Sigorta Avukatı | Sigorta Hukuku ve Tahkim Davaları Rehberi 2026

Sigorta Hukuku – Sigorta Hukuku Rehberi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1401-1520 sigorta sözleşmesi hükümleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 5510 sayılı SGK Kanunu ve 6098 sayılı TBK haksız fiil hükümleri kapsamında çalışmalar hukuki bilgilendirme sunulmaktadır. Trafik kazası maddi-manevi tazminat davaları, zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS), kasko, sorumluluk sigortası, hayat sigortası, sağlık sigortası, kredi hayat sigortası, mesleki sorumluluk sigortası, Sigorta Tahkim Komisyonu (5684 m.30) başvuruları, sigorta şirketinin rücu davaları ve SGK rücu davaları takip edilmektedir.

Sigorta Sözleşmesi – Genel İlkeler

TTK m.1401 sigorta sözleşmesini “sigortacının sigorta ettirenin tehlikeden kaynaklanan zararını veya menfaati üzerinde belli rizikoların gerçekleşmesi halinde ödemeyi yapmayı, sigorta ettirenin de prim ödemeyi taahhüt ettiği sözleşme” olarak tanımlar. Türleri; mal sigortası (yangın, hırsızlık, deprem, kasko), can sigortası (hayat, sağlık), sorumluluk sigortası (zorunlu trafik, mesleki sorumluluk, ürün sorumluluğu), kredi sigortası, kâr kaybı sigortası. Sigorta sözleşmesinin geçerliliği; sigorta menfaati, riziko, prim, süre unsurlarına bağlıdır. Sigorta ettiren beyan yükümlülüğüne (TTK m.1435 vd.) tabidir; gerçeğe aykırı beyan halinde sigortacı sözleşmeyi feshedebilir veya azaltma yapabilir.

Trafik Kazası Tazminat Davaları

2918 sayılı KTK m.85 vd. trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarını düzenler. Mağdur; (a) ZMSS sigortacısına doğrudan dava (m.97), (b) kusurlu sürücü/işletene karşı haksız fiil davası (TBK m.49), (c) kasko sigortasından kasko poliçesi kapsamında talep, (d) Karayolu Trafik Garanti Fonu’na (5684 m.14) plakası bilinmeyen veya teminatsız araçlardan kaynaklanan kazalarda başvuru hakkına sahiptir. Maddi tazminat kalemleri; tedavi giderleri, geçici/sürekli iş göremezlik (gelir kaybı), bakıcı gideri, taşıma masrafı. Manevi tazminat (TBK m.56) ve ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı (TBK m.53) talep edilebilir. Bilirkişi heyeti ile kusur ve değer tespiti yapılır.

Sigorta Tahkim Komisyonu (5684 m.30)

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 ile kurulan Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların çözümü için zorunlu/ihtiyari tahkim mekanizmasıdır. Belirli sınır altı uyuşmazlıklarda komisyon başvurusu zorunludur; üzerinde ihtiyaridir. Başvuru evrakla yapılır; sözleşme, tarafların görüşleri, deliller sunulur. Komisyon kararı sigorta şirketi için ilam niteliğinde sayılır. Belirli tutar üstündeki kararlara karşı asliye ticaret mahkemesinde 15 gün içinde itiraz davası açılabilir. Komisyon kararı 4 ay içinde verilir; süre uzatılabilir. Avantajları; hızlı, düşük maliyetli, uzman karar yargılamasıdır.

Kasko ve Mal Sigortası Uyuşmazlıkları

TTK m.1421 vd. mal sigortası hükümleri çerçevesinde kasko, yangın, hırsızlık, deprem, sel, çetin hava koşulları gibi rizikolara karşı yapılan sigorta sözleşmelerinde tipik uyuşmazlıklar; eksik ödeme, hasar tespitinde anlaşmazlık, hasar dışı ret kararı, primin ödenmemesi nedeniyle zayıat tazminatı reddi, beyan yükümlülüğüne aykırılık iddiasıdır. Sigortacının savunmaları; rizikoyu artıran değişikliklerin bildirilmemesi (m.1444), kasti ihmal/ağır kusur (m.1429), beyan yükümlülüğüne aykırılık (m.1439), prim ödenmemesi (m.1432). Bilirkişi raporu (eksperlik) ile hasar tutarı belirlenir. Anlaşmazlık halinde Sigorta Tahkim Komisyonu veya asliye ticaret mahkemesi yolu açıktır.

Hayat ve Sağlık Sigortası Davaları

TTK m.1487-1520 can sigortası hükümleri; hayat sigortası, ferdi kaza sigortası, sağlık sigortası, sürekli sakatlık sigortası dosyalarında uygulanır. Hayat sigortasında sigortalının ölümü halinde yararlanan kişi (m.1496) tazminat alır; intihar (m.1496) genellikle teminat dışıdır ancak sözleşmeye göre belirli sürelerden sonra teminata dahil edilir. Sağlık sigortası özel hastane masrafları, ameliyat giderlerini karşılar; kapsam dışı durumlar sözleşmede sayılır. Kredi hayat sigortası kredi alan kişinin ölümü/iş göremezlik halinde kredi borcunu karşılayan sigortadır; bankanın haklarına halefiyet (TTK m.1481) söz konusudur. Sağlık sigortası ret kararlarına karşı 5684 m.30 tahkim yolu açıktır.

