Yatar Hesaplama Nedir? 2026 Ceza İndirimi ve İnfaz Süreleri Rehberi
Halk arasında “yatar” olarak anılan hesap, bir hükümlünün cezasının ne kadarını ceza infaz kurumunda çekmesi gerektiğini ve geri kalan kısmın denetimli serbestlik gibi yollarla infaz edilip edilemeyeceğini ortaya koyar. Hesap, suçun türüne, suç tarihine, tekerrür durumuna ve hükümlünün yaşına göre değişir. Bu rehber, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun güncel metnine göre koşullu salıverilme oranlarını, denetimli serbestlik şartlarını ve suç tarihine bağlı geçici hükümleri özetler. Yazıdaki örnekler yalnızca kanun lafzına dayanan basit aritmetiktir; somut dosyada kesin süre, infaz kurumu ve infaz hâkimliği tarafından hesaplanır.
Son güncelleme: 25.10.2026
Yatar Hesabının Kanuni Dayanağı
İnfaz hesabı, mahkemenin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu uyarınca belirlediği ceza miktarı üzerinden 5275 sayılı Kanuna göre yapılır. Hesapta üç başlık öne çıkar: koşullu salıverilme oranı (m.107 ve tekerrür hâlinde m.108), denetimli serbestlik (m.105/A) ve suç tarihine bağlı geçici hükümler (Geçici m.6, Geçici m.10 ve Geçici m.11). Kanunun güncel metni mevzuat.gov.tr üzerindeki 5275 sayılı Kanun sayfasında yayımlanmaktadır. Koşullu salıverilmeden yararlanmak için ayrıca hükümlünün infaz kurumundaki süreyi iyi hâlli geçirmesi gerekir (m.107/1).
Koşullu Salıverilme Oranları (m.107)
Genel kural: cezanın yarısı
5275 sayılı Kanun m.107/2 uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilenler otuz yılı, müebbet hapis cezasına mahkûm edilenler yirmi dört yılı, diğer süreli hapis cezalarına mahkûm edilenler cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde koşullu salıverilmeden yararlanabilir.
Üçte iki oranının uygulandığı suçlar
Aynı fıkra, 14.04.2020 tarihli 7242 sayılı Kanunla eklenen cümlelerle, Türk Ceza Kanunundaki bazı suçlarda oranı üçte iki olarak belirlemiştir:
- Kasten öldürme suçlarından (m.81, 82 ve 83) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar.
- Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan (m.87/2-d) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar.
- İşkence (m.94 ve 95) ve eziyet (m.96) suçlarından süreli hapis cezasına mahkûm olanlar.
- Cinsel saldırı (m.102, ikinci fıkra hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (m.104, ikinci ve üçüncü fıkra hariç) ve cinsel taciz (m.105) suçlarından süreli hapis cezasına mahkûm olanlar.
- Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan (m.102, 103, 104 ve 105) hapis cezasına mahkûm olan çocuklar.
- Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlardan (m.132 ilâ 138) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar.
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (m.188) hapis cezasına mahkûm olan çocuklar.
- Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarından (m.326 ilâ 339) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar.
Ayrıca suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olan çocuklar ve 2937 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar hakkında da oran üçte ikidir.
Örgüt suçlarında yetişkinler için m.107/4
Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan mahkûmiyet hâlinde ağırlaştırılmış müebbette otuz altı yıl, müebbette otuz yıl, süreli hapis cezasında cezanın üçte ikisi infaz kurumunda çekilir. Koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlarda ise o suçun kendi oranı uygulanır. Bu fıkra çocuklar hakkında uygulanmaz.
Birden fazla cezada üst sınırlar
M.107/3’e göre koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre; birden fazla ağırlaştırılmış müebbette veya ağırlaştırılmış müebbet ile müebbet birlikte olduğunda otuz altı yıl, birden fazla müebbette otuz yıl, bir ağırlaştırılmış müebbet ile süreli hapiste en fazla otuz altı yıl, bir müebbet ile süreli hapiste en fazla otuz yıl, birden fazla süreli hapis cezasında en fazla yirmi sekiz yıldır. Örgüt suçları için m.107/4’teki karşılık gelen sınırlar sırasıyla kırk, otuz dört, kırk, otuz dört ve otuz iki yıldır.
