Bilişim Suçu Soruşturması: Şüpheli ve Sanık Savunması

Kısa cevap: Hakkınızda bilişim suçu soruşturması varsa ilk iş, ifade vermeden önce dosyada neyin iddia edildiğini öğrenmek ve cihaz, hesap ve kayıtları silmeden korumaktır. Savunmanın içeriği suçun türüne ve dosyadaki delillere bağlıdır.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Bilişim suçu soruşturmaları çoğu zaman beklenmedik bir anda öğrenilir: bir davetiye, kolluktan gelen bir telefon, bankanın hesabı askıya aldığını bildiren bir mesaj ya da evde yapılan bir arama. Kişi çoğu kez hangi fiilden şüphelenildiğini bile bilmez. Bu sayfa, hakkında soruşturma yürütülen kişinin hangi suç tipleriyle karşılaşabileceğini, ifade, arama ve el koyma aşamasında hangi haklara sahip olduğunu ve savunmanın hangi konular üzerinde kurulduğunu genel olarak anlatır. Mağdur tarafındaysanız ya da bilişim alanındaki diğer konular için bilişim avukatı sayfasına bakabilirsiniz.

Soruşturmayı öğrendiğinizde ilk yapılacaklar

Şüpheli sıfatı bir mahkûmiyet değildir; kişinin hakkında bir iddia bulunduğunu ve bunun araştırıldığını gösterir. Bu aşamada atılan adımlar dosyanın sonraki seyrini doğrudan etkiler. Şunlar yapılabilir:

Davetiyedeki soruşturma numarasını ve çağrının hangi birimden geldiğini not edin; çağrıyı telefonla öğrendiyseniz birimi ayrıca teyit edin.
Size yüklenen fiilin ne olduğunu öğrenin. İfade başında yüklenen suç size anlatılmak zorundadır (CMK m.147/1-b).
Telefon, bilgisayar, e-posta ve sosyal medya hesaplarındaki hiçbir kaydı silmeyin, cihazı sıfırlamayın, hesabı kapatmayın. Lehinize olan bilgi de çoğu zaman bu kayıtlardadır.
Şikâyetçiye veya olayla ilgili kişilere kendiliğinden ulaşmayın; her temas dosyada farklı yorumlanabilir.
Olay hakkında sosyal medyada paylaşım yapmayın.

Bilişim soruşturmalarında sık gündeme gelen suçlar

Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) “Bilişim Alanında Suçlar” bölümü ile nitelikli dolandırıcılığa ilişkin hüküm, bu dosyaların büyük kısmını oluşturur. Aşağıdaki cezalar maddelerin temel hâlleridir; somut dosyada nitelendirme farklı olabilir.

Bilişim sistemine girme (TCK m.243)

Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren ya da orada kalmaya devam eden kişiye bir yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir. Bu fiil nedeniyle sistemdeki veriler yok olur veya değişirse ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir. Sisteme girmeden veri nakillerini teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izlemek ise ayrıca düzenlenmiştir (m.243/4). Ayrıntı için bilişim sistemine girme suçu rehberine bakabilirsiniz.

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme (TCK m.244)

Bir bilişim sisteminin işleyişini engellemek veya bozmak bir yıldan beş yıla kadar; sistemdeki verileri bozmak, yok etmek, değiştirmek, erişilmez kılmak, sisteme veri yerleştirmek veya var olan verileri başka yere göndermek altı aydan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir. Fiil bir banka, kredi kurumu ya da kamu kurumunun sistemine karşı işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Konunun ayrıntısı TCK 244 rehberinde yer alır.

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245)

Başkasına ait bir banka veya kredi kartını, kart sahibinin rızası olmadan kullanarak ya da kullandırtarak yarar sağlamak üç yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir. Sahte kart üretmek, satmak, devretmek veya sahte kartı kullanmak daha ağır yaptırımlara bağlanmıştır. Birinci fıkradaki suç, ayrılık kararı verilmemiş eş, üstsoy veya altsoy gibi sayılan yakınların zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (m.245/4). Ayrıntı: TCK 245 rehberi.

Bilişim sistemleri aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f)

Dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasıyla işlenmesi hâlinde ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır; bu bentte hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la eklenen m.158/4’e göre, bu madde ve 157 nci maddedeki suçlara iştirak, haksız menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir; bu, fiilin suç olmaktan çıktığı anlamına gelmez. Ayrıntı: TCK 158/1-f bilişim dolandırıcılığı.

