Trafik Kazası Tazminat Hesaplama 2026 | TRH 2010, Araç Değer Kaybı
Trafik kazası tazminatı, kazanın sonucuna göre farklı kalemlerden oluşur. Bedensel zararda tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.54), ölümde cenaze giderleri ile ölenin desteğinden yoksun kalma (m.53), araç hasarında onarım bedeli ve değer kaybı, bunların yanında manevi tazminat (m.56) gündeme gelir. Kalemlerin bir kısmı zorunlu mali sorumluluk sigortasından istenebilir, bir kısmı sigorta kapsamı dışında kalır. Destekten yoksun kalma ve sürekli iş göremezlik hesabında bakiye ömür için Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2026 tarihli kararında TRH 2010 yaşam tablosunu esas almıştır; teknik faiz ve iskonto konusu ayrıca aşağıda anlatılır. 31.07.2026 tarihinden sonra meydana gelen olaylar için 7589 sayılı Kanunla TBK m.55’e eklenen faiz ve mahsup kuralları da uygulanır.
İçindekiler
- Tazminat Kalemleri
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
- Maluliyet Tazminatı
- Araç Değer Kaybı
- Manevi Tazminat
- Sigorta Başvurusu ve Tahkim
- Süreler
- 2026 Değişikliği: TBK m.55
- SSS
Tazminat Kalemleri
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85 uyarınca motorlu aracı işleten, aracın işletilmesi sebebiyle ortaya çıkan zarardan tehlike sorumluluğu esasına göre sorumludur; Anayasa Mahkemesi bu sorumluluğu kusursuz sorumluluk türü olan tehlike sorumluluğunun özel bir türü olarak değerlendirmiştir (AYM, E.2019/40, K.2020/40, 17.07.2020, gerekçe 9. paragraf). Sürücü bakımından genel kural olarak TBK m.49 devreye girer: kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Karayolları Trafik Kanunu m.91/1 işletenlere zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü getirir, sigortanın kapsamı dışında kalan hususlar ise m.92’de sayılmıştır. Bunlar arasında manevi tazminata ilişkin talepler (f), hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepler (g), destekten yoksun kalan hak sahibinin destek şahsının kusuruna denk gelen talepler (j), gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar (k) ile hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı talepleri (l) yer alır.
Bu ayrım dava stratejisini belirler. Sigorta kapsamındaki kalemler için sigorta şirketine, kapsam dışı kalemler için işletene ve kusuru varsa sürücüye karşı talepte bulunmak gerekir. Bedensel zararlar TBK m.54’te tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak sayılmış, ölüm hâlinde uğranılan zararlar m.53’te cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücü kayıpları ve destekten yoksun kalma olarak belirtilmiştir. TBK m.55/1’e göre destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır; kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler bu zararların belirlenmesinde gözetilemez, hesaplanan tazminat ise miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesiyle artırılamaz veya azaltılamaz.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Ölümlü kazalarda, ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar TBK m.53/3 kapsamında tazmin edilir. Hukuk Genel Kurulu, gerçek zarar hesabının özü itibarıyla varsayımlara dayandığını, bu nedenle gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğini belirtmiş; ölen ya da bedensel zarara uğrayanın gerçek kazancı, bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, destek görenlerin bakiye ömrü ve gelirden alacakları pay oranları, kız çocuklarının muhtemel evlenme yaşı, eşin evlenme olasılığı ve varsa Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri gibi verilerin toplandıktan sonra aktif ve pasif dönem için ayrı ayrı hesaplama yapıldığını açıklamıştır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2025/488, K.2026/223, 08.04.2026). Hesap bu nedenle tek bir çarpım formülüyle değil, aktüer bilirkişi incelemesiyle yapılır.
Destek Payları
Destek payları, desteğin geliri destek görenler arasında bilirkişi tarafından paylaştırılır; yukarıda anılan Hukuk Genel Kurulu kararı destek görenlerin bakiye ömürlerini ve gelirden alacakları pay oranlarını hesabın verileri arasında saymaktadır. Destek şahsının kusuru bulunuyorsa, destekten yoksun kalan hak sahibinin destek şahsının kusuruna denk gelen talepleri sigorta kapsamı dışındadır (KTK m.92/j).
