Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki borçlunun, mahkeme denetiminde alacaklılarıyla vade ya da indirim üzerinde uzlaşarak iflastan kurtulmasını amaçlayan bir yoldur. Süreç 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m.285 vd. hükümlerine bağlıdır ve hem borçlu şirket hem de alacaklı bakımından kesin süreler içerir. Bu rehberde başvurudan tasdike kadar her aşamayı güncel kanun metnine göre anlatıyoruz; konkordato avukatı olarak borçlu ve alacaklı tarafında hangi noktaların öne çıktığını da açıklıyoruz.
Kanun metni için resmî kaynak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, mevzuat.gov.tr.
Konkordato Talebinde Bulunabilecek Kişiler
İİK m.285/1 uyarınca borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek ya da muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir. Hüküm yalnız şirketlerle sınırlı değildir; iflasa tabi olmayan gerçek kişi borçlular da başvurabilir. Ayrıca iflas talebinde bulunabilecek her alacaklı, gerekçeli bir dilekçeyle borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir (m.285/2).
Yetkili Mahkeme ve Konkordato Gider Avansı
Görevli ve yetkili mahkeme, iflasa tabi borçlu için İİK m.154’ün birinci veya ikinci fıkrasında yazılı yerdeki, iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir (m.285/3). Talepte bulunan, Adalet Bakanlığının yürürlüğe koyduğu tarifede belirtilen konkordato gider avansını yatırmak zorundadır; bu konuda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.114 ve m.115 kıyasen uygulanır (m.285/4). Bu nedenle başvuru öncesinde tarifedeki güncel tutar kontrol edilmelidir.
Başvuruya Eklenecek Belgeler
İİK m.286, borçlunun konkordato talebine eklemesi gereken belgeleri sayar. Belgelerin eksiksiz olması, geçici mühlet kararının ön şartıdır:
- Borçların hangi oranda ve vadede ödeneceğini, gerekli mali kaynağın sermaye artırımı, kredi veya başka bir yöntemle nasıl sağlanacağını gösteren konkordato ön projesi.
- Malvarlığı durumunu gösteren belgeler; defter tutmakla yükümlü borçlu için son bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu, hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden hazırlanan ara bilançolar, defter açılış ve kapanış tasdikleri, e-defter berat bilgileri ile alacak ve borçları vadeleriyle gösteren listeler.
- Alacaklıları, alacak miktarlarını ve imtiyaz durumlarını gösteren liste.
- Ön projeye göre alacaklıların eline geçecek miktar ile iflas hâlinde eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştıran tablo.
- Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşunun, ön projedeki teklifin gerçekleşeceği hususunda makul güvence veren denetim raporu ve dayanakları.
Borçlu, süreç boyunca mahkeme veya komiserin isteyeceği diğer belge ve kayıtları da sunmak zorundadır (m.286/3).
Geçici Mühlet ve Geçici Komiser
Mahkeme, m.286’daki belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve borçlunun malvarlığının korunması için gerekli tedbirleri alır (m.287/1). Talep bir alacaklıdan gelmişse borçlunun belgeleri mahkemenin vereceği makul süre içinde sunması gerekir; belge hazırlama masrafı alacaklıya aittir ve belgeler süresinde sunulmazsa talep reddedilir (m.287/2). Geçici mühlet kararıyla birlikte bir geçici komiser, gerektiğinde üç komiser görevlendirilir.
Geçici mühlet üç aydır; borçlunun veya geçici komiserin süre dolmadan yapacağı talep üzerine en fazla iki ay uzatılabilir ve toplam süre beş ayı geçemez (m.287/4). Geçici mühletin kabulü, komiser görevlendirilmesi, uzatma ve tedbir kararlarına karşı kanun yoluna başvurulamaz (m.287/6). Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur (m.288/1). Karar ticaret sicili gazetesinde ve Basın İlan Kurumunun resmî ilan portalında ilan edilir; alacaklılar ilandan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek mühlet verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını ileri sürebilir (m.288/2). Alacaklı açısından bu yedi günlük süre, sürece etkili biçimde katılmanın ilk ve en önemli fırsatıdır.