Bunlara ek olarak, münhasıran bu suçların işlenmesi için yapılmış cihaz, program veya şifreleri bulundurmak, satmak ya da başkasına vermek de ayrı bir suçtur (TCK m.245/A).

Soruşturma nasıl ilerler?

İfade ve haklarınız

İfadesi alınacak kişi davetiye ile çağrılır ve davetiyede çağrılma nedeni belirtilir (CMK m.145). Çağrıldığı hâlde gelmeyen şüphelinin zorla getirilmesine karar verilebilir (CMK m.146/1). İfade sırasında müdafi seçme ve müdafiin hukuki yardımından yararlanma hakkınız, yüklenen suç hakkında açıklama yapmama hakkınız ve lehinize delillerin toplanmasını isteme hakkınız size hatırlatılır (CMK m.147/1-c, e, f). Kimliğinize ilişkin sorulara ise doğru cevap vermek zorundasınız (m.147/1-a).

Müdafi, soruşturmanın her aşamasında ifade boyunca şüphelinin yanında bulunabilir ve hukuki yardımda bulunabilir; bu hak engellenemez, kısıtlanamaz (CMK m.149/3). Gözaltındaki şüphelinin müdafiyle görüşmesi ise kanunda sayılan bazı suç gruplarında hâkim kararıyla yirmi dört saat kısıtlanabilir ve bu sürede ifade alınamaz (CMK m.154/2); bu sayfada anılan suçlar o gruplar arasında sayılmaz. Müdafi olmadan kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4). Avukatla ifadeye gitmenin zorunlu olup olmadığını aşağıdaki sorular bölümünde ayrıca anlattık.

Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma

Bilişim soruşturmalarının belirleyici delilleri genellikle cihazlardadır. Şüphelinin kullandığı bilgisayar, program ve kayıtlarda arama yapılmasına ve kopya alınmasına, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunması ve başka surette delil elde etme imkânı olmaması hâlinde hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verir; savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur (CMK m.134/1). Şifre çözülemezse cihaza el konulabilir; çözüm ve kopyalama yapıldıktan sonra cihaz gecikmeden iade edilir. El koyma sırasında sistemdeki verilerin yedeği alınır ve bu yedeğin bir kopyası şüpheliye veya vekiline verilir (m.134/2-4). Arama sırasında kişinin avukatının hazır bulunmasına engel olunamaz (CMK m.120/3).

Bu kopya, savunmanın teknik değerlendirmesi için önemlidir. Dijital delilin nasıl incelendiğini dijital delil ve CMK 134 rehberinde, IP adresi ve log kayıtlarının dosyadaki yerini IP adresi, log kaydı ve bilirkişi raporu sayfasında bulabilirsiniz.

Hesabın askıya alınması

Nitelikli hırsızlığın (TCK m.142/2-e), nitelikli dolandırıcılığın (f) ve (l) bentleri ile TCK m.245 suçlarında makul şüphe varsa banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir. Askı hesap sahibine bildirilir; hesap sahibi askının kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve savcı yirmi dört saat içinde karar verir (CMK m.128/A). Askı süresi içinde hesaptaki suça konu menfaate hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle el konulabilir. Hâkim kararıyla yapılan el koymaya karşı, kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268/1).

Dosyayı görmek

Müdafi, soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir ve belgelerin örneğini alabilir (CMK m.153/1). Bu yetki yalnızca kanunda sayılan bazı ağır suçlarda hâkim kararıyla kısıtlanabilir; bilişim suçları ve nitelikli dolandırıcılık bu listede yer almaz (m.153/2). İfade tutanağı ve bilirkişi raporları hiçbir durumda bu kısıtlamaya girmez (m.153/3). Dosyayı ifadeden önce görmek, neye cevap verileceğini bilmek demektir.

Savunmada üzerinde durulan konular

Her dosya kendi olgularıyla değerlendirilir; yine de bilişim dosyalarında savunma çoğunlukla şu sorular etrafında şekillenir:

