Yabancılar Hukuku Avukatı 2026 | Oturma, Çalışma, Vatandaşlık

Yabancılar hukuku; oturma izni, çalışma izni, vatandaşlık, uluslararası koruma, sınırdışı etme ve yabancılarla ilgili özel düzenlemeleri kapsar. 6458 sayılı YUKK ana mevzuattır.

Oturma İzni Türleri

undefined

Çalışma İzni

undefined

Türk Vatandaşlığı

undefined

Sınırdışı Etme

undefined

Uluslararası Koruma

undefined

Taşınmaz Edinimi

undefined

Önemli Süreler ve Hak Düşürücü Süreler

İşlem/Dava	Süre	Kanuni Dayanak
undefined	Vize süresi dolmadan	YUKK m.24
undefined	7 gün	YUKK m.53
undefined	60 gün	İYUK m.7

İlgili Hizmet Alanlarımız

• undefined — undefined
• undefined — undefined
• undefined — undefined
• undefined — undefined

Video Rehber

Konuya ilişkin Av. Bilal ALYAR YouTube kanalında yayınlanan video rehberleri aşağıdan izleyebilirsiniz.

Hukuki Danışmanlık ve İletişim

Yabancılar Hukuku Avukatı konusunda dosya değerlendirmesi ve hukuki destek için iletişim sayfası üzerinden ulaşabilir, WhatsApp veya e-posta ile randevu talep edebilirsiniz.

{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”LegalService”,”name”:”Av. Bilal ALYAR”,”url”:”https://bilalalyar.av.tr/yabancilar-hukuku-avukati/”,”areaServed”:”TR”,”address”:{“@type”:”PostalAddress”,”addressCountry”:”TR”,”addressLocality”:”İstanbul”},”provider”:{“@type”:”Person”,”name”:”Av. Bilal ALYAR”}}
{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”BreadcrumbList”,”itemListElement”:[{“@type”:”ListItem”,”position”:1,”name”:”Ana Sayfa”,”item”:”https://bilalalyar.av.tr/”},{“@type”:”ListItem”,”position”:2,”name”:”Hizmet Alanları”,”item”:”https://bilalalyar.av.tr/hizmet-alanlari/”},{“@type”:”ListItem”,”position”:3,”name”:”Yabancılar Hukuku Avukatı”,”item”:”https://bilalalyar.av.tr/yabancilar-hukuku-avukati/”}]}
{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”Article”,”headline”:”Yabancılar Hukuku Avukatı”,”description”:”Yabancılar hukuku avukatı, oturma izni, çalışma izni, Türk vatandaşlığı, sınırdışı etme iptali ve uluslararası koruma başvuru süreçleri rehberi.”,”author”:{“@type”:”Person”,”name”:”Av. Bilal ALYAR”,”url”:”https://bilalalyar.av.tr/hakkimda/”},”publisher”:{“@type”:”Organization”,”name”:”Alyar Hukuk & Danışmanlık”},”datePublished”:”2026-04-17″,”mainEntityOfPage”:”https://bilalalyar.av.tr/yabancilar-hukuku-avukati/”}

İkamet İzni Başvuru Süreci ve e-İkamet Sistemi

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun (YUKK) 20. maddesi, Türkiye’de doksan günü aşan süreyle kalmak isteyen yabancı uyruklu kişilerin ikamet izni almasını zorunlu kılar. Başvurular, Göç İdaresi Başkanlığı’nın e-İkamet portalı üzerinden elektronik ortamda iletilir; randevu günü itibarıyla istenen belgeler asıl ve fotokopi olarak il müdürlüğüne sunulur.

Kısa dönem ikamet izni YUKK 31. maddede sayılan sebeplerle düzenlenir. Bu sebepler arasında bilimsel araştırma, Türkiye’de taşınmaz edinmiş olma, ticari bağlantı ya da iş kurma, hizmet içi eğitim programlarına katılma, öğrenim veya benzeri amaçla gelen kişilerin bakımı, Türkçe öğrenim kursları ile kamu kurumlarında yürütülecek staj ve eğitim programlarına katılma yer alır. İlk başvuruda verilen izin süresi en fazla iki yıl olup, uzatma talepleri de aynı portal üzerinden iletilir.

