Kripto varlıklar; Bitcoin, Ethereum ve stablecoin’ler gibi dijital değer taşıyıcıları, artık yalnızca yatırım aracı olarak değil, aile ve miras hukukunun da konusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Boşanmada mal rejiminin tasfiyesinde “kripto cüzdandaki bakiye edinilmiş mal mıdır?”, mirasta ise “merhumun kripto borsa hesabı terekeye dahil midir?” soruları uygulamada sıklıkla sorulmaktadır. Bu sorulara yanıt vermek için, Türk Medeni Kanunu’nun mal rejimi ve miras hükümlerinin lafzı ile Yargıtay’ın güncel içtihadı birlikte değerlendirilmelidir.
Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Kripto Varlık
Türk Medeni Kanunu’nun 218. ve 219. maddelerine göre, eşlerin evlilik birliği içinde, karşılığını vererek edindikleri malvarlığı değerleri edinilmiş mal sayılır. Maaş, ticari gelir, sosyal yardımlar gibi kaynaklar bu kapsamdadır. Kripto varlık da bir malvarlığı değeri olduğundan; evlilik birliği içinde, bir eşin geliriyle veya birikimiyle edinilmiş ise edinilmiş mal niteliğindedir ve mal rejiminin tasfiyesinde katılma alacağı hesabına dahil olur.
1. Tasfiye Metodolojisi — Yargıtay 2. HD
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesine ilişkin kararında, evlilik birliği içinde edinilen malvarlığı değerlerinin (banka hesapları, yatırım araçları dahil) katılma alacağı hesabında dikkate alınması gerektiğini ortaya koymuştur. Kripto varlık da TMK 219 anlamında edinilmiş mal sayıldığında, bu tasfiye metodolojisi aynen uygulanır.
Yargıtay 2. HD, E. 2024/10455, K. 2025/12022, 25.12.2025 — Karar metni
2. Tasfiye Anındaki Değerin Esası — Hukuk Genel Kurulu
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ilke kararı, katılma alacağının belirlenmesinde tasfiye anındaki değerin esas alınması gerektiğini hükme bağlamıştır. Kripto gibi değeri yüksek oranda dalgalanan varlıklarda “hangi tarihteki değer dikkate alınacak?” sorusunun cevabı için bu karar belirleyicidir. Tasfiye tarihindeki piyasa değeri esas alındığından, değer artışı veya kaybı doğrudan katılma alacağına yansır.
Yargıtay HGK, E. 2024/618, K. 2025/646, 22.10.2025 — Karar metni
Mirasta Kripto Varlık — Tereke Tespiti
Mirasbırakanın ölümüyle birlikte tüm malvarlığı, hak ve borçları mirasçılara intikal eder. Kripto varlık da bir malvarlığı değeri olduğundan terekeye dahildir. Ancak fiziki para veya tapulu taşınmazdan farklı olarak, kripto cüzdana erişim için seed veya özel anahtar bilgisi şarttır. Mirasçıların bu bilgiye ulaşamadığı durumlarda dahi, borsa hesabı veya cüzdan adresi tespit edilebiliyorsa, ilgili borsadan resmi yazışmayla bakiye bilgisi istenebilir ve değer olarak tereke envanterine kaydedilebilir.
3. Tereke Tespiti İlkeleri — Yargıtay 3. HD
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin kararı, terekenin tespiti ve mirasçılar arası paylaşımda malvarlığı kalemlerinin envanteri konusunda temel ilkeleri ortaya koymaktadır. Karar, ölüm tarihindeki malvarlığı durumunun belge ve kayıtlar üzerinden bütünüyle tespitini esas almaktadır.
Yargıtay 3. HD, E. 2023/14811, K. 2025/9601, 26.03.2025 — Karar metni
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kripto varlıkların aile ve miras hukukundaki en kritik boyutu, varlığın varlığını ispat etmektir. Boşanma davasında diğer eşin kripto varlığını gizlediği iddia ediliyorsa, banka hesap hareketlerinden borsa havalelerinin izlenmesi, vergi beyannamesindeki kazanç kalemleri ve cüzdan adresleri yönünden teknik bilirkişi incelemesi talep edilebilir. Borsa hesabından yapılan transferlerin izlenmesinde banka özen sorumluluğu ve ihtiyati tedbir kararları yol göstericidir. Mirasta ise, ölüm sonrasında ailenin merhumun kullandığı bilgisayar, telefon ve fiziki belgelerini koruması; cüzdan ipuçlarına ulaşmak için kritiktir. Yasal mirasçıların yurt içi borsalara başvuru yapabilmesi için veraset ilamı şarttır. Mirasbırakanın kripto hesabına izinsiz erişim durumunda ayrıca TCK 158/1-f ve TCK 136 hükümleri gündeme gelebilir.