Bakiye Ömür ve TRH 2010 Yaşam Tablosu
Ülkemizde uzun yıllar 1931 tarihli PMF yaşam tablosu kullanılmıştır; Hukuk Genel Kurulu bu tablonun yasal dayanağının mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu m.22 olduğunu belirtmiştir. Genel Kurul, TRH 2010 adı verilen Ulusal Mortalite Tablosunun kadın ve erkekler için ayrı hazırlandığını, ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiğini kabul ederek bakiye ömür süresinin belirlenmesinde TRH 2010 yaşam tablosunun esas alınması gerektiği sonucuna varmıştır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi de 15.12.2025 tarihli kararında, bölge adliye mahkemesinin PMF 1931 tablosuna göre hüküm kurmasını doğru bulmamış ve TRH 2010 ile progresif rant yöntemine göre hesaplanan miktara hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur (E.2025/10818, K.2025/16778).
Teknik Faiz ve İskonto
Anayasa Mahkemesi, 17.07.2020 tarihli kararıyla (E.2019/40, K.2020/40, RG 09.10.2020/31269) Karayolları Trafik Kanunu m.90’ın birinci cümlesindeki “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresini, ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresini ve m.92’nin (i) bendini oy çokluğuyla iptal etmiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu iptalin sonucunu şöyle açıklamıştır: genel şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir; tazminat, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamasıyla kabul edilen progresif rant formülüyle hesaplanmalıdır. 9.6.2021 tarihli 7327 sayılı Kanunla m.90’a eklenen, değer kaybı, destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık tazminatlarının hesaplanma esaslarını belirleyen cümle (iskonto oranının yüzde ikiyi geçmemesi dâhil) ise Anayasa Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli kararıyla iptal edilmiştir (E.2021/82, K.2022/167, RG 14.02.2023/32104). Dolayısıyla kanunda sabit bir iskonto oranı bulunmaz; bilirkişi raporu TRH 2010 ve progresif rant dışında bir yönteme dayanıyorsa süresinde itiraz edilmelidir. Hukuk Genel Kurulu kararında aktarılan Özel Daire bozma kararında, davacının aktüer raporuna itiraz etmediğini bildirmesi nedeniyle %1,8 teknik faizin uygulandığı rapor yönünden davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu belirtilmiştir; bu da rapora itirazın zamanında yapılmasının önemini gösterir.
Maluliyet Tazminatı
Çalışma gücü kaybı iddiasında sürekli iş göremezlik (maluliyet) oranının doğru belirlenmesi tazminat hesabının temelidir. Hukuk Genel Kurulu, kaza ile maluliyet arasında illiyet bağı kurulması koşuluyla bu belirlemenin Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi, üniversite veya araştırma hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlıkları aracılığıyla, kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak yapılmasını aramaktadır. Aynı kararda, 11.09.2017 tarihli bir kaza için kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre rapor alınması gerektiği oy çokluğuyla kabul edilmiş, karşıoyda ise çalışma gücü kaybının Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre belirlenmesi gerektiği savunulmuştur (E.2025/488, K.2026/223). Uygulamada hangi yönetmeliğin esas alınacağı kaza tarihine göre değiştiğinden, raporun hangi mevzuata göre düzenlendiği ilk incelenecek husustur. Raporlar arasında çelişki varsa çelişkinin giderildiği yeni bir rapor istenmelidir.
Geçici iş göremezlik kalemi kazanç kaybıdır (TBK m.54/2). Aynı karara göre bu kalemin hüküm altına alınabilmesi için zarar görenin kaza tarihinde fiilen çalışıyor olması veya en azından gelir elde etme olanağının somut verilerle ortaya konulması gerekir; Sosyal Güvenlik Kurumunca aynı kalem için ödeme yapılıp yapılmadığı da araştırılmalıdır.
Araç Değer Kaybı
Anayasa Mahkemesine göre değer kaybı tazminatı, kaza sonrasında piyasa değerini sürdüren araçların kaza sebebiyle değerinde meydana gelen eksilmeyi karşılayan tazminattır; hasar sebebiyle trafikten çekilen veya hurdaya çıkarılan araçlarda ise değer kaybından değil, aracın bedelinin karşılanmasından söz edilir ve bu araçların değer kaybı talepleri sigorta kapsamı dışındadır (E.2021/82, K.2022/167, gerekçe 64-65. paragraflar; KTK m.92/l). Genel şartlara dayalı hesaplama yönteminin iptali sonrasında bir itiraz hakem heyeti, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre aracın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkı değer kaybı olarak belirlemiş, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi de bu heyet kararını onamıştır (E.2022/13500, K.2024/12661, 11.12.2024). Onarım bedeli ile değer kaybı ayrı kalemlerdir; sigorta şirketinin sorumluluğu zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlarla sınırlıdır (KTK m.97/1). Değer kaybı için de dava veya tahkimden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir.
