Boşanmada Edinilmiş Mal ve Mirasta Tereke — Kripto Varlık Açısından Yargıtay Kararları

Özetle (TL;DR)

Kripto varlıklar, artık boşanmada edinilmiş mal rejiminin ve mirasta terekenin tespiti bakımından da değerlendirilmektedir.

  • Evlilik içinde edinilen kripto varlıklar edinilmiş mallara katılma rejimine girebilir.
  • Tasfiyede esas alınan değer, genellikle tasfiye anındaki değerdir.
  • Mirasta kripto varlıklar terekeye dahil edilir ve tespiti gerekir.
  • Cüzdan anahtarları ve borsa kayıtları ispat bakımından büyük önem taşır.

Kripto varlıklar; Bitcoin, Ethereum ve stablecoin’ler gibi dijital değer taşıyıcıları, artık yalnızca yatırım aracı olarak değil, aile ve miras hukukunun da konusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Boşanmada mal rejiminin tasfiyesinde “kripto cüzdandaki bakiye edinilmiş mal mıdır?”, mirasta ise “merhumun kripto borsa hesabı terekeye dahil midir?” soruları uygulamada sıklıkla sorulmaktadır. Bu sorulara yanıt vermek için, Türk Medeni Kanunu’nun mal rejimi ve miras hükümlerinin lafzı ile Yargıtay’ın güncel içtihadı birlikte değerlendirilmelidir.

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Kripto Varlık

Türk Medeni Kanunu’nun 218. ve 219. maddelerine göre, eşlerin evlilik birliği içinde, karşılığını vererek edindikleri malvarlığı değerleri edinilmiş mal sayılır. Maaş, ticari gelir, sosyal yardımlar gibi kaynaklar bu kapsamdadır. Kripto varlık da bir malvarlığı değeri olduğundan; evlilik birliği içinde, bir eşin geliriyle veya birikimiyle edinilmiş ise edinilmiş mal niteliğindedir ve mal rejiminin tasfiyesinde katılma alacağı hesabına dahil olur.

1. Tasfiye Metodolojisi — Yargıtay 2. HD

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, mal rejiminin tasfiyesine ilişkin kararında, tasfiye konusu malların hangi mal rejimi döneminde ve hangi kaynakla edinildiğinin, yani edinilmiş malın yerine geçen değer olup olmadığının kayıtlar getirtilerek araştırılması gerektiğini belirtmiştir. Kripto varlık da TMK 219 anlamında edinilmiş mal sayıldığında, bu tasfiye metodolojisi aynen uygulanır.

Yargıtay 2. HD, E. 2024/10455, K. 2025/12022, 25.12.2025 — Karar metni

2. Kişisel Mal Savunması ve Mal Gruplarının Değişmezliği — Hukuk Genel Kurulu

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, katılma alacağı davasında eşin kişisel mal savunmasının ve mal gruplarının değişmezliği ilkesinin gözetilmesi gerektiği gerekçesiyle direnme kararını bozmuştur. Değerleme bakımından ise TMK m.235 uyarınca mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır; kripto gibi değeri dalgalanan varlıklarda değer artışı veya kaybı bu nedenle katılma alacağına yansır.

Yargıtay HGK, E. 2024/618, K. 2025/646, 22.10.2025 — Karar metni

Mirasta Kripto Varlık — Tereke Tespiti

Mirasbırakanın ölümüyle birlikte tüm malvarlığı, hak ve borçları mirasçılara intikal eder. Kripto varlık da bir malvarlığı değeri olduğundan terekeye dahildir. Ancak fiziki para veya tapulu taşınmazdan farklı olarak, kripto cüzdana erişim için seed veya özel anahtar bilgisi şarttır. Mirasçıların bu bilgiye ulaşamadığı durumlarda dahi, borsa hesabı veya cüzdan adresi tespit edilebiliyorsa, ilgili borsadan resmi yazışmayla bakiye bilgisi istenebilir ve değer olarak tereke envanterine kaydedilebilir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kripto varlıkların aile ve miras hukukundaki en kritik boyutu, varlığın varlığını ispat etmektir. Boşanma davasında diğer eşin kripto varlığını gizlediği iddia ediliyorsa, banka hesap hareketlerinden borsa havalelerinin izlenmesi, vergi beyannamesindeki kazanç kalemleri ve cüzdan adresleri yönünden teknik bilirkişi incelemesi talep edilebilir. Borsa hesabından yapılan transferlerin izlenmesinde banka özen sorumluluğu ve ihtiyati tedbir kararları yol göstericidir. Mirasta ise, ölüm sonrasında ailenin merhumun kullandığı bilgisayar, telefon ve fiziki belgelerini koruması; cüzdan ipuçlarına ulaşmak için kritiktir. Yasal mirasçıların yurt içi borsalara başvuru yapabilmesi için veraset ilamı şarttır. Mirasbırakanın kripto hesabına izinsiz erişim durumunda ayrıca TCK 158/1-f ve TCK 136 hükümleri gündeme gelebilir.