Kripto Varlıkların Tespiti: Borsa Yazıları ve Bilirkişi
Boşanma ve miras davalarında kripto varlıkların tespiti, mal rejimi tasfiyesi ile tereke envanterinin doğru oluşturulması bakımından kritik öneme sahiptir. Mahkeme, eşin veya muris adına yerli kripto hizmet sağlayıcılarındaki hesap durumunu ilgili kurum yazışmalarıyla talep edebilmektedir. Yurt dışında faaliyet gösteren borsalar yönünden ise istinabe, adli yardım talepleri ve MASAK bilgi akışı süreçleri devreye girmekte; sürecin uzaması nedeniyle dava açılmadan önce ihtiyati tedbir talep edilmesi sıkça gündeme gelmektedir. Bunun yanı sıra blok zinciri üzerindeki cüzdan adresleri, soğuk cüzdan donanımları, NFT cüzdanları, DeFi platformlarındaki kilitli pozisyonlar ile staking ödülleri de tasfiye matrahına dâhil değerlendirilmelidir. Aile hukuku uygulamasında bilirkişi raporu, hem hareket geçmişi hem de değer takdiri bakımından belirleyici delildir.
Edinilmiş Mal mı Kişisel Mal mı: Sınırın Belirlenmesi
TMK m. 219-220 hükümleri, edinilmiş mallar ile kişisel malların kapsamını ayrı ayrı düzenler. Evlilik birliği içinde elde edilen kripto varlıklar kural olarak edinilmiş mal niteliği taşır. Ancak evlilik öncesinde edinilmiş kripto varlıklar, miras yoluyla intikal eden ya da karşılıksız kazandırma ile sağlanan varlıklar kişisel mal kapsamındadır. Kişisel maldan elde edilen gelirler ise aksi sözleşme ile kararlaştırılmadıkça edinilmiş mal sayılır. Soğuk cüzdanlarda saklanan, hareketsiz kalan ya da staking üzerinden gelir üreten kripto varlıkların hangi kategoriye gireceği, kazanım tarihi, kaynağı ve kullanım biçimine göre değerlendirilmelidir.
Değerleme Tarihi ve Volatilite Sorunu
TMK m. 235 uyarınca mal rejimi tasfiyesinde edinilmiş malların değeri, tasfiye anındaki değer üzerinden belirlenir. Tasfiye anı ise mal rejiminin sona erdiği değil, mahkeme kararının verildiği andır. Kripto varlıkların yüksek volatilitesi nedeniyle değerleme tarihi büyük önem taşımaktadır. Yargıtay’ın yerleşik içtihadında, tasfiye değerinin belirlenmesinde bilirkişi raporunun esas alınması ve değişken piyasa koşullarının somut verilerle ortaya konulması gerektiği vurgulanmaktadır. Tarafların delil sürecinde değerleme kriterlerini açıkça ileri sürmemesi, hükmün tasfiye matrahını eksik yansıtmasına yol açabilmektedir.
İhtiyati Tedbir ve Kripto Varlığın Devrinin Önlenmesi
Boşanma ve miras davalarında kripto varlıkların gizlenmesi ya da yurt dışına aktarılması riski sıkça gündeme gelmektedir. HMK m. 389 ve devamı uyarınca ihtiyati tedbir kararı alınarak yerli kripto hizmet sağlayıcılarındaki hesap üzerinde alım-satım ve transfer işlemlerine kısıtlama getirilebilir. Yargı kararıyla MASAK ve ilgili düzenleyici kurumlara bildirim yapılması, kararın etkinliğinin sağlanması bakımından önem taşır. Ancak yurt dışı borsalar ve soğuk cüzdanlar üzerindeki etki, doğrudan denetim olanağı bulunmadığından sınırlı kalmaktadır. Banka kanalıyla yapılan kripto transferlerine ilişkin sorumluluk için kripto işlemlerinde banka sorumluluğu başlıklı çalışmamız tamamlayıcı niteliktedir.