Manevi Tazminat
TBK m.56/1 uyarınca hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar ödenmesine karar verilebilir (m.56/2). Manevi tazminat talepleri zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında olduğundan (KTK m.92/f) işletene ve sürücüye yöneltilir. Miktar bakımından kanunda sabit bir tutar veya oran yoktur; takdir hâkime aittir.
Sigorta Başvurusu ve Tahkim
KTK m.97 uyarınca zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. Anayasa Mahkemesi bu kuralı Anayasa’ya aykırı bulmamış, kuralın özel nitelikte bir dava şartı getirdiğini, şartın yerine getirilmemesi hâlinde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedileceğini belirtmiş ve başvurunun işletene karşı herhangi bir başvuru veya dava gerekmeksizin doğrudan sigorta şirketine yapılabildiğini vurgulamıştır (E.2019/40, K.2020/40, gerekçe 76-78. paragraflar). Başvurunun tarihi, içeriği ve ekleri ile sigorta şirketinin cevabı dosyaya konulmalıdır.
Önemli Süreler ve Hak Düşürücü Süreler
| İşlem veya hak | Süre veya kural | Kanuni dayanak |
|---|---|---|
| Sigorta şirketine yazılı başvuru | Dava açmadan veya tahkime gitmeden önce, dava şartı | KTK m.97 |
| Sigorta şirketinin cevap süresi | Başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün | KTK m.97 |
| Motorlu araç kazasından doğan maddi tazminat talepleri | Zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden başlayarak 2 yıl, her hâlde kaza gününden başlayarak 10 yıl | KTK m.109/1 |
| Cezayı gerektiren fiilden doğan dava | Ceza kanunu daha uzun süre öngörmüşse bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir | KTK m.109/2; TBK m.72/1 |
| Zamanaşımının kesilmesi | Tazminat yükümlüsüne karşı kesilen zamanaşımı sigortacıya karşı da, sigortacı bakımından kesilen tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılır | KTK m.109/3 |
| Tazminat yükümlülerinin birbirlerine rücu hakkı | Yükümlülüğü tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak 2 yıl | KTK m.109/4 |
KTK m.109/1 maddi zararın tazminine ilişkin taleplerden söz eder; m.109/5 diğer hususlarda genel hükümlerin uygulanacağını belirttiğinden manevi tazminat talepleri için TBK m.72 hükmü esas alınır (öğrenmeden 2 yıl, her hâlde fiilden 10 yıl; ceza kanunları daha uzun süre öngörmüşse o süre).
2026 Değişikliği: Faizin Başlangıcı ve Peşin Ödemenin Mahsubu (TBK m.55)
16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026, sayı 33326) m.18 ile TBK m.55’e iki fıkra eklemiştir; Kanunun bu maddesi yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (m.26/1-c). Metin ve geçiş hükmü Resmî Gazete’nin 31.07.2026 tarihli sayısında yer alır.
1. Faiz iki döneme ayrılır
Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar bakımından, zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına haksız fiil veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten, kazancın bilinemediği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Bilirkişi raporunda bilinen ve bilinemeyen dönemin ayrı gösterilmesi, dava dilekçesindeki faiz talebinin buna göre kurulması bu nedenle önem taşır. Aynı Kanunun m.10’u 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1. maddesini de değiştirmiş; yeni metne göre sözleşmeyle faiz oranı belirlenmemişse ödeme, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yapılır. Kanunun geçici m.1 hükümleri arasında bu değişiklik için ayrı bir geçiş fıkrası bulunmadığından, uygulama tarihi somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
2. Peşin ödeme oransal mahsup edilir
Aynı kayıplara bağlı tazminatlar için ifa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir. Kanun metni “tahkikat başlayıncaya kadar” ve “oransal olarak” ifadelerini kullandığından, dosyada ödemenin tarihi ve o tarihe göre hesaplanmış tazminat miktarı ortaya konulmalıdır.