Kesin Mühlet ve Alacaklılar Kurulu
Mahkeme, kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet içinde verir; bunun için borçluyu ve varsa talepte bulunan alacaklıyı duruşmaya çağırır, geçici komiserin yazılı raporunu ve itiraz eden alacaklıların gerekçelerini değerlendirir (m.289/1-2). Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir (m.289/3). Güçlük arz eden özel durumlarda kesin mühlet, kesin mühlet sona ermeden yapılacak talep üzerine altı aya kadar uzatılabilir (m.289/5).
Mahkeme, kesin mühlet kararıyla veya kesin mühlet içinde, yedi alacaklıyı geçmemek, ücret takdir edilmemek ve tek sayıda olmak kaydıyla bir alacaklılar kurulu oluşturabilir. Kurulda farklı nitelikteki alacaklı sınıfları ve varsa rehinli alacaklılar hakkaniyete uygun şekilde temsil edilir (m.289/4).
Konkordato Komiserinin Görevleri
İİK m.290’a göre komiser; konkordato projesinin tamamlanmasına katkıda bulunur, borçlunun faaliyetlerine nezaret eder, mahkemenin istediği konularda ara raporlar sunar, alacaklılar kurulunu düzenli olarak bilgilendirir ve talep eden alacaklılara sürecin seyri ile borçlunun güncel mali durumu hakkında bilgi verir. Komiser kesin mühlet içinde tasdike yönelik işlemleri tamamlayarak dosyayı raporuyla mahkemeye iade eder. Komiserin işlemlerine ilişkin şikâyetler asliye ticaret mahkemesince kesin olarak karara bağlanır. Bir kişi eş zamanlı olarak beşten fazla dosyada komiser olarak görev yapamaz.
Mühletin Hukuki Etkileri
Takipler, İhtiyati Tedbir ve Faiz
Mühlet içinde borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz, önceden başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz; bir takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez (m.294/1). Bunun istisnası, m.206’nın birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilmesidir (m.294/2). Tasdik edilen proje aksini öngörmedikçe, kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş alacaklara faiz işlemesi durur (m.294/3). Takasta geçici mühletin ilan tarihi esas alınır (m.294/4).
Rehinli Alacaklar
Mühlet sırasında rehinli alacak için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış takibe devam edilebilir; ancak muhafaza tedbiri alınamaz ve rehinli mal satılamaz (m.295/1). 7327 sayılı Kanunla 2021’de eklenen fıkraya göre rehinli malın projeye göre işletmece kullanılması öngörülmüyorsa veya kıymeti düşecek ya da muhafazası masraflı olacaksa mahkeme satışına izin verebilir; satış gelirinden rehinli alacaklıya rehin bedeli kadar ödeme yapılır (m.295/2).
Sözleşmeler
Borçlunun taraf olduğu ve işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır. Konkordato talebini sözleşmeye aykırılık, haklı fesih sebebi veya muacceliyet hâli sayan hükümler uygulanmaz; sözleşme borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez. 7327 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca geçici ve kesin mühlet süresince devam eden sözleşmelerden doğan edimler karşılıklı olarak ifa edilir (m.296/1). Borçlu, konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen aşırı külfetli sürekli borç ilişkilerini komiserin uygun görüşü ve mahkemenin izniyle feshedebilir; hizmet sözleşmelerinin feshine ilişkin özel hükümler saklıdır (m.296/2).
Borçlunun Tasarruf Yetkisi
Borçlu, komiserin nezareti altında işlerine devam edebilir; mahkeme bazı işlemleri komiser iznine bağlayabilir (m.297/1). Borçlu, mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefil olamaz, ivazsız tasarrufta bulunamaz; taşınmazını, işletme için önem arz eden taşınırını ve devamlı tesisatını devredemez ve takyit edemez; aksi hâlde işlemler hükümsüzdür (m.297/2). Mahkeme bu işlemler hakkında karar vermeden önce komiserin görüşünü almak zorundadır.
Alacak Bildirimi ve Alacaklılar Toplantısı
Komiser, alacaklıları ilan tarihinden itibaren on beş gün içinde alacaklarını bildirmeye davet eder; alacağını bildirmeyen alacaklı, bilançoda kayıtlı olmadıkça proje müzakerelerine kabul edilmez (m.299). Proje hazırlanıp alacaklar tahkik edildikten sonra alacaklılar toplantıya çağrılır; toplantı günü ilandan en az on beş gün sonra olmalıdır ve alacaklılar toplantıdan önceki yedi gün içinde belgeleri inceleyebilir (m.301).
İİK m.302’ye göre konkordato projesi, kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluk tarafından imzalanırsa kabul edilmiş sayılır. Oylamada yalnız projeden etkilenen alacaklılar oy kullanır; m.206’nın birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklılar ile borçlunun eşi, çocuğu ve kanunda sayılan yakınları hesaba katılmaz. Rehinli alacaklar, takdir edilen kıymete göre teminatsız kalan kısımları için hesaba katılır. Toplantının bitiminden sonraki yedi gün içindeki iltihaklar da kabul edilir; komiser iltihak süresinin bitiminden itibaren en geç yedi gün içinde gerekçeli raporunu mahkemeye sunar.
Konkordatonun Tasdiki
Mahkeme, komiseri dinledikten sonra kısa sürede ve her hâlde kesin mühlet içinde kararını vermek zorundadır; bu mümkün olmazsa mühlet hükümlerinin en fazla altı ay daha devamına karar verebilir (m.304). İtiraz eden alacaklılar, itiraz sebeplerini duruşmadan en az üç gün önce yazılı bildirerek duruşmaya katılabilir.
İİK m.305’e göre tasdik için şu şartlar aranır: teklif edilen tutarın, borçlunun iflası hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olması; teklifin borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması; projenin m.302’deki çoğunlukla kabul edilmiş bulunması; imtiyazlı alacaklar ile mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçların ödenmesinin yeterli teminata bağlanmış olması ve yargılama giderleri ile harcın tasdikten önce depo edilmesi. Tasdik kararında alacaklıların alacaklarından hangi ölçüde vazgeçtiği ve ödeme takvimi belirtilir; gerektiğinde projenin uygulanmasını gözetmek üzere kayyım atanabilir (m.306).
Tasdikin Sonuçları
Tasdik kararı, alacaklıların alacaklarından hangi ölçüde vazgeçtiğini ve borçlunun borçlarını hangi takvim çerçevesinde ödeyeceğini gösterir (m.306/1). Kararda, tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilebilir; bu durumda kayyım iki ayda bir mahkemeye rapor verir ve alacaklılar bu raporu inceleyebilir (m.306/2). Tasdik kararı m.288 uyarınca ilan edilir ve ilgili yerlere bildirilir (m.306/3). Tasdikin sonuçları İİK m.308 ve devamında düzenlenmiştir; ayrıntı için İİK resmî metni incelenmelidir.
Kesin Mühlet Aşamasında Kanun Yolları
Kesin mühlet talebinin kabulüne ve mühletin kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz (m.293/1). Kesin mühlet talebinin değerlendirilmesi sonucunda hakkında iflas kararı verilmeyen borçlunun konkordato talebi reddedilirse, borçlu veya varsa talepte bulunan alacaklı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilir; bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir (m.293/2). Bu süre 7499 sayılı Kanunla on günden iki haftaya çıkarılmıştır. Ret ile birlikte iflas kararı da verilmişse m.164 hükmü uygulanır (m.293/3). Konkordatonun tasdik edilmemesi hâli ve tasdik kararına karşı kanun yolları da İİK m.308 ve devamında düzenlenmiştir; ayrıntı için İİK resmî metni incelenmelidir.