Aile ikamet izni YUKK 34-37 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Türk vatandaşının, 5901 sayılı Kanun’un 28. maddesi kapsamındaki mavi kart sahibinin veya Türkiye’de yasal olarak bulunan bir yabancının eşi ile on sekiz yaşından küçük veya bağımlı durumdaki yabancı çocuğu bu izne başvurabilir. Aile ikamet izni üç yıla kadar düzenlenebilir; eşlerden biri hakkında ceza kovuşturması olması ya da evliliğin şeklen varlığı ortadan kalkmış olmamalıdır.

Öğrenci ikamet izni YUKK 38-41 maddelerinde düzenlenmiş olup kayıt yapılan öğretim kurumunun eğitim süresi boyunca geçerli olur. Uzun dönem ikamet izni ise YUKK 42. maddesi uyarınca en az sekiz yıl kesintisiz yasal ikamet koşulunu sağlayan yabancılara Bakanlık onayıyla verilir. Son üç yıl içinde sosyal yardım almamış olma, geçimini sağlayacak gelir kaynağına sahip bulunma, geçerli sağlık sigortası taşıma ve kamu düzeni açısından tehdit oluşturmama ek koşullardır.

Başvuru sırasında randevu tarihinde istenen belgeler ibraz edilmediğinde eksik belge tutanağı düzenlenir ve tamamlanma için ek süre verilir. Süresinde tamamlanmayan dosyalar reddedilir; ret kararına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) 7. maddesi uyarınca tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Sınırdışı Kararına İtiraz Yolu ve İdari Yargıda Yürütmenin Durdurulması

YUKK 53. madde uyarınca sınırdışı etme kararı, hakkında bu karar verilen yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Tebliğde, kararın gerekçesi, hukuki sonuçları, itiraz usulü ve süreleri açıkça belirtilir. Tebliğ edilen karara karşı on beş gün içinde idare mahkemesine iptal davası açma hakkı saklıdır.

İYUK 27. maddesi kapsamında yürütmenin durdurulması talepli dilekçe verildiğinde, mahkeme kararın uygulanması hâlinde telafisi güç ya da imkânsız zararlar doğacağını ve açıkça hukuka aykırılık bulunduğunu tespit ettiğinde yürütmeyi durdurur. Bu karar verildiği an sınırdışı işlemi askıya alınır; yabancı, dava sonuna kadar Türkiye’de kalma hakkını korur.

YUKK 54/1-b bendinin istisnası, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 3. maddesi kapsamında işkence, insanlık dışı ya da onur kırıcı muamele veya cezaya tabi tutulacağı konusunda ciddi emare bulunan ülkelere geri gönderilmeme ilkesinin (non-refoulement) uygulanmasını güvence altına alır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin konuyla ilgili içtihatları HUDOC veri tabanında erişilebilir niteliktedir ve Türk idari yargısında bağlayıcı referans oluşturur.

İdari gözetim kararı YUKK 57. madde uyarınca mülki idare amiri tarafından verilir ve en çok altı ay sürelidir. Uzatma hâlinde toplam süre on iki ayı aşamaz. İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz, YUKK 57/6 bendine dayandırılır ve otuz günlük sürede yapılır. Bu itiraz yoluna, idari gözetimin hukuka aykırı sürdürülmesi ya da gerekçesinin artık geçerli olmaması hâllerinde başvurulur.

İdari gözetimde bulunan yabancının avukatıyla serbestçe görüşme, tercümandan yararlanma ve yakınlarını haberdar etme hakları YUKK 57/7-8-9 bentlerinde açıkça güvence altına alınmıştır. Geri Gönderme Merkezlerinde (GGM) tutulma süresince sağlık hizmetine erişim zorunlu olup, kayıtlı olmayan hastalık belirtileri hâlinde hekim muayenesi talep edilebilir.

