Örtülü Sermaye ve Örtülü Kazanç Dağıtımı (KVK 12-13) 2026

Kurumlar Vergisi Kanunu 12 ve 13. maddeleri; örtülü sermaye ve örtülü yoldan kazanç aktarımını düzenler. Transfer fiyatlandırması kuralları ile birlikte ilişkili kişi işlemlerinde kritik rol oynar.

Örtülü Sermaye (KVK 12) Kavramı

Ortak veya ilişkili kişiden alınan borcun, öz sermayenin üç katını aştığı kısım örtülü sermaye sayılır. Bu borç için ödenen faiz ve kur farkı gider yazılamaz; kar dağıtımı gibi stopaj doğurur. Banka ve finans kuruluşlarından alınan krediler hariçtir.

Örtülü Kazanç Dağıtımı (KVK 13) Esasları

İlişkili kişiler arasındaki mal/hizmet alım-satımında emsallere uygun fiyat kullanılmazsa, farkın örtülü kazanç aktarımı sayıldığı kabul edilir. Transfer fiyatlandırması belgelendirme yükümlülüğü doğar (master/local file).

Emsallere Uygunluk İlkesi ve Yöntemler

Karşılaştırılabilir fiyat, maliyet artı, yeniden satış fiyatı, işlem bazlı net kar marjı ve kar bölüşüm yöntemleri KVK 13’te sayılır. Mükellefin ekonomik koşullara en uygun yöntemi seçme ve belgeleme zorunluluğu vardır.

İlişkili Kişi Tanımı ve Kapsam

Ortak, yönetici, eş, üçüncü dereceye kadar kan hısımı, ana/yavru/kardeş şirketler ve ortakların bu sıfatla bağlı olduğu kuruluşlar ilişkili kişi sayılır. Yurt dışı bağımsız şubeler ve dar mükellef daimi temsilcileri de kapsama alınır.

Cezai Yaptırımlar ve Düzeltme Mekanizmaları

Örtülü kazanç aktarımı tespit edilirse; ilave KV tarhiyatı, üç kat ziyaı cezası ve kar payı stopajı tahakkuk ettirilir. Karşılıklı anlaşma usulü (MAP) ile çifte vergilendirme düzeltilebilir; peşin fiyatlandırma anlaşması (APA) riski azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

Örtülü sermaye için üç kat oranı nasıl hesaplanır?

Dönem başı öz sermayenin üç katı üzerindeki ilişkili kişi borçları örtülü sermayedir; faiz ve kur farkı gider kabul edilmez.

APA anlaşması nedir, kimler başvurabilir?

Peşin Fiyatlandırma Anlaşması, mükellefle GİB arasında emsal fiyatın önceden belirlendiği sözleşmedir; büyük mükellefler başvurabilir, beş yıl geçerlidir.

Örtülü kazancın stopaj sonuçları nelerdir?

Aktarılan tutar kar dağıtımı sayılır; gerçek kişilere ya da dar mükelleflere ödemelerde GVK 94 stopajı doğar.

MAP başvurusu nasıl yapılır?

ÇVÖA’nın karşılıklı anlaşma maddesi uyarınca GİB’e yazılı başvuru yapılır; yabancı vergi idaresi ile müzakere sonucu çifte vergilendirme giderilebilir.