Yabancı Eşle Boşanma, Çifte Vatandaşlık ve Velayet 2026
Yabancı eşle boşanma davalarında, milletlerarası özel hukuk (MÖHUK) hükümleri ile birlikte Türk Medeni Kanunu uygulanır. Tarafların vatandaşlığı, mutad meskeni ve evlilik birliğinin yürütüldüğü yer; uygulanacak hukukun belirlenmesinde belirleyicidir.
Uygulanacak Hukuk (MÖHUK 14)
Boşanma davasında öncelikle eşlerin müşterek milli hukuku, yoksa müşterek mutad meskenleri hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır. Boşanmada velayet ve velayete ilişkin sorunlar da eşlerin müşterek millî hukukuna, ayrı vatandaşlıkta iseler müşterek mutad mesken hukukuna, o da yoksa Türk hukukuna tâbidir; geçici tedbir taleplerine ise Türk hukuku uygulanır.
Türkiye’de Açılan Dava
Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler (MÖHUK m.40); boşanma davasında yetkili mahkeme TMK m.168’e göre eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmazsa ilgilinin sâkin olduğu yer veya son yerleşim yeri mahkemesinde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür (MÖHUK m.41).
Tebligat ve Adli Yardımlaşma
Yabancıdaki eşe tebligat, Lahey 1965 Sözleşmesi veya iki taraflı adli yardımlaşma anlaşmaları çerçevesinde yapılır. Tebligatın usulüne uygun yapılmaması, yabancı kararın Türkiye’de tanınmasını engelleyebilir.
Çifte Vatandaşlık ve Velayet
Vatandaşlık esasına göre uygulanacak hukukun belirlenmesinde birden fazla devlet vatandaşlığına sahip kişi aynı zamanda Türk vatandaşı ise Türk hukuku, Türk vatandaşı değilse daha sıkı ilişkide olduğu devletin hukuku uygulanır (MÖHUK m.4/1-b, c).
Mavi Kart Sahibi Eş
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28 kapsamındaki Mavi Kart sahipleri, doğumla Türk vatandaşı iken çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybetmiş kişiler ve altsoylarıdır; bu maddedeki istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanmaya devam ederler, ancak Türk vatandaşı sayılmazlar. Mavi Kart sahibinin millî hukuku sahip olduğu yabancı devlet vatandaşlığına göre belirlenir; Mavi Kart Türk hukukunu müşterek millî hukuk hâline getirmez. Müşterek millî hukuk yoksa müşterek mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.14/1).
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi hukuk uygulanır?
Müşterek milli hukuk, yoksa mutad mesken, o da yoksa Türk hukuku uygulanır.
Yetkili mahkeme nedir?
Yerleşim yeri ve son yerleşim yeri de yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri yetkilidir (MÖHUK m.41).
Mavi Kart sahibi nasıl değerlendirilir?
Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır ancak Türk vatandaşı sayılmaz; millî hukuku sahip olduğu yabancı vatandaşlığa göre belirlenir.
Yabancı tebligat nasıl yapılır?
Lahey 1965 veya iki taraflı anlaşmalar çerçevesinde yapılır.
Aile Hukukunda İlgili Diğer Konular
- İddet Müddetinin Kaldırılması Davası TMK 132 2026
- Evlat Edinme Şartları, Süreç ve İtiraz TMK 305 2026
- Çocuk Teslimi ve Kişisel İlişkiye İlişkin İcra Süreci 2024 Sonrası 2026
- Uzaklaştırma Kararı, Süresi ve İtiraz Yolları 2026
- Yabancı Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması ve MÖHUK 2026
- Zina (Aldatma) Sebebiyle Boşanma TMK 161 ve Hak Düşürücü Süre 2026
- Mehir Senedi: Hukuki Niteliği ve İade Davası 2026
- Çocuğun Uluslararası İadesi: Lahey 1980 Sözleşmesi 2026
Hizmet Bölgeleri
İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya başta olmak üzere Türkiye geneli aile ve boşanma uyuşmazlıkları için boşanma avukatı hizmeti sunulmaktadır. Şehir bazlı detay için İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya rehberlerine bakınız.
Video Anlatım
Aile ve boşanma hukuku süreçleri için video anlatımlar: @av.bilalalyar YouTube kanalı.
Güncelleme tarihi: 17.04.2026 | Bu içerik 2026 mevzuat ve içtihat değişikliklerine göre güncel tutulmaktadır.
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 4721 SK — TMK | Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku | m.118-494 |
| TMK m.161-166 | Boşanma sebepleri | Özel ve genel sebepler |
| TMK m.166/3 | Anlaşmalı boşanma | Min. 1 yıl evlilik |
| TMK m.174-175 | Tazminat ve yoksulluk nafakası | Kusur analizi |
| TMK m.182 | Velayet | Çocuğun üstün yararı |
| TMK m.218-241 | Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma | Katılma alacağı, değer artış payı |
| TMK m.282-301 | Soybağı | Tanıma, babalık, ret |
| TMK m.305-320 | Evlat edinme | Küçük ve ergin |
| TMK m.396-494 | Vesayet | Kısıtlama, vasi, kayyım |
| 6284 SK | Ailenin korunması | Koruma ve önleyici tedbirler |
| 5718 SK — MÖHUK | Yabancı karar tanıma-tenfiz | m.50-59 |
| 4787 SK | Aile Mahkemeleri | Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı |
| TMK m.168 | Aile mahkemesi yetkisi | Yerleşim yeri / son 6 ay |
| İİK m.38, 344 | İlam ve tazyik hapsi | Nafaka tahsili |
| AİHS m.8 | Özel hayat ve aile yaşamına saygı | İnsan hakları çerçevesi |
Başvurulacak Kurumlar
- Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
- Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
- Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
- Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
- BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.