Sınırdışı kararına birlikte Türkiye’ye giriş yasağı da uygulanıyorsa, yasağın süresi YUKK 9. maddesine göre en çok beş yıldır; kamu düzeni ya da kamu güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturan yabancılar için on yıla kadar uzatılabilir. Giriş yasağı kararları da bağımsız olarak iptal davasına konu olabilir.

Uluslararası Koruma Statüsü ve Mülteci Hukuku Temel Kavramları

YUKK 61-63 maddeleri uluslararası korumayı üç ayrı statüde tanımlar: mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma. Mülteci statüsü 1951 tarihli Cenevre Sözleşmesi’nin coğrafi sınırlaması nedeniyle yalnızca Avrupa’dan gelen ve Sözleşme’deki zulüm gerekçelerinden (ırk, din, tabiiyet, belirli bir sosyal gruba mensubiyet veya siyasi görüş) birine dayanan yabancılara tanınır.

Şartlı mülteci statüsü, Avrupa dışından gelen ve aynı zulüm gerekçelerinden birine dayanan başvurucuya, üçüncü bir ülkeye yerleştirilinceye kadar Türkiye’de kalma izni veren statüdür. İkincil koruma ise YUKK 63. madde uyarınca mülteci ya da şartlı mülteci olarak nitelendirilemeyen, ancak ülkesine döndüğünde ölüm cezasına çarptırılma, işkenceye uğrama ya da silahlı çatışmadan kaynaklanan şiddetten dolayı kişisel tehdide maruz kalma ihtimali değerlendirilen yabancıya tanınır.

Suriye uyruklu kişiler bakımından uygulanan geçici koruma rejimi YUKK 91. madde ile 2014/6883 sayılı Geçici Koruma Yönetmeliği’nde düzenlenir. Geçici koruma kaydı bulunan kişilere 99 ile başlayan yabancı kimlik numarası ile birlikte geçici koruma kimlik belgesi düzenlenir; sağlık, eğitim ve sosyal hizmet haklarına erişim güvence altına alınır. Bu rejim bireysel uluslararası koruma başvurularından ayrıdır ve grup temelli olarak uygulanır.

Uluslararası koruma başvurusu Göç İdaresi il müdürlüğüne bizzat yapılır. YUKK 68. madde uyarınca başvuru sahibinin mülakata alınması zorunlu olup mülakatta tercüman hakkı ile avukat eşliği hakları anayasal güvence altındadır. Karar tebliğinden itibaren on gün içinde Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu’na idari itiraz edilebilir ya da otuz gün içinde doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (YUKK 80).

Başvurusu kabul edilen uluslararası koruma statüsü sahipleri sağlık sigortası, eğitim, iş piyasasına erişim ve sosyal yardım haklarından yararlanır. YUKK 79. maddede düzenlenen hızlandırılmış değerlendirme usulü dışında tüm ret işlemleri yargısal denetime açıktır. Başvurunun açıkça temelsiz bulunması veya başvurucunun kimliğini gizleme girişimi gibi hâllerde süreler kısalır; bu durumlarda dava dilekçesinin hazırlanmasında zaman baskısı büyüktür.

Çalışma İzni Özel Kategorileri — Turkuaz Kart, Ev Hizmetlisi, Mevsimlik Tarım

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun (UİK) 11. maddesi kapsamında Turkuaz Kart, Türkiye’nin ekonomik, bilimsel, teknolojik veya kültürel kalkınmasına üst düzey katkı sağlaması öngörülen yabancılara verilir. İlk üç yıl geçiş süresi sonunda olumsuz görüş iletilmediği takdirde kalıcı çalışma izni hükmündedir; sahibinin yakınlarına da Turkuaz Kart yakını belgesi düzenlenir.

