükteki yollar şunlardır: özel hayatın gizliliği için 5651 m.9/A (Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvuru), kişilik hakkı ihlali için TMK m.24-25 ve HMK m.389 vd. uyarınca hukuk mahkemesinde ihtiyati tedbir, sosyal ağ sağlayıcıya doğrudan başvuru için ise 5651 Ek m.4.

m.9 iptal edildi: kişilik hakkı ihlalinde hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir istenebilir (TMK m.24-25, HMK m.389 vd.).
m.9/A: özel hayatın gizliliği ihlalinde Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulur; erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saatte uygular.
Sosyal ağ sağlayıcıları Ek m.4 kapsamında temsilci belirleme ve başvurulara 48 saat içinde cevap verme yükümlülüğü taşır.
Karara itiraz mümkündür; aşırı/genel engelleme talepleri reddedilebilir.
Yurt dışı sunucudaki içerikte Siber Güvenlik Başkanlığı ve sağlayıcı iş birliği yolları devreye girer.

5651 Erişim Engelleme 2026 — Kişilik Hakkı (m.9 İptal Edildi) ve m.9/A Özel Hayat Rehberi

5651 erişim engelleme nasıl yapılır sorusunun yanıtını arayanlara yönelik bu 2026 rehberi; 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yollarını, özel hayatın gizliliği (m.9/A), sosyal ağ sağlayıcı başvuruları (Ek m.4) ve karara itiraz süreçlerini anlatır.

İçindekiler

5651 Sayılı Kanun ve Erişim Engelleme
Kişilik Hakkı İhlalinde Güncel Yol (m.9 İptal Edildi)
Özel Hayatın Gizliliği — m.9/A Süreci
Sosyal Ağ Sağlayıcıları — Ek m.4 Yükümlülükleri
Erişim Engelleme Kararına İtiraz

5651 Sayılı Kanun ve Erişim Engelleme

5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, Türkiye’de internet üzerindeki içeriklerin düzenlenmesi konusunda temel mevzuattır. 2007’de yürürlüğe girmiş; 2014, 2020, 2022 ve 2023 değişiklikleriyle güçlendirilmiştir.

Erişim engelleme türleri:

m.8 — Genel erişim engelleme: Çocuk istismarı, müstehcenlik, kumar, intihar yönlendirme gibi katalog suçlarda Siber Güvenlik Başkanlığı kararıyla engelleme.

m.8/A — Milli güvenlik: Cumhurbaşkanlığı kararıyla engelleme.

m.9 — Kişilik hakkı ihlali: Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

m.9/A — Özel hayatın gizliliği: Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulur; erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular, talep yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulur ve hâkim en geç kırk sekiz saat içinde karar verir.

Ek m.4 — Sosyal ağ sağlayıcı: Türkiye temsilcisi belirleme, başvurulara 48 saat içinde cevap, raporlama; yükümlülüklere uyulmazsa idari para cezası, reklam yasağı ve bant daraltma.

Kişilik Hakkı İhlalinde Güncel Yol (m.9 İptal Edildi)

Mağdur şu adımları izler:

Adım 1 — İçerik veya yer sağlayıcıya yazılı başvuru: İçeriğin kaldırılması talep edilir. Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar bu başvurulara en geç 48 saat içinde gerekçeli cevap vermekle yükümlüdür (5651 Ek m.4/3).

Adım 2 — Sonuç alınamazsa: m.9 iptal edildiğinden kişilik hakkı ihlalinde hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir istenebilir (TMK m.24-25, HMK m.389 vd.). Eylem suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulabilir.

Adım 3 — Karar sonrası: Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içerik sosyal ağ sağlayıcıya bildirildiğinde, sağlayıcı 24 saat içinde içeriği çıkarmaz veya erişimi engellemezse doğan zarardan sorumludur (5651 Ek m.4/14).