Ağırlaştırılmış müebbette örgüt faaliyeti istisnası
M.107/16’ya göre Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısmındaki Dördüncü, Beşinci (Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar) ve Altıncı (milli savunmaya karşı suçlar) Bölümlerde yer alan suçlardan birinin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi nedeniyle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.
Küçük yaşta kurumda geçen sürenin hesabı
M.107/5, 08.08.2026 tarihli 7593 sayılı Kanunun 7. maddesiyle değiştirilmiştir. Kanun, 18.08.2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır; m.107/5’i değiştiren 7. madde yayım tarihinde yürürlüğe girmiş olup Kanunda bu değişikliğe ilişkin ayrı bir geçiş hükmü bulunmamaktadır. Güncel metne göre kasten öldürme suçları (m.81, 82 ve 83), cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (m.102 ve 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu (m.188) ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu (m.220) hariç olmak üzere, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında hükümlünün on beş yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir gün iki gün olarak dikkate alınır. Resmî Gazete metni 18.08.2026 tarihli sayıda yer almaktadır. Suç tarihi 30.03.2020 veya öncesi ise Geçici m.6/4 ayrıca değerlendirilir.
Tekerrür Hâlinde Koşullu Salıverilme (m.108)
Tekerrür hâlinde işlenen suçtan dolayı mahkûm olunan ağırlaştırılmış müebbette otuz dokuz yıl, müebbette otuz üç yıl, birden fazla süreli hapis cezasında en fazla otuz iki yıl, süreli hapis cezasında ise cezanın üçte ikisi iyi hâlli olarak çekildiğinde koşullu salıverilmeden yararlanılabilir (m.108/1). Koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlarda o suçun kendi oranı uygulanır. 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe göre ikinci defa tekerrür hâlinde birinci fıkradaki süreler uygulanır, ancak süreli hapis cezalarında oran dörtte üçtür; bu hâlde hükümde ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanacağının belirtilmesi gerekir (m.108/3). M.108/9 uyarınca cinsel saldırı (TCK m.102/2), çocukların cinsel istismarı (m.103), reşit olmayanla cinsel ilişki (m.104/2-3) ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (m.188) suçlarında da birinci fıkradaki süreler uygulanır ve süreli hapis cezalarında oran dörtte üçtür. Tekerrüre ilişkin denetim süresi ve disiplin hapsi m.108/4-7 hükümlerinde ayrıca düzenlenmiştir.
Denetimli Serbestlik (m.105/A)
Bir yıl kuralı
M.105/A/1 uyarınca açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazına, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak infaz hâkimi tarafından karar verilebilir.
Onda bir şartı ve suç tarihi
4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için, beş günden az olmamak üzere, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini kurumda geçirmiş olması gerekir. Geçici m.11 uyarınca bu düzenleme, yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz. Bu nedenle ayrım hükümlünün kurumda bulunma tarihine değil suç tarihine bağlıdır. 7550 sayılı Kanun 4 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete mükerrer sayısında yayımlanmış ve yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Daha uzun süreler ve hariç tutulanlar
M.105/A/3 uyarınca sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan ve koşullu salıverilmesine iki yıl veya daha az süre kalan kadın hükümlüler ile maruz kaldıkları ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlüler, diğer şartları da taşımaları hâlinde yararlanabilir; ağır hastalık, engellilik veya kocama hâli yetkili sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmelidir. M.105/A/4 uyarınca adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle cezası hapse çevrilen hükümlüler bu infaz usulünden yararlanamaz.
Tedbir sırasındaki yükümlülükler
Denetimli serbestlik müdürlüğü, hükümlüyü koşullu salıverilme tarihine kadar karşılıksız olarak kamuya yararlı bir işte çalıştırma, belirli bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulundurma, belirlenen yer veya bölgelere gitmeme ve belirlenen programlara katılma yükümlülüklerinden bir veya birkaçına tabi tutabilir (m.105/A/5). Hükümlünün kurumdan ayrıldıktan sonra beş gün içinde müdürlüğe başvurmaması, yükümlülüklere uymamakta ısrar etmesi veya kuruma dönmek istemesi hâlinde infaz hâkimi açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verir (m.105/A/6).
Suç Tarihine Bağlı Geçici Hükümler
Geçici m.6: suç tarihi 30.03.2020 veya öncesi
Geçici m.6/1’e göre 30.03.2020 tarihine kadar işlenen suçlarda m.105/A/1’deki “bir yıl”lık süre “üç yıl” olarak uygulanır. Bu düzenleme dışında kalanlar arasında kasten öldürme suçları, üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe ya da kendini savunamayacak kişiye karşı kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçları, işkence, eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (m.102, 103, 104, 105), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, Türk Ceza Kanunu İkinci Kitap Dördüncü Kısmın Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümlerinde tanımlanan suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar vardır.
Geçici m.6/2’ye göre aynı suç tarihi için sıfır-altı yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlülerde m.105/A/3’teki “iki yıl”lık süre dört yıl olarak uygulanır; ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen altmış beş yaşını bitirmiş hükümlüler ise azami süre sınırına bakılmaksızın denetimli serbestlikten yararlanabilir. Bu fıkrada hariç tutulan suç listesi birinci fıkradakinden farklıdır (kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, özel hayata karşı suçlar, Dördüncü ilâ Yedinci Bölüm suçları ve Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar). Geçici m.6/3 uyarınca birinci ve ikinci fıkra, iyi hâlli olmak koşuluyla kapalı kurumdaki hükümlülere de uygulanır. Geçici m.6/4’e göre aynı suç tarihi için koşullu salıverilme süresi hesaplanırken on beş yaşını dolduruncaya kadar kurumda geçen bir gün üç gün, on sekiz yaşını dolduruncaya kadar geçen bir gün iki gün sayılır.
Geçici m.10: suç tarihi 31.07.2023 veya öncesi
Geçici m.10/6, 31.07.2023 ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle kapalı kurumda bulunan hükümlülerden toplam cezası on yıldan az ise bir ayını, on yıl ve daha fazla ise üç ayını kurumda geçirip ilgili mevzuat uyarınca açık kuruma ayrılmasına üç yıl veya daha az kalanların, bu şartların oluştuğu tarihte açık ceza infaz kurumuna ayrılabileceğini düzenler. Bu hükümlüler ile açık kurumda bulunanlar, talepleri hâlinde en az üç ay açık kurumda kalmış olmak şartıyla denetimli serbestlik uygulamasından üç yıl erken yararlandırılır. 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanunun 27. maddesiyle bu fıkraya yeni hariç tutulan suçlar eklenmiştir: kasten öldürmenin TCK m.82/1 (d), (e) ve (f) bentleri, deprem nedeniyle bina veya yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (m.102, 103 ve m.104/2-3). Fıkrada ayrıca Dördüncü ilâ Yedinci Bölüm suçları, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar da hariç tutulmuştur. Aynı Kanunla Geçici m.10’un yedinci ve sekizinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır. 7571 sayılı Kanun 25.12.2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır.
Geçici m.11
Geçici m.11/1 uyarınca 7550 sayılı Kanunla m.105/A/1’e eklenen onda bir şartı, kanunun yürürlüğe girdiği 04.06.2025 tarihinden önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz.
Lafza Dayalı Hesaplama Örnekleri
Aşağıdaki örnekler yalnızca m.107/2, m.105/A/1 ve ilgili hükümlerin lafzından çıkarılan basitleştirilmiş hesaplardır; tutuklulukta geçen süreler, iyi hâl değerlendirmesi, birden fazla ceza, tekerrür ve suç tarihine bağlı geçici hükümler gibi unsurlar dikkate alınmamıştır ve kesin süre yerine geçmez.
- Genel oranın (yarı) uygulandığı 10 yıl hapis cezasında m.107/2 uyarınca koşullu salıverilme için infaz kurumunda 5 yıl çekilmesi gerekir. Açık ceza infaz kurumunda bulunma, iyi hâl, talep ve infaz hâkiminin kararı gibi m.105/A/1 şartları gerçekleşmişse, koşullu salıverilme tarihine bir yıl kala yani yaklaşık dördüncü yılın sonunda denetimli serbestlik gündeme gelebilir. Suç, 04.06.2025 yürürlük tarihinden önce işlenmemişse ayrıca 5 yılın onda biri olan 6 ayın kurumda geçirilmiş olması aranır.