Ev hizmetlerinde yabancı çalıştırma UİK ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı genelgeleri çerçevesinde yürütülür. Hastalığı nedeniyle bakıma muhtaç kişi ya da on beş yaşından küçük çocuk bulunan hanelerde ev hizmetlisi çalıştırmak için çalışma izni düzenlenebilir. Yaşlı bakımı için ise en az altmış beş yaş koşulu ya da sağlık raporuyla belgelenen bakım ihtiyacı aranır. Başvuru sırasında hizmeti alacak aile bireyinin bakım ihtiyacı resmi sağlık kurumu raporuyla ortaya konmalıdır.

Mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışmak isteyen yabancılar için Cumhurbaşkanlığı kararıyla belirlenen illerde çalışma izni muafiyeti tanınabilir. Geçici koruma altındaki Suriyeliler için 2016/8375 sayılı Yönetmelik özel bir rejim kurmuştur: il kotaları ve ikamet edilen il sınırı gibi kısıtlamalar uygulanır; kayıtlı bulunulmayan ilde çalışma kural olarak yasaktır.

Yabancı kaçak işçi çalıştırmanın yaptırımı UİK 23. madde ile düzenlenmiştir. İşvereni idari para cezası ile karşı karşıya bırakan bu ihlal, ağır durumlarda işyeri kapatma ve kamu alımlarından men gibi sonuçlar da doğurur. İşçi açısından sınırdışı edilme ve Türkiye’ye yeniden giriş yasağı gündeme gelir; kaçak çalışma döneminde tahakkuk etmiş ücret alacakları 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında hâlâ talep edilebilir durumdadır.

Çalışma izni başvurusu yurt içinden yapılıyorsa yabancının en az altı aylık geçerli ikamet iznine sahip olması koşulu aranır. Yurt dışından yapılan başvurularda Türkiye’deki işveren firma, Bakanlığın e-İzin portalı üzerinden başvuruyu başlatır ve başvuru sahibine referans numarası düzenlenir. Başvuru onaylandığında ilgili konsolosluktan çalışma vizesi alınır ve Türkiye’ye girişten sonra otuz gün içinde adres kaydı yapılır. Adres kaydının zamanında yapılmaması idari para cezası gerektirir.

Yabancıların Taşınmaz Edinimi — 2644 Sayılı Kanun ve Askeri Yasak Bölgeler

2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35. maddesi kapsamında karşılıklılık koşulu 6302 sayılı Kanun ile 2012’de kaldırılmış olup, Cumhurbaşkanlığı kararıyla belirlenen ülkelerin vatandaşları yasal sınırlar çerçevesinde Türkiye’de taşınmaz edinebilir. Bir yabancı gerçek kişinin ülke genelinde edinebileceği toplam taşınmaz yüzölçümü otuz hektarı geçemez; Cumhurbaşkanı bu sınırı iki katına çıkarmaya yetkilidir.

2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu uyarınca askeri yasak bölge ile güvenlik bölgesi sınırları içindeki taşınmazların yabancı gerçek ve tüzel kişilerce edinilmesi özel izne tabidir. Tapu işlemi öncesinde ilgili askeri makamdan olur alınması zorunludur; olur alınmadan yapılan devir işlemleri geçersiz sayılır ve tapu iptali gündeme gelir.

Özel planlama alanı niteliğindeki bölgelerde ilçe bazlı yüzde on sınırı uygulanır. Bir ilçe sınırları içinde yabancılar tarafından edinilen taşınmazların toplam yüzölçümü, o ilçenin özel mülkiyete konu alanlarının yüzde onunu aşamaz. İlçe bazlı sınırın aşıldığı tespit edilen tapu talepleri Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nce reddedilir; alıcı-satıcı arasında yapılan ön sözleşmeler bu durumda sadece kişisel hak doğurur.

Yabancı tüzel kişilerin taşınmaz edinimi 2644 sayılı Kanun’un 36. maddesi ile özel kanun hükümlerine bırakılmıştır. Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulmuş, yabancı sermaye payına sahip şirketlerin taşınmaz edinimi ise 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nun 3/d bendi çerçevesinde işlem görür. Bu şirketlerin faaliyet konusuyla sınırlı taşınmaz edinebileceği kuralı özellikle dikkate alınır.