Sigortacının Rücu Davaları

TTK m.1481 sigortacının rücu hakkını düzenler. Sigortacı, sigorta ettirene ödediği tazminat karşılığında zarara sebep olan üçüncü kişilere karşı halefiyet (sübrogasyon) yoluyla rücu eder. Trafik kazasında sigortacı kusurlu karşı tarafa, kasko sigortacısı zarara neden olan üçüncü kişiye, sağlık sigortacısı tedavi gideri kaynağına karşı rücu davası açar. SGK’nın 5510 m.21-23 rücu hakkı çerçevesinde kusurlu işverene veya üçüncü kişiye karşı dava açılabilir. Yetkili mahkeme; trafik kazası rücularında asliye ticaret, SGK rücularında iş mahkemesi (zarar konusuna göre değişir). Zaman aşımı; haksız fiilde 2 yıl/10 yıl (TBK m.72), sözleşme kaynaklıda 5/10 yıl (TBK m.146-147).

Mesleki Sorumluluk Sigortası

Mesleki sorumluluk sigortası; hukuk müşaviri, doktor, mali müşavir, mühendis, mimar gibi serbest meslek mensuplarının mesleki hatalarından doğan tazminat sorumluluğunu teminat altına alır. TTK m.1473-1486 sorumluluk sigortası hükümleri çerçevesinde işler. Müdafiler/vekiller yönünden 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.34 ve TBB Meslek Kuralları kapsamında mesleki hata sorumluluğu doğabilir. Doktorlar için 5510 ve TCK m.83-89 hekim hatası dosyaları gündeme gelir. Sigorta tutarı genellikle yıllık üst sınır (limit) ile sınırlıdır; aşan tutar meslek mensubunun şahsi malvarlığından karşılanır. Beyan yükümlülüğü, prim ödeme, ihbar yükümlülüğü esas yükümlülüklerdir.

Karayolu Trafik Garanti Fonu

2918 sayılı KTK m.108 ve 5684 sayılı Kanun m.14 Karayolu Trafik Garanti Fonu’nu düzenler. Fon; (a) plakası bilinmeyen aracın sebep olduğu kazalar, (b) sigortasız araçların sebep olduğu kazalar, (c) sigortacının iflas-tasfiye nedeniyle ödeme yapamaması, (d) sigorta sözleşmesinin geçersizliği halinde mağdura tazminat sağlar. Fon, ödediği tazminat karşılığında kusurlu kişiye karşı rücu hakkı kullanır. Başvuru için kaza tutanağı, hastane raporu, ehliyet, ruhsat ve diğer belgeler gerekir. Tazminat sınırı her yıl güncellenen rakamlar çerçevesinde belirlenir. Fon kararına itiraz Sigorta Tahkim Komisyonu veya asliye ticaret mahkemesinde yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik kazası sonrası kime başvuru yapmalıyım?

Önce ZMSS sigortacısına doğrudan başvuru (KTK m.97), sonra kasko (varsa) talep, anlaşmazlık halinde Sigorta Tahkim Komisyonu (5684 m.30). Plakası bilinmeyen veya sigortasız araç kazasında Karayolu Trafik Garanti Fonu yetkilidir.

Sigorta Tahkim Komisyonu kararı kesin mi?

Belirli sınır altı kararlar kesindir; üzeri kararlara karşı asliye ticaret mahkemesinde 15 gün içinde itiraz davası açılabilir. Komisyon kararı sigorta şirketi için ilam niteliğindedir.

Kasko hasarımı ödemiyor, ne yapabilirim?

Hasar tutarı tartışmalıysa ekspertiz raporu, eksik ödeme iddianızda banka dekontları ve poliçe ile Sigorta Tahkim Komisyonuna (5684 m.30) başvuru yapılır. Anlaşmazlık halinde asliye ticaret mahkemesinde dava açılabilir.

Hayat sigortasında intihar tazminat öder mi?

TTK m.1496 ilke olarak intihar teminat dışıdır; ancak sözleşmede belirli süre (genellikle 2-3 yıl) sonrası intiharın teminata dahil edilmesi öngörülebilir. Poliçenin özel şartları incelenmelidir.

Sigortacının rücu hakkı kaç yıl sürede zaman aşımına uğrar?

Haksız fiilde TBK m.72 öğrenmeden 2 yıl, her halde 10 yıl. Sözleşme kaynaklı taleplerde TBK m.146 genel zaman aşımı 10 yıl, m.147 belirli durumlarda 5 yıldır.

İlgili Çalışma Alanları

• Taşınmaz Hukuku
• İş Hukuku
• Ticaret Hukuku
• Aile Hukuku
• Hakkımızda

Yasal Uyarı: Bu içerik TBB Meslek Kuralları m.4 kapsamında bilgilendirme amaçlıdır; reklam niteliği taşımaz.

İlçe Bazlı Hizmet Bölgelerimiz