Özel Hayatın Gizliliği — m.9/A Süreci

Özel hayata ilişkin görüntü, ses, kişisel veri yayımı için m.9/A süreç başlatılır:

(1) Mağdur doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığına başvurur; başvuruda içeriğin tam adresi (URL), ihlalin açıklaması ve kimlik bilgileri yer alır.

(2) Tedbir erişim sağlayıcılar tarafından derhâl, en geç dört saat içinde uygulanır.

(3) Mağdur talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar; hâkim en geç kırk sekiz saat içinde karar verir, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (5651 m.9/A).

Bu hızlı süreç deepfake mağdurları, izinsiz çekilen görüntüler, sızdırılan kişisel veriler için kritik öneme sahiptir.

Sosyal Ağ Sağlayıcıları — Ek m.4 Yükümlülükleri

2020 ve 2022 değişiklikleriyle Türkiye’den günlük 1 milyondan fazla erişim alan sosyal ağ sağlayıcıları (büyük sosyal medya platformları) için yükümlülükler:

(1) Türkiye’de temsilci atama (gerçek/tüzel kişi).

(2) İçerik kaldırma taleplerine 48 saat içinde yanıt verme.

(3) Altı aylık dönemlerle Başkanlığa rapor verme.

(4) Türkiye kullanıcı verilerini Türkiye’de barındırma çalışmaları.

Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara Ek m.4’te öngörülen aşamalara göre idari para cezası, reklam yasağı ve internet trafiği bant genişliğinin daraltılması uygulanabilir.

Erişim Engelleme Kararına İtiraz

Erişim engellemesinden etkilenen taraf (içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, içerik üreticisi):

(1) Sulh ceza hâkimliği kararlarına CMK m.268 uyarınca kararı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir; itirazı, numara olarak izleyen sulh ceza hâkimliği inceler.

(2) İtiraz üzerine verilen karar kesindir.

(3) Hak arama yolları tükenirse Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru.

Anayasa Mahkemesi, 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesini 11/10/2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal etmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

5651 m.9 ile m.9/A arasındaki fark nedir?

m.9 Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir; kişilik hakkı ihlalinde hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir istenebilir. m.9/A kapsamında özel hayatın gizliliği ihlalinde Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulur; erişim sağlayıcılar en geç dört saatte uygular, hâkim en geç kırk sekiz saatte karar verir.

Avukat olmadan erişim engelleme talep edebilir miyim?

Evet. Siber Güvenlik Başkanlığına m.9/A başvurusu veya mahkemeye başvuru için avukat zorunlu değildir; ancak hukuki gerekçelendirme önemlidir.

İçerik yurtdışı sunucudaysa Siber Güvenlik Başkanlığı ne yapabilir?

Siber Güvenlik Başkanlığı Türkiye’den erişimi engeller; içerik yurtdışında kalabilir ama Türkiye’den ulaşılamaz hale gelir. VPN kullananlar yine erişebilir.

Erişim engelleme nasıl iptal ettirilir?

CMK m.268: kararı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz; itirazı izleyen sulh ceza hâkimliği inceler. Başvuru yolları tüketildikten sonra AYM bireysel başvuru hakkı.

Sosyal medya platformu/X yanıt vermiyor, ne yapayım?

Başvurunuza 48 saat içinde cevap verilmesi gerekir (5651 Ek m.4/3). Sonuç alınamazsa özel hayatın gizliliğinde Siber Güvenlik Başkanlığına (m.9/A), kişilik hakkı ihlalinde hukuk mahkemesine başvurulabilir.

İçeriği kim sağlayıcıdan ben kaldırabilirim?

Hayır. Erişim engelleme Siber Güvenlik Başkanlığı ve mahkeme kararıyla yapılır; bireysel kaldırma yetkisi yoktur. Ancak doğrudan platform üzerinden silme talep edilebilir.

5651 m.8 ile m.9 arasındaki fark?

m.8: katalog suçlar (çocuk istismarı, müstehcenlik, kumar) — Siber Güvenlik Başkanlığı kendiliğinden engelleme. m.9 (kişilik hakkı ihlali) Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir.