Pendik’te Acil Servis, Sevk ve Müdahale Gecikmesi Uyuşmazlıkları

Acil servis, sağlık hizmetinde zamanın en kritik olduğu yerdir. Pendik’te de kamu ve özel sağlık kuruluşlarına her gün çok sayıda acil başvuru yapılır; bazı başvurularda bekleme, yanlış triyaj, geç tanı, hastanın bir başka merkeze sevki veya ambulansın gecikmesi gibi sorunlar yaşanabilir. Bu sayfada acil sağlık hizmetlerinde hukuki sorumluluğun hangi esaslara dayandığı, hasta yakınlarının hangi belgelere ihtiyaç duyacağı ve sağlık çalışanlarının savunma haklarının nasıl korunduğu genel bilgi olarak anlatılmaktadır.

Acil durumda kuruluşun yükümlülüğü

Hayati tehlikesi bulunan bir hastaya, ödeme şartı aranmaksızın ilk müdahalenin yapılması gerektiği Hasta Hakları Yönetmeliği ve ilgili sağlık mevzuatında düzenlenmiştir. Kuruluş müdahaleyi yapamıyorsa, hastayı uygun ve donanımlı bir merkeze güvenli şekilde sevk etmekle yükümlüdür. Yardım verilmesi gereken kişinin yardımsız bırakılması ceza hukukunda ayrı bir suç tipidir (TCK m.98). Bu hüküm, sağlık çalışanları bakımından ihmal davranışı ile hastanın durumu arasındaki ilişkinin değerlendirildiği durumlarda önem taşır. Yükümlülüğün ihlal edilip edilmediği, hastanın başvurudaki klinik durumuna ve kuruluşun imkânlarına göre incelenir.

Gecikme iddialarında nelere bakılır?

Müdahale gecikmesi iddialarında tek bir an değil, bir zaman çizelgesi incelenir. Aşağıdaki bilgiler zaman çizelgesinin oluşturulması için temel unsurlardır:

• Hastanın acile giriş saati ve triyaj kaydı
• İlk hekim muayenesi ve istenen tetkiklerin saatleri
• Konsültasyon isteği ve cevap süresi
• Sevk kararının verildiği ve ambulansın talep edildiği saat
• Ambulansın gelişi ve hastanın transferi
• Hastanın nakledildiği merkezdeki ilk değerlendirme

Zaman çizelgesinde yer alan boşluklar, bilirkişi incelemesinde değerlendirilir. Gecikmenin gerçekten sonucu etkileyip etkilemediği, yani gecikme olmasaydı sonucun değişip değişmeyeceği, illiyet bağı açısından belirleyicidir.

Ambulans ve sevk kayıtları

Ambulans taşımasında acil çağrı merkezi ses kayıtları, ambulans vaka formu, ekip bilgileri ve hasta teslim tutanağı önem taşır. Bu kayıtlar kuruma yazılı başvuruyla istenir; kayıtların saklanma süreleri sınırlı olabileceğinden başvuru gecikmeden yapılmalıdır. Sevk edilen hastanın, gönderen kuruluşun verdiği epikriz ve sevk belgesiyle birlikte gönderilip gönderilmediği ayrıca incelenir.

Güvenlik kamerası ve elektronik kayıtlar

Acil servis giriş ve bekleme alanlarındaki kamera görüntüleri, hastane bilgi yönetim sisteminin işlem kayıtları (kim, hangi saatte hangi bilgiyi girdi) ve çağrı sistemlerinin kayıtları gecikme iddialarında önemli delillerdir. Bu kayıtların saklama süreleri sınırlıdır ve süre dolunca silinebilir. Kayıtların kaybolma riski varsa, mahkemeden delil tespiti istenebilir (HMK m.400). Başvuru yapılırken görüntülerin kişisel veri içermesi nedeniyle, erişim talebinin hukuki dayanağı da (örneğin hukuki hakkın tesisi) belirtilmelidir.

Tazminat ve ceza yolları

Hastanın ölümü ya da kalıcı sakatlığıyla sonuçlanan olaylarda, yakınların talepleri gündeme gelir. Ölüm hâlinde cenaze giderleri, ölüm öncesi tedavi giderleri ve destekten yoksun kalma tazminatı TBK m.53’te düzenlenmiştir; yakınlar ayrıca manevi tazminat talep edebilir (TBK m.56, 58). Kalıcı bedensel zararda ise TBK m.54’teki kalemler uygulanır. Konuya ilişkin ayrı sayfalar olarak ölüm tazminatı ve destekten yoksun kalma incelenebilir. Haksız fiilden doğan davada zamanaşımı öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde on yıldır (TBK m.72). Kamu hastanelerinde idari yargı yolu işler ve önce idareye başvuru gerekir (İYUK m.13). Ceza soruşturması için taksirle öldürme (TCK m.85) ve taksirle yaralama (TCK m.89) ile gerekirse TCK m.98 değerlendirilir.

Sağlık çalışanı olarak savunma

Acil serviste çalışan hekim, hemşire veya paramedik hakkında şikâyet yapıldığında, yoğun nöbet koşulları, hasta sayısı ve kuruluşun altyapısı savunmanın bir parçası olarak ortaya konabilir. Kamu görevlisi çalışanlar için 657 sayılı Kanun’daki savunma hakkı geçerlidir (m.130), özel sektör çalışanlarında ise iş sözleşmesinin sona erdirilmesi hâlinde 4857 sayılı İş Kanunu’ndaki fesih kuralları incelenir. Kayıtlarda yer alan her notun saati, kimin tarafından yazıldığı ve imzası, savunmada belirleyicidir. İfade vermeden önce dosya içeriğinin öğrenilmesi önemlidir.

Hizmet kapsamı

• Acil servis, triyaj ve sevk kayıtlarının hukuki incelemesi
• Ambulans ve çağrı merkezi kayıtlarının temini
• Ölüm veya sakatlıkla sonuçlanan olaylarda tazminat hazırlığı
• Hasta hakları ve idari başvurular
• Sağlık çalışanlarına yönelik şikâyet ve soruşturmalarda savunma
• Bilirkişi raporlarına itiraz

Süreç

1. Tüm belgelerin ve kayıtların talebi
2. Zaman çizelgesinin oluşturulması
3. Gerekirse başvurunun idareye veya savcılığa yapılması
4. Bilirkişi incelemesi
5. Tazminat davası veya savunma aşaması

Sıkça sorulan sorular

Acil serviste saatlerce bekledim, bu hukuka aykırı mıdır?

Bekleme süresi, hastanın klinik durumuna ve triyaj önceliğine göre değerlendirilir. Aciliyeti düşük hastalar sıra bekleyebilir; ancak aciliyet derecesi yanlış belirlenmişse sorumluluk gündeme gelebilir.

Acil servis ödeme yapılmadığı için hastayı geri çevirebilir mi?

Hayati tehlike varsa ödeme şartı aranmadan ilk müdahale yapılması gerekir. Sonraki işlemlerin bedeli ise ayrıca düzenlenir.

Ambulans geç geldi; kime başvurmalıyım?

Ambulans hizmeti veren kuruma yazılı başvuru yapılır ve kayıtlar istenir. Gecikmenin sonucu üzerindeki etkisi bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

Hasta yakını olarak hangi belgeleri almalıyım?

Epikriz, acil servis formları, tetkik sonuçları, sevk belgesi, ambulans formu ve ödeme belgeleri başlıca belgelerdir. Belgelerin tamamı yazılı başvuru ile talep edilmelidir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.