Kripto Varlıkların Tespiti: Borsa Yazıları ve Bilirkişi

Boşanma ve miras davalarında kripto varlıkların tespiti, mal rejimi tasfiyesi ile tereke envanterinin doğru oluşturulması bakımından kritik öneme sahiptir. Mahkeme, eşin veya muris adına yerli kripto hizmet sağlayıcılarındaki hesap durumunu ilgili kurum yazışmalarıyla talep edebilmektedir. Yurt dışında faaliyet gösteren borsalar yönünden ise istinabe ve adli yardım talepleri devreye girmekte; sürecin uzaması nedeniyle dava açılmadan önce ihtiyati tedbir talep edilmesi sıkça gündeme gelmektedir. Bunun yanı sıra blok zinciri üzerindeki cüzdan adresleri, soğuk cüzdan donanımları, NFT cüzdanları, DeFi platformlarındaki kilitli pozisyonlar ile staking ödülleri de tasfiye matrahına dâhil değerlendirilmelidir. Aile hukuku uygulamasında bilirkişi raporu, hem hareket geçmişi hem de değer takdiri bakımından belirleyici delildir.

Edinilmiş Mal mı Kişisel Mal mı: Sınırın Belirlenmesi

TMK m. 219-220 hükümleri, edinilmiş mallar ile kişisel malların kapsamını ayrı ayrı düzenler. Evlilik birliği içinde elde edilen kripto varlıklar kural olarak edinilmiş mal niteliği taşır. Ancak evlilik öncesinde edinilmiş kripto varlıklar, miras yoluyla intikal eden ya da karşılıksız kazandırma ile sağlanan varlıklar kişisel mal kapsamındadır. Kişisel maldan elde edilen gelirler ise aksi sözleşme ile kararlaştırılmadıkça edinilmiş mal sayılır. Soğuk cüzdanlarda saklanan, hareketsiz kalan ya da staking üzerinden gelir üreten kripto varlıkların hangi kategoriye gireceği, kazanım tarihi, kaynağı ve kullanım biçimine göre değerlendirilmelidir.

Değerleme Tarihi ve Volatilite Sorunu

TMK m. 235 uyarınca mal rejimi tasfiyesinde edinilmiş malların değeri, tasfiye anındaki değer üzerinden belirlenir. Tasfiye anı ise mal rejiminin sona erdiği değil, mahkeme kararının verildiği andır. Kripto varlıkların yüksek volatilitesi nedeniyle değerleme tarihi büyük önem taşımaktadır. Tarafların delil sürecinde değerleme kriterlerini açıkça ileri sürmemesi, hükmün tasfiye matrahını eksik yansıtmasına yol açabilmektedir.

İhtiyati Tedbir ve Kripto Varlığın Devrinin Önlenmesi

Boşanma ve miras davalarında kripto varlıkların gizlenmesi ya da yurt dışına aktarılması riski sıkça gündeme gelmektedir. HMK m. 389 ve devamı uyarınca ihtiyati tedbir kararı alınarak yerli kripto hizmet sağlayıcılarındaki hesap üzerinde alım-satım ve transfer işlemlerine kısıtlama getirilebilir. Tedbir kararının etkinliği bakımından kararın, tedbirin uygulanacağı kripto varlık hizmet sağlayıcısına tebliği önem taşır. Ancak yurt dışı borsalar ve soğuk cüzdanlar üzerindeki etki, doğrudan denetim olanağı bulunmadığından sınırlı kalmaktadır. Banka kanalıyla yapılan kripto transferlerine ilişkin sorumluluk için kripto işlemlerinde banka sorumluluğu başlıklı çalışmamız tamamlayıcı niteliktedir.

İlgili Yazılar

0534 636 19 19 WhatsApp alyarlaw@gmail.com