Fiili kim yaptı? Bir hesap, hat veya IP adresinin size ait görünmesi, işlemi sizin yaptığınızı tek başına göstermeyebilir. Cihazı ve hesabı kimlerin kullandığı ayrıca araştırılır.
Erişim hukuka aykırı mıydı? TCK m.243 “hukuka aykırı olarak” girmeyi arar. Sisteme girme yetkisinin bulunup bulunmadığı ve bu yetkinin sınırı dosyanın ana tartışması olabilir.
Kast var mı? Özellikle hesap veya kart kullandırma dosyalarında kişinin işlemin suçla bağlantısını bilip bilmediği belirleyicidir.
Delil hukuka uygun elde edildi mi? CMK m.134’teki şartlara uyulup uyulmadığı ve yedek kopyanın doğru alınıp alınmadığı incelenir. Yasak usullerle alınan ifadeler, rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez (CMK m.148/3).
Zarar giderildi mi? Dolandırıcılık suçlarında ve TCK m.245/1’de etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (TCK m.168, m.245/5). Zararın kovuşturma başlamadan önce tamamen giderilmesi hâlinde verilecek cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra ve hükümden önce giderilmesi hâlinde yarısına kadarı indirilir; kısmi ödemede ayrıca mağdurun rızası aranır.

Savunma dilekçesi ve istinaf aşaması da bu başlıklar üzerine kurulur. İlk derece mahkemesinin hükmüne karşı istinaf, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.273/1).

Uzlaşma ve şikâyetten vazgeçme

Uzlaştırma, kural olarak şikâyete bağlı suçlarda ve CMK m.253/1-b’de tek tek sayılan suçlarda uygulanır. TCK m.243, 244, 245 ve 158’in metninde şikâyet şartı yoktur ve bu suçlar m.253’teki listede yer almaz. Bu nedenle şikâyetçinin vazgeçmesi dosyayı kendiliğinden kapatmaz. Adli süreçteki çocuklar bakımından ise mağdurun gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması şartıyla, üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlar da uzlaştırma kapsamındadır (m.253/1-c). Uzlaştırma yolu kapalı olsa da zararın giderilmesi, yukarıda anlatılan etkin pişmanlık bakımından önem taşır.

Her dosyanın sonucu kendi olgularına ve delillerine göre değişir; bu yazı genel bilgi verir, sonuç vaat etmez. Davetiyeyi, soruşturma numarasını ve elinizdeki belgeleri ifade gününden önce bir avukatla birlikte gözden geçirmeniz, hangi adımın atılacağını belirlemenize yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Hakkımda bilişim suçu soruşturması açıldı, ifade vermeden önce ne yapmalıyım?

Soruşturma numarasını ve birimi teyit edin, size yüklenen fiilin ne olduğunu öğrenin ve cihaz, hesap ve kayıtlarınızı silmeden koruyun. Müdafiniz soruşturma evresinde dosyayı inceleyebilir (CMK m.153/1); ifadeye dosyayı gördükten sonra hazırlanmak daha sağlıklıdır.

İfadeye avukatla gitmek zorunlu mu?

Zorunlu müdafilik, alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda ve çocuk gibi sayılan hâllerde uygulanır (CMK m.150/2-3). Bu sayfada anılan suçların temel hâllerinde alt sınır beş yılı geçmez; ancak üç veya daha fazla kişiyle birlikte işleme gibi artırım nedenleri varsa (TCK m.158/3) alt sınır beş yılı aşabilir ve zorunlu müdafilik gündeme gelebilir. Yine de müdafi seçme hakkınız her zaman vardır ve müdafi olmadan kollukta alınan ifade, hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4).

Telefonuma ve bilgisayarıma el konulabilir mi?

Kanundaki şartlar varsa mümkündür. Bilgisayar, bilgisayar programları ve kütüklerinde arama ve kopya alma için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe aranır ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması gerekir; kararı hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı verir. Şifre çözülemezse, gizlenmiş bilgilere ulaşılamazsa veya işlem uzun sürecekse cihaza el konulabilir ve işlem bitince cihaz gecikmeden iade edilir. El koyma sırasında alınan yedeğin bir kopyası şüpheliye veya vekiline verilir (CMK m.134).

Bilişim suçlarında uzlaşma mümkün mü, şikâyetçi vazgeçerse dosya kapanır mı?

TCK m.243, 244, 245 ve 158’in metninde şikâyet şartı yoktur ve bu suçlar CMK m.253’teki uzlaştırma listesinde sayılmaz; bu nedenle şikâyetten vazgeçme dosyayı kendiliğinden kapatmaz. Adli süreçteki çocuklar için ayrı bir kural vardır (m.253/1-c).

Bankam hesabımı askıya aldı, ne yapabilirim?

CMK m.128/A uyarınca yapılan askı kırk sekiz saate kadardır ve size bildirilir. Askının kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilirsiniz; savcı yirmi dört saat içinde karar verir. Hesaptaki tutara hâkim kararıyla el konulduysa, kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.268/1).

Resmî kaynaklar

İlgili rehberler

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY