Kamulaştırmasız el atma; idarenin usulüne uygun kamulaştırma yapmadan taşınmaz üzerinde kullanım, inşaat veya imar kısıtlaması uygulamasıdır. Malik; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu geçici m. 6 ve AYM içtihadı uyarınca idareden tazminat talep edebilir.
Kamulaştırmasız El Atma Nedir?
İdarenin 2942 sayılı Kanun’daki kamulaştırma usulüne uymadan taşınmaza fiilen veya hukuki yollardan el koymasıdır. Malik; el koymanın önlenmesini veya tazminat ödenmesini talep edebilir.
Fiili El Atma
İdarenin taşınmaza fiili olarak müdahalesi (yol yapımı, park alanı kullanımı, kamu binası inşaatı). Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Hukuki El Atma
İmar planı değişikliği, yapı yasağı, yeşil alan tescili gibi kararlarla taşınmazın kullanım hakkının fiilen sınırlandırılması. İdare Mahkemesi görevlidir.
Dava Usulü
Fiili el atma: Taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi (Kanun gereği). Hukuki el atma: İdare Mahkemesi. Bilirkişi raporu ile el atma tespit edilir ve tazminat hesaplanır.
Tazminat Hesabı
Fiili el atma tarihindeki rayiç bedel + yasal faiz. Hukuki el atmada imar kısıtlamasının uygulanmasından itibaren kullanım hakkı kaybı değerlendirilir. Bilirkişi raporu; emsal değerler, SPK lisanslı ekspertiz ve taşınmazın niteliği üzerinden yapılır.
Önemli Süreler ve Hak Düşürücü Süreler
| İşlem/Dava | Süre | Kanuni Dayanak |
|---|---|---|
| Zamanaşımı (fiili el atma) | 20 yıl | AYM içtihadı |
| İdari yargı süresi | 60 gün | İYUK m. 7 |
| Tam yargı davası | 1 yıl öğrenmeden / 5 yıl mutlak | İYUK m. 13 |
Yargıtay Kararları ve İçtihat
Aşağıda Kamulaştırmasız El Atma Davası Rehberi 2026 konusunda emsal niteliğindeki T.C. Yargıtay kararları yer almaktadır. Kararların tam metni mevzuat.adalet.gov.tr İçtihat Arama ekranından erişilebilir.
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi — 2020/4125 E. – 2022/8754 K.
Konu: Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescili davası
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi — 2021/6845 E. – 2023/12154 K.
Konu: Önalım (şufa) davasında 3 aylık hak düşürücü süre
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2019/1-3241 E. – 2021/1012 K.
Konu: İyiniyetli üçüncü kişi ve TMK 1023 koruması
Bu konuda Yargıtay İçtihat Arama →
Sıkça Sorulan Sorular
Kamulaştırmasız el atmada ne kadar tazminat alınır?
Fiili el atma tarihindeki rayiç bedel + yasal faiz. Bilirkişi raporuyla emsal değer, taşınmaz niteliği ve çevre değeri değerlendirilir.
İmar kısıtlaması kamulaştırmasız el atma sayılır mı?
Evet. AYM içtihadı uyarınca uzun süreli imar kısıtlaması (yeşil alan, kamu binası alanı) hukuki el atma sayılır ve İdare Mahkemesi’nde tazminat davası açılır.
İdare kamulaştırma yapmak zorunda mıdır?
Fiili kullanım varsa ve malikin dava açması üzerine; mahkeme ya tazminata hükmeder ya da kamulaştırma yapılmasını emreder. Uygulamada tazminat yolu daha yaygın.
Fiili el atmada zamanaşımı var mı?
AYM içtihadı 20 yıllık zamanaşımını kabul eder. Fiili el koyma tarihinden itibaren 20 yıl geçmişse dava hakkı zamanaşımına uğrar.
Tazminat dava dilekçesi nasıl hazırlanır?
Taşınmazın bilgileri; tapu kaydı; el atma iddiası ve delilleri (fotoğraf, imar durumu, kamu yapısı kayıtları); talep edilen tazminat miktarı; gerekli ise ihtiyati tedbir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
- Gayrimenkul Avukatı — Tapu iptal, şufa, ecrimisil.
- İdare Hukuku — İptal ve tam yargı davası.
- Tapu İptal Davası — Tapu iptal nedenleri.
- Kentsel Dönüşüm — 6306 sayılı Kanun.
Video Rehber
Konuya ilişkin Av. Bilal ALYAR YouTube kanalında yayınlanan video rehberleri aşağıdan izleyebilirsiniz.
Hukuki Danışmanlık ve İletişim
Kamulaştırmasız El Atma Davası Rehberi 2026 konusunda dosya değerlendirmesi ve hukuki destek için iletişim sayfası üzerinden ulaşabilir, WhatsApp veya e-posta ile randevu talep edebilirsiniz.