İflas Erteleme ve Konkordato
Uygulamada eskiden başvurulan iflas erteleme yolu ile bugünkü konkordato sürecinin karşılaştırması için iflas erteleme yerine konkordato rehberimize bakabilirsiniz.
Sermaye Şirketlerinde Uzlaşma Yoluyla Yeniden Yapılandırma
Sermaye şirketleri ve kooperatifler için uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma İİK m.309/m ve devamında ayrıca düzenlenmiştir; ayrıntı için İİK resmî metni incelenmelidir.
Borçlu ve Alacaklı Tarafında Avukatın Rolü
Borçlu tarafında konkordato avukatı; ön projenin gerçekçi kurgulanmasını, m.286 belgelerinin eksiksiz hazırlanmasını, bağımsız denetim raporu ve mali müşavir çalışmalarıyla uyumu, kritik sözleşmelerin ve rehinli alacaklılarla müzakerenin yönetimini üstlenir. Alacaklı tarafında ise yedi günlük itiraz süresinin kaçırılmaması, on beş günlük alacak bildirimi, oylama ve iltihak süreleri, rehinli alacağın kıymet takdirine itiraz, tasdik duruşmasına itiraz ve kanun yolu süreleri takip edilir. Her dosyanın sonucu borçlunun mali durumuna, belgelere ve alacaklı yapısına bağlıdır; sonuç hakkında güvence verilemez. Takip ve haciz aşamaları için icra avukatı rehberimiz, şirket yapılandırması için şirket avukatı sayfamız ve vergi borçları için vergi borcu yapılandırma rehberimiz yol gösterici olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Konkordato süreci toplam ne kadar sürer?
Geçici mühlet üç aydır ve iki ay uzatılabilir (en fazla beş ay). Kesin mühlet bir yıldır ve altı aya kadar uzatılabilir. Tasdik yargılaması kesin mühlet içinde bitirilemezse mühlet hükümleri en fazla altı ay daha devam ettirilebilir (İİK m.287, m.289, m.304).
Konkordato mühleti içinde icra takibi yapılabilir mi?
Kural olarak hayır. Mühlet içinde 6183 sayılı Kanuna göre yapılanlar dahil hiçbir takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. İstisna olarak m.206’nın birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir; rehinli alacaklarda rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış takibe devam edilebilir; rehinli mal kural olarak satılamaz (m.294, m.295/1). Ancak malın projeye göre işletmede kullanılması öngörülmüyorsa, kıymeti düşecekse veya muhafazası masraflı olacaksa mahkeme, komiserin görüşünü alarak satışa izin verebilir (m.295/2, m.297/2).
Konkordato projesinin kabulü için hangi çoğunluk gerekir?
Kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını veya kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunluğun imzası gerekir. Toplantıdan sonraki yedi gün içindeki iltihaklar da sayılır (m.302).
Alacaklı konkordatoya nasıl itiraz eder?
Alacaklı, geçici mühlet ilanından itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz edebilir (m.288). Tasdik aşamasında itiraz sebeplerini duruşmadan en az üç gün önce yazılı bildirebilir (m.304). Tasdik kararına karşı kanun yolu İİK m.308 ve devamında düzenlenmiştir.
Konkordato sürecinde borçlu şirket mal satabilir mi?
Borçlu, komiserin nezareti altında işlerine devam edebilir. Ancak mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefil olamaz, ivazsız tasarrufta bulunamaz; taşınmazını, işletme için önem arz eden taşınırını ve devamlı tesisatını devredemez ve takyit edemez. Aksi hâlde yapılan işlemler hükümsüzdür (m.297).
Yazar ve iletişim
Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim
Son güncelleme: 03.11.2026 (rehinli malın satışı ve SSS sınırı)