3. Geçiş hükmü: yalnız yürürlükten sonraki olaylar
7589 sayılı Kanunun geçici m.1/(9) hükmüne göre TBK m.55’te yapılan değişiklik, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten (31.07.2026) sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar hakkında uygulanır; bu tarihten önce meydana gelen olaylar bakımından maddenin değişiklikten önceki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Kaza tarihi bu nedenle ilk kontrol edilecek noktadır. Eski kaza dosyalarında yukarıdaki iki yeni fıkra kendiliğinden uygulanmaz.
Dava Açarken Talebin Belirlenmesi: HMK m.107 ve m.109/4
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.107 (belirsiz alacak davası), 7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır; bu madde de yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Geçici m.1/(10) uyarınca kaldırılan m.107, kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder. Yani 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davaları m.107’ye göre görülmeye devam eder; bu tarihten sonra belirsiz alacak davası açılamaz. Bugün alacağın tamamını baştan belirleyemeyen davacı için yol HMK m.109/4’tür: alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Talep artırımının ne kadarının hangi kaleme (sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri, destekten yoksun kalma gibi) ilişkin olduğu dilekçede ve sonraki beyanlarda açıkça gösterilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Trafik kazası tazminat davasında zamanaşımı kaç yıldır?
Motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden başlayarak iki yılda, her hâlde kaza gününden başlayarak on yılda zamanaşımına uğrar (KTK m.109/1). Fiil cezayı gerektiriyorsa ve ceza kanunu daha uzun süre öngörmüşse bu süre uygulanır (m.109/2). Tazminat yükümlüsüne karşı kesilen zamanaşımı sigortacıya karşı da kesilmiş sayılır (m.109/3). Manevi tazminat için genel hükümler, yani TBK m.72 esas alınır.
Sigorta şirketi ödeme yapmazsa hangi yol izlenir?
Önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır. Şirket 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir (KTK m.97). Başvuru yapılmadan açılan dava dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
Araç değer kaybı için hangi süre ve yol geçerlidir?
Değer kaybı maddi zarar olduğundan KTK m.109/1’deki iki ve on yıllık süreler uygulanır. Dava veya tahkimden önce sigorta şirketine yazılı başvuru gerekir (m.97). Hurdaya çıkarılmış veya trafikten çekilmiş araçların değer kaybı talepleri sigorta kapsamı dışındadır (m.92/l).
Ölümlü kazada destekten yoksun kalma tazminatı nasıl hesaplanır?
Ölenin geliri, destek görenlerin payları ve bakiye ömürleri esas alınarak aktüer bilirkişi tarafından hesaplanır. Hukuk Genel Kurulu bakiye ömür için TRH 2010 yaşam tablosunu esas almış, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ise %1,8 teknik faiz uygulanmadan progresif rant yöntemini kabul etmiştir. Rapora itiraz süresinde yapılmalıdır.
Maluliyet oranı raporuna nasıl itiraz edilir?
Raporun kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre ve yetkili kurum tarafından düzenlenip düzenlenmediği, raporlar arasında çelişki bulunup bulunmadığı incelenir; mahkemeye verilen itiraz dilekçesiyle çelişkinin giderildiği yeni bir rapor talep edilir.
31.07.2026 sonrasında faiz ve peşin ödeme kuralları her kazaya uygulanır mı?
Hayır. TBK m.55’e eklenen faiz ve mahsup kuralları, yalnız değişikliğin yürürlüğe girdiği 31.07.2026 tarihinden sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar hakkında uygulanır; daha önceki olaylarda eski hükümler uygulanmaya devam eder (7589 sayılı Kanun geçici m.1/9).
İlgili Konular
- Trafik kazası tazminat davası
- Trafik kazası hukuku ve araç değer kaybı
- Taksirle yaralama ve öldürme, ceza yargılaması
- Sigorta hukuku
- Tazminat hukuku
- İş kazası tazminat davaları
Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
Kanun metinleri: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu. Değişiklik metni: 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026. Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosyada kaza tarihi, poliçe, raporlar ve belgeler birlikte değerlendirilmelidir. Dosyanızın incelenmesi için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim
Son güncelleme: 25.10.2026
