Karşılıksız Çek Süreci: Adım Adım Rehber 2026 — Av. Bilal Alyar
Karşılıksız çek süreci, 5941 sayılı Çek Kanunu ve TTK m.799 vd. çerçevesinde 7 adımlı bir takip ve icra sürecidir. Çekin bankada karşılıksız çıkması üzerine alacaklı; çek bedeli + ticari faiz + %10 oranında tazminat talep edebilir. Düzenleyici hakkında 10 yıllık çek yasaklılığı, TCK m.155 güveni kötüye kullanma cezası ve ilamlı icra takibi olasıdır.
Adım Adım Süreç
Adım 1: Çekin bankaya ibrazı
Çek vade tarihinde veya sonrasında muhatap bankaya ibraz edilir. İbraz süresi (TTK m.795): keşide yerinden çekilirse 8 gün, başka yerlerde 1 ay.
İpucu: İbraz süresi geçtikten sonra ibraz mümkün ama hak kayıpları doğar.
Adım 2: Karşılıksız kaydı alma
Banka çekin karşılıksız olduğunu tespit ederse arka yüzüne karşılıksız kaydı düşer; alacaklıya belge verir.
İpucu: Bu belge ilamsız icrada esas belgedir.
Adım 3: Düzenleyiciye ihtarname
Çek bedeli + ticari faiz + %10 tazminat (5941 sayılı kanun m.5) için 7 gün ödeme ihtarı çekilir. KEP veya noter aracılığıyla yapılır.
İpucu: İhtarname icra takibi öncesi şart değildir ama yargılama gideri yönünden lehinize delildir.
Adım 4: İcra takibi başlatma
7 gün geçtikten sonra İcra Müdürlüğü’ne ilamsız icra takibi başlatılır. Çek aslı + karşılıksız kaydı + ihtarname (varsa) eklenir.
İpucu: Çek ilamlı icra (TTK m.792) niteliğindedir — ödeme emri sonrası 7 günde itiraz edilmezse takip kesinleşir.
Adım 5: Suç duyurusu — TCK m.155 / 5941
5941 sayılı Çek Kanunu m.5 — çek yasaklılığı kararı için savcılığa suç duyurusu. TCK m.155 güveni kötüye kullanmadan ayrıca ceza süreci.
İpucu: Suç duyurusu çek yasaklılığı yaptırımının ön koşuludur; tüm ticari ilişkilere yansıyacaktır.
Adım 6: Çek yasaklılığı kararı
Cumhuriyet savcılığı tarafından çek yasaklılığı için karar alınır. Düzenleyici 10 yıl boyunca çek hesabı açamaz.
İpucu: Yasaklı listesi tüm bankalarla paylaşılır; ticari ehliyet kaybı doğurur.
Adım 7: Tazminat davası (TBK m.49)
Çekten doğan zarar yüksekse ayrıca tazminat davası açılabilir. Vekalet ücreti ve yargılama giderleri davalıya yüklenir.
İpucu: Tazminat davası genel zamanaşımı 10 yıldır; çek kambiyo zamanaşımı 3 yıldır.