Taşınmaz satışı sırasında yabancı alıcıya değerleme raporu düzenlenmesi Tapu Kanunu 35/3 bendi uyarınca zorunlu kılınmıştır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı başvurusunda 5901 sayılı Kanun’un 12/b bendi gereği istisnai yoldan taşınmaz üzerinden vatandaşlık kazanılmak isteniyorsa en az 400.000 ABD Doları karşılığı gayrimenkul edinilip üç yıl süreyle devri kısıtlanmalıdır. Bu kısıtlamaya aykırı davranış vatandaşlığın iptali sonucunu doğurabilir.

Yabancılar Hukukunda Sık Rastlanan Hatalar ve Uyarılar

Birinci hata, vize muafiyet süresi dolmadan ikamet izni başvurusu yapmayıp sürenin sonrası randevu almaktır. YUKK 23. madde kapsamında vize ya da vize muafiyeti süresi dolmadan önce ikamet izni başvurusunun yapılması gerekir; süre dolduktan sonra yapılan başvurularda para cezası ve kayıt dışı kalma riski ortaya çıkar.

İkinci hata, sahte veya yanıltıcı belge ile yapılan başvurulardır. Göç İdaresi’nin yaptığı belge doğrulama işlemlerinde tespit edilen sahtelik ret kararının yanı sıra 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 204. madde kapsamında resmi belgede sahtecilik suçuna zemin hazırlayabilir. Bu durum hem idari hem cezai süreçlerin birlikte yürümesine yol açar.

Üçüncü hata, aile ikamet izni için yapılan şeklen evliliklerdir. YUKK 37/4 bendi, evliliğin yalnızca ikamet izni almak amacıyla yapıldığının saptanması hâlinde iznin iptalini öngörür. Ayrıca TCK 227. madde yabancı unsurlu şeklen evlilik hâllerinde uygulama alanı bulabilir.

Dördüncü hata, çalışma izni olmadan gelir getirici faaliyet yürütmektir. Turistik amaçla gelen ve vize kapsamında kalan bir yabancının Türkiye’de ücret karşılığı iş yapması UİK 6. madde ile yasaklanmıştır. Dijital nomad olarak uzaktan çalışma dahi belirli koşullarda çalışma izni gerektirebilir; bu nokta vaka bazında değerlendirilmelidir.

Beşinci hata, sınırdışı kararı tebliğ edildikten sonra on beş günlük dava açma süresinin kaçırılmasıdır. Süre kaçırıldığında idari yargı yolu kapanır; hak düşürücü nitelikteki bu süre, tebliğin usulüne uygunluğu tartışılsa bile titizlikle takip edilmelidir. Tebliğin avukata veya yasal temsilciye yapılması süre başlangıcı açısından belirleyicidir.

Altıncı hata, uluslararası koruma başvurusunda hayat hikâyesinin tutarsız anlatılmasıdır. Mülakat tutanaklarındaki çelişkiler başvurunun “güvenilir değil” bulunmasına zemin hazırlar. Başvuru sahibinin anlatımı somut tarih, kişi adı ve olay aralığı gibi nesnel unsurlarla desteklenmeli; tercümeden kaynaklanan hata varsa tutanağa şerh düşürülmelidir.

İlgili Hukuk Alanları ve Destekleyici Konular

Yabancılar hukuku çoğunlukla diğer hukuk alanlarıyla kesişir. Sınırdışı ve ikamet izni ret kararları idare hukuku avukatı rehberindeki idari dava ilkeleriyle birlikte değerlendirilmelidir. İdari işlemin iptali, yürütmenin durdurulması ve tam yargı davası usul çerçevesi bu alanda belirleyici önemdedir.

Yabancı gerçek kişiyle Türk vatandaşı arasındaki boşanma, velayet ve mal paylaşımı uyuşmazlıkları 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun birlikte uygulanmasını gerektirir. Bu konuda aile hukuku avukatı rehberi MÖHUK 14-15-17 maddeleri çerçevesinde uygulanacak hukuku ayrıntılı açıklar.

Taşınmaz edinimi uyuşmazlıkları ve yabancıya ait gayrimenkul işlemlerinde tapu iptali davaları gayrimenkul avukatı rehberindeki mülkiyet aktarım ilkeleriyle birlikte incelenir. Askeri yasak bölge izni, yüzde on sınırı ve değerleme raporu gibi özel hükümler tapu müdürlüğü işlemleri sırasında titizlikle takip edilmelidir.

Yabancı sermayeli şirket kuruluşu ve yabancı yatırımcının pay alım işlemleri ticaret hukuku avukatı rehberindeki kuruluş, pay devri ve ortaklar sözleşmesi bölümleriyle ilişkilidir. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun paralel uygulaması gündeme gelir.

Yabancı çalışanın iş sözleşmesinin feshi, kıdem-ihbar tazminatı ile yabancı işçinin sigorta hakları iş hukuku avukatı rehberi çerçevesinde değerlendirilir. 4857 sayılı İş Kanunu ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu yabancı işçiler hakkında da uygulanır; kaçak çalışma hâlinde dahi kısmi hak talepleri kapanmaz.

Yabancı vatandaşın taraf olduğu sözleşme uyuşmazlıklarında tazminat talepleri tazminat avukatı rehberinde işlenen TBK 112 (sözleşmeye aykırılık) ve TBK 49-53 (haksız fiil) çerçevesiyle birlikte değerlendirilir. 5718 sayılı MÖHUK’un sözleşmeye uygulanacak hukuk kurallarına ilişkin 24. maddesi de bu bağlamda önem taşır.

Yabancı uyruklu şüpheli ve sanıkların soruşturma-kovuşturma süreçleri ile tercüman hakkı ceza hukuku avukatı rehberinde CMK 202. madde çerçevesinde ayrıntılı biçimde açıklanır. Savunma hakkının tercümeden kaynaklanabilecek eksiklikler nedeniyle zedelenmemesi, yargılamanın adil yürümesi için belirleyicidir.

Yabancı uyruklu mirasbırakanın Türkiye’deki mirasına ilişkin uyuşmazlıklar miras hukuku avukatı rehberinde ele alınan veraset ilamı, mal paylaşımı ve tenkis davası konularıyla iç içedir. MÖHUK 20. madde mirasa uygulanacak hukuku tespit eder; taşınmazlar bakımından lex rei sitae (malın bulunduğu yer hukuku) kuralı geçerlidir.

Yabancı gerçek kişinin Türkiye’deki borçları nedeniyle yürütülecek icra ve iflas takipleri icra iflas hukuku avukatı rehberinde açıklanan 2004 sayılı İİK çerçevesinde ilerler. Yurt dışında ikamet eden yabancı borçluya yapılacak tebligat, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve ilgili uluslararası sözleşmeler (özellikle Lahey Tebligat Sözleşmesi) kapsamında özel usulle yapılır.

Yabancıyı ilgilendiren dijital ve siber suç dosyaları bilişim hukuku avukatı rehberindeki TCK 243-246 madde çerçevesi ile birlikte değerlendirilir. Bilişim suçlarında mağdur veya şüphelinin yabancı olması, iletişim içeriğinin yurt dışı sunuculardan talep edilmesi ve adli yardımlaşma sözleşmeleri uygulama pratiğini karmaşıklaştırır.

Yabancılar Hukuku Sık Sorulan Sorular

Türkiye’ye turistik vizeyle gelen kişi ikamet iznine başvurabilir mi?

Evet. YUKK 21. maddesi uyarınca vize ya da vize muafiyeti süresi içinde bulunan yabancı, Türkiye’de doksan günden uzun kalmak istiyorsa süre dolmadan ikamet izni başvurusunda bulunabilir. Başvuru, e-İkamet portalı üzerinden yapılır; randevu günü istenen belgeler il müdürlüğüne sunulur. Süre dolduktan sonra yapılan başvurular ret ile sonuçlanabilir ve ilgili hakkında giriş yasağı değerlendirmesi gündeme gelir.

Sınırdışı kararına karşı dava açma süresi kaç gündür?

YUKK 53/3 bendi uyarınca sınırdışı etme kararına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Dava dilekçesinde İYUK 27. madde kapsamında yürütmenin durdurulması talebi ayrıca dile getirilmelidir; aksi hâlde işlem durdurulmaz ve ilgili sınırdışı edilebilir.

Turkuaz Kart kimlere verilir ve hangi avantajları sağlar?

6735 sayılı UİK’nin 11. maddesi uyarınca Turkuaz Kart, ekonomik, bilimsel, teknolojik ya da kültürel kalkınmaya üst düzey katkı sağlaması öngörülen yabancılara verilir. Kart sahibi Türkiye’de süresiz çalışma ve ikamet hakkına kavuşur; eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocukları için de Turkuaz Kart yakını belgesi düzenlenir. İlk üç yıl geçiş süresi sonunda olumsuz görüş iletilmezse kart kalıcı nitelik kazanır.

Yabancı uyruklu kişi Türkiye’de kaç hektar taşınmaz edinebilir?

2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35. maddesi uyarınca yabancı gerçek kişi ülke genelinde en fazla otuz hektar taşınmaz edinebilir. Cumhurbaşkanı bu sınırı iki katına çıkarmaya yetkilidir. Ayrıca ilçe bazlı yüzde on kuralı ile askeri yasak bölgelerde özel izin gereği uygulanır; bu sınırlamalara aykırı edinimler tapu iptaline yol açar.

Uluslararası koruma başvurusu reddedilirse ne yapılabilir?

YUKK 80. maddesi uyarınca ret kararının tebliğinden itibaren on gün içinde Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu’na idari itiraz edilebilir ya da otuz gün içinde doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Hızlandırılmış değerlendirmeye tabi tutulan dosyalarda süreler kısalır; sınırdışı kararı ile birlikte verilen ret işlemlerinde on beş günlük süre uygulanır. Her koşulda yargısal denetim yolu açık tutulmuştur.

Türk vatandaşlığına istisnai yoldan başvuru için taşınmaz alımı yeterli midir?

5901 sayılı Kanun’un 12/b bendi kapsamında en az 400.000 ABD Doları karşılığı taşınmazın üç yıl süreyle satılmayacağına dair tapu kaydı şerhi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan uygunluk belgesi gerekir. Sadece satın alma değil, belirtilen sürelik devir kısıtlaması ve uygunluk belgesinin birlikte sağlanması zorunludur. Koşullardan birinin eksikliği başvurunun reddiyle sonuçlanır.

Geçici koruma altındaki Suriyeli çalışma izni alabilir mi?

Evet. 2016/8375 sayılı Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Yönetmelik uyarınca geçici koruma kimlik belgesine sahip Suriyeliler, kayıtlı oldukları il sınırları içerisinde çalışma izni için başvurabilir. Başvuruyu işveren yapar ve kota kuralı uygulanır: işyerinde çalışan Türk sayısının yüzde onunu aşmayacak biçimde yabancı istihdam edilebilir. Mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde ise çalışma izni muafiyeti tanınır.

Yabancı eşle yapılan evlilik aile ikamet izni için yeterli midir?

YUKK 34-37 maddeleri uyarınca evlilik kaydı başvuru için temel koşul olsa da tek başına yeterli değildir. Göç İdaresi, evliliğin fiilen sürdürülüp sürdürülmediğini ortak konut, sosyal yaşam delilleri ve gerekirse komşu tanıklıkları gibi yöntemlerle araştırabilir. Şeklen evlilik tespiti izin iptali ve giriş yasağıyla sonuçlanabilir. Türk eşin ayrıca geçimini sağlayacak gelire sahip olduğunu belgelemesi gerekir.

Yabancı kaçak işçi çalıştıran işverene hangi yaptırımlar uygulanır?

UİK 23. madde uyarınca yabancı çalıştırma iznini almadan yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için idari para cezası uygulanır. Tekerrür hâlinde ceza artırılır. Ayrıca işyerinin geçici olarak kapatılması ve kamu alımlarından men gibi idari yaptırımlar gündeme gelebilir. İşçi açısından ise sınırdışı edilme ve giriş yasağı değerlendirmesi yapılır. Ancak kaçak çalışma süresi boyunca tahakkuk etmiş ücret ve SGK hakları, 4857 sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı Kanun kapsamında talep edilebilir.

Yabancı uyruklu miras bırakanın Türkiye’deki mirası hangi hukuka tabidir?

5718 sayılı MÖHUK’un 20. maddesi uyarınca mirasa, ölenin milli hukuku uygulanır. Ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlara ilişkin miras uyuşmazlıkları lex rei sitae (malın bulunduğu yer hukuku) kuralı gereği Türk hukukuna tabi olur. Veraset ilamı Türk sulh hukuk mahkemelerinden alınır; yabancı mahkemelerden verilen veraset ilamları ise tenfiz davası yoluyla Türkiye’de icra edilebilir hâle getirilir.

Kurgusal Örnek Senaryo — Aile İkamet İzni Reddi

Aşağıdaki senaryo eğitim amaçlı kurgusaldır; gerçek bir dosyayla benzerlik tesadüfidir.

Türk vatandaşı A ile yabancı uyruklu B 2025 yılında evlenir ve 2026’nın ilk çeyreğinde Göç İdaresi il müdürlüğüne aile ikamet izni başvurusunda bulunurlar. Başvuru sırasında evlenme kaydı, kira sözleşmesi, sağlık sigortası ve A’nın gelir durumunu gösteren belgeler sunulur. Altı hafta sonra başvurucuya tebliğ edilen ret kararında, yapılan kolluk araştırmasında çiftin farklı adreslerde ikamet ettiği ve evliliğin şeklen görüldüğü gerekçe olarak gösterilir.

Tebliğden itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dilekçede; evlilik tarihinden başvuru tarihine kadar geçen sürede ortak konut değişikliğinin gerçekleştiği, iki farklı kira sözleşmesinin ortak isimle imzalandığı, ortak sosyal medya paylaşımları ve ortak hesap hareketlerinin tarafların fiilen birlikte yaşadığını gösterdiği ileri sürülür. İYUK 27. madde kapsamında yürütmenin durdurulması talebi eklenir.

Mahkeme, ara karar ile Göç İdaresi’nden kolluk araştırma raporunun ayrıntısını ve araştırma tarihinde gidilen adresleri ister. Dosyaya gelen cevapta araştırmanın çiftin yeni adresine geçmeden önceki eski adreste yapıldığı anlaşılır. Mahkeme yürütmenin durdurulmasına karar verir ve esastan yürüttüğü yargılama sonunda işlemin iptaline hükmeder. Karar Göç İdaresi tarafından uygulanır, aile ikamet izni düzenlenir.

Bu senaryo, sınırdışı ya da ikamet izni ret kararlarında kolluk araştırma raporunun detaylı incelenmesinin ve ret gerekçesine dair somut aksi delil sunulmasının belirleyici olduğunu göstermek için oluşturulmuştur.

Kaynakça ve Resmi Referanslar

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu tam metin (mevzuat.gov.tr)
• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu tam metin (mevzuat.gov.tr)
• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu tam metin (mevzuat.gov.tr)
• Göç İdaresi Başkanlığı resmi sitesi
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı resmi sitesi

Hukuki Danışmanlık: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaylarda hukuki değerlendirme için Alyar Hukuk & Danışmanlık ile ücretsiz ön görüşme talep edebilirsiniz. Randevu: 0545 199 25 25 — info@bilalalyar.av.tr