- Üçte iki oranının uygulandığı 9 yıl hapis cezasında m.107/2 uyarınca koşullu salıverilme için infaz kurumunda 6 yıl çekilmesi gerekir.
- Koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresi, m.107/6 uyarınca infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır; süreli hapislerde bu süre hak ederek tahliye tarihini geçemez.
Koşullu Salıverilmenin Geri Alınması
Koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere infaz hâkiminin uyarısına rağmen uymamakta ısrar etmesi hâlinde koşullu salıverilme kararı geri alınır (m.107/12). Geri alma hâlinde sonraki suçu işlediği tarihten başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek koşuluyla sonraki her suç için verilen hapis cezasının iki katı süre, yükümlülüğe aykırılıkta ise ihlalin niteliğine göre takdir edilecek süre kurumda aynen çektirilir ve aynı hükmün infazı için bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez (m.107/13). Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır (m.107/14).
Yargıtay Kararından Bir Örnek
Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 08.05.2026 tarihli ve E.2025/8595, K.2026/3763 sayılı kararında, Covid-19 izni sırasında verilen denetimli serbestlik kararının hükümlüye tebliğ edilip edilmediği ve UYAP kayıtlı numaraya infaz durumuna ilişkin SMS gönderilip gönderilmediği araştırılmadan açık ceza infaz kurumuna iade kararına yönelik itirazın reddedilmesi, eksik inceleme gerekçesiyle kanun yararına bozulmuştur. Karar somut olayın olgularına dayanır ve her denetimli serbestlik dosyası için genel bir sonuç ortaya koymaz. Karar metnine Adalet Bakanlığı mevzuat sisteminden ulaşılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yatar hesabı hangi kanuna göre yapılır?
İnfaz hesabı, mahkemenin belirlediği ceza miktarı üzerinden 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hükümlerine (m.105/A, 107, 108) ve suç tarihine göre geçici hükümlere (Geçici m.6, 10, 11) göre yapılır.
Süreli hapis cezalarında genel koşullu salıverilme oranı nedir?
M.107/2’ye göre diğer süreli hapis cezalarında genel oran cezanın yarısıdır. Kasten öldürme, cinsel saldırı (m.102/2 hariç), işkence ve eziyet, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar gibi m.107/2’de sayılan suçlarda oran üçte ikidir. Nitelikli cinsel saldırı (TCK m.102/2), çocukların cinsel istismarı (m.103), reşit olmayanla cinsel ilişki (m.104/2-3) ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (m.188) suçlarında ise m.108/9 uyarınca süreli hapis cezalarında oran dörtte üçtür; bu fıkra çocuklar hakkında uygulanmaz (m.108/10), çocuklarda m.188 için oran üçte ikidir (m.107/2-g); tekerrür hâlinde m.108 uygulanır.
Denetimli serbestlikten ne zaman yararlanılabilir?
Açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlü, talebi hâlinde m.105/A/1 kapsamında yararlanabilir. 04.06.2025 yürürlük tarihinden önce işlenmemiş suçlarda koşullu salıverilme tarihine kadar geçirilmesi gereken sürenin en az onda biri ve beş günden az olmamak üzere kurumda geçirilmiş olması da aranır. Suç tarihine göre farklı süreler için Geçici m.6 ve Geçici m.10’a bakmak gerekir.
Suç tarihi hesabı nasıl etkiler?
Suç tarihi 30.03.2020 veya öncesi ise Geçici m.6, 31.07.2023 veya öncesi ise Geçici m.10, 04.06.2025 öncesi ise Geçici m.11 gündeme gelir. Her birinin kapsam dışında bıraktığı suçlar farklıdır; bu nedenle somut suç tipi ve tarihi birlikte değerlendirilmelidir.
Koşullu salıverilme geri alınırsa ne olur?
Denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlenirse veya yükümlülüklere uyulmazsa m.107/12 ve 107/13 uyarınca koşullu salıverilme kararı geri alınır, belirtilen süre kurumda aynen çektirilir ve aynı hüküm için bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez.
Kaynaklar
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- 7550 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 04.06.2025 mükerrer)
- 7571 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 25.12.2025)
- 7593 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 18.08.2026)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut dosyaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İnfaz hukuku alanındaki çalışmalarımız için infaz hukuku ve ceza hukuku sayfalarına bakabilirsiniz.
Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim
