Tazminat hukuku; bir kimsenin haksız fiil (TBK m.49 vd.), sözleşmeye aykırılık (TBK m.112 vd.) veya kanundan doğan diğer sebeplerle uğradığı zararın denkleştirilmesini amaçlar. Tazminatın hesaplanmasında zarar, illiyet bağı, kusur ve kusursuz sorumluluk halleri ayrı ayrı incelenir.
İçindekiler
Maddi Tazminatın Unsurları
Fiili zarar (mevcut malvarlığındaki azalma) ve yoksun kalınan kâr (lucrum cessans) birlikte talep edilebilir. İş gücü kaybı, tedavi giderleri, cenaze masrafları ve destekten yoksun kalma somut kalemlerdir.
Manevi Tazminat ve Hakkaniyet
TBK m.56 ve m.58 uyarınca bedensel zarar, kişilik haklarının ihlali ve yakının ölümü hallerinde manevi tazminat istenebilir. Yargı, manevi tazminatı caydırıcı ancak zenginleşme aracı olmayan ölçüde belirler.
Kusur ve Müterafik Kusur
Zarar görenin kusuru tazminattan indirim sebebi (TBK m.52); illiyet bağını kesecek düzeydeyse tam ret sebebidir.
Faiz ve Hesaplama Tarihi
Haksız fiilden doğan faiz olay tarihinden, sözleşmeye aykırılıkta temerrüt tarihinden işler. Aktüer raporu bilirkişi marifetiyle düzenlenir.
Zamanaşımı
Haksız fiil için 2/10 yıl (TBK m.72), sözleşmeden doğan tazminat için kural olarak 10 yıl uygulanır. Suç teşkil eden fiilde TCK uzamış zamanaşımı geçerlidir.
Tıbbi Malpraktis ve Üretici Sorumluluğu
Hekimin özen yükümlülüğü ihlali ile ayıplı üründen kaynaklanan zararlar özel sorumluluk rejimlerine tabidir; bu davalarda bilirkişi raporu ispat açısından merkezdedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tazminat davası açmadan önce arabuluculuk zorunlu mu?
Ticari uyuşmazlıklarda ve bazı tüketici davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanır. Haksız fiilden doğan tazminatlarda kural olarak zorunluluk yoktur.
Manevi tazminat miktarı nasıl belirlenir?
Olayın özelliği, tarafların ekonomik durumu, kusur derecesi ve hakkaniyet ölçütleri dikkate alınarak hâkim takdir eder.
Sigortadan aldığım ödeme tazminattan düşülür mü?
Aynı zarar kalemi için yapılan ödemeler mahsup edilir; farklı kalemler için yapılanlar mahsup edilmez (denkleştirme ilkesi).
Faiz türü ve oranı ne olur?
Yasal faiz oranı uygulanır; ticari işlerde avans faizi talep edilebilir.
Hukuki Destek
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hukuki danışmanlık almanız önerilir. Av. Bilal Alyar olarak iletişim sayfamız üzerinden randevu talep edebilirsiniz.
İlgili Sayfalar: Kripto Para Avukatı · Bilişim Avukatı · Boşanma Avukatı · SPK Avukatı · Şirketler Avukatı
🕸️ Konu Haritası — Tüm Hukuki Hizmet Alanları
Maddi ve Manevi Tazminat — Hesaplama ve Dava Süreci
Haksız fiil, sözleşmeye aykırılık ve haksız rekabet gibi fiillerden doğan zararlar TBK m. 49-76 hükümleri uyarınca tazmin edilir. Maddi tazminat; fiili zarar, yoksun kalınan kâr, tedavi ve yaşam onarım giderlerini kapsar. Manevi tazminat ise acı, elem ve kişilik hakkı ihlali için ödenir (TBK m. 56, 58).
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Ölümlü olaylarda eş, çocuk ve anne-baba gibi destek görenlerin geleceğe yönelik gelir kaybı için TRH 2010 yaşam tablosu ve güncel iskonto oranı (%1,8-2) üzerinden aktüer hesabı yapılır.
Manevi Tazminat Hesaplama Kriterleri
Olayın niteliği, kusur oranı, mağdur ve failin sosyal/ekonomik durumu, maluliyet derecesi, zarara uğranan değerin önemi ve acı-elem duygusu hâkim takdirinde belirleyicidir. Yargıtay 4. HD güncel emsal kararları değerlendirme bandını çizer.
Manevi Tazminatın Miras Yoluyla Geçişi
TBK m. 56/2 uyarınca manevi tazminat alacağı dava konusu edildikten sonra mirasçılara geçer; dava konusu edilmemişse kişiye sıkı sıkıya bağlı hak olarak sona erer.
Sıkça Sorulan Sorular
Manevi tazminat miktarı nasıl belirlenir?
TBK m. 56 uyarınca hâkim; olayın ağırlığı, kusur oranı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile kişilik değerine verilen zararı dikkate alarak hakkaniyete uygun miktar takdir eder. Miktar tepkici (cezai) olmayacak, zenginleşmeye yol açmayacak şekilde belirlenir.
Tazminat davası zamanaşımı kaç yıl?
Haksız fiil zamanaşımı 2 yıl (zararın öğrenilmesinden), her halükarda 10 yıldır. Ceza kovuşturmasına konu fiillerde uzamış ceza zamanaşımı uygulanır.
İş kazasında manevi tazminat ne kadar alınır?
Kusur oranı, maluliyet derecesi, tarafların durumu ve Yargıtay 21. HD emsal kararları değerlendirilerek hâkim takdirinde belirlenir. Sabit bir tablo yoktur.
Hizmet Alanlarımız
İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’da trafik kazası, iş kazası, haksız fiil, kişilik hakkı ihlali ve sözleşme ihlali kaynaklı maddi-manevi tazminat davalarında hukuki destek sunulmaktadır.
Güncel İş Sağlığı ve İş Kazası Rehberleri (2026)
- İş Kazası Tazminat Davası ve 6331 Sayılı Kanun Uygulaması
- Meslek Hastalığı Tespiti ve SGK Bildirimi Süreci
- İşverenin Kusur Oranı Tespitinde Bilirkişi Raporu
- İş Güvenliği Uzmanı Görevlendirme Zorunluluğu ve Sınıflar
- İşyeri Hekimi Görevlendirme ve Tehlike Sınıfı Eşleştirmesi
- Risk Değerlendirmesi 6331 SK 10. Madde Uygulaması
- İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi Zorunlu Saatleri
- Çalışan Temsilcisi Seçimi ve Yetkileri 6331 SK
- İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Toplanma ve Karar Alma
- Ağır ve Tehlikeli İşlerde Kadın ve 18 Yaş Altı Çalışma Yasakları
- Periyodik Sağlık Muayenesi ve Sıklığı
- Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Temini Kullanımı Denetimi