Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Emsal Kararlar: Tapu İptali ve Tescil

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, mülkiyet hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davalarını temyizen inceleyen özel ihtisas dairesidir. Bu rehberde, mirasçılardan mal kaçırma (muvazaa) iddiasına dayalı tapu iptali davaları, taleple bağlılık ilkesi ve dairenin yerleşik içtihadı ele alınmıştır.

30 saniyede özet

Mirasbırakanın, mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünürdeki satış işlemi muvazaalıdır; gerçek irade bağışlama ise, saklı pay sahibi olmayan mirasçılar da TBK m.19 ve TMK hükümleri çerçevesinde iptal davası açabilir.
Muvazaa iddiası her türlü delille (tanık dahil) ispatlanabilir; resmi şekilde yapılan tapu satışının ardındaki gerçek iradeyi araştırmak hakimin görevidir.
HMK m.26 uyarınca hakim, taraf taleplerinden fazlasına veya başka bir şeye karar veremez (taleple bağlılık ilkesi).
Birden fazla mirasçı davacıysa, tapu kaydının iptali ile yalnızca davacıların miras payı oranında tescili istenmelidir; kalan payın kime ait olacağına dair talep aşan hüküm kurulamaz.
Yargıtay, taleple bağlılığa aykırı hükmü yeniden yargılama gerektirmeyen hallerde doğrudan düzelterek onayabilir (HUMK m.438/7, HMK geçici m.3).

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya göre değişen unsurlar hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Dosyanıza özgü değerlendirme için büromuzla iletişime geçmenizi öneririz.

Son güncelleme: 07.09.2026 — Güncel Yargıtay 1. Hukuk Dairesi içtihadı ve taleple bağlılık ilkesine ilişkin usul kuralları işlenmiştir.

Kanuni Dayanak

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.19 (muvazaa) · 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (mülkiyet ve tapu sicili hükümleri) · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.26 (taleple bağlılık)

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi Neye Bakar?

Yargıtay’ın iş bölümüne göre 1. Hukuk Dairesi, mülkiyete dayalı tapu iptali ve tescil, elatmanın önlenmesi, muvazaa, ecrimisil ve benzeri taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıklarının temyiz incelemesini yürütür. Dairenin en sık karşılaştığı dava türlerinden biri, mirasbırakanın sağlığında yaptığı temliklerin gerçekte mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıdığı iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil davalarıdır.

Mirasçıdan Mal Kaçırma (Muvazaa)

Mirasbırakanın, gerçekte bağışlamak istediği bir taşınmazı görünürde satış yoluyla devretmesi, mirasçılardan mal kaçırma (muris muvazaası) olarak nitelendirilir ve TBK m.19 uyarınca muvazaalı işlem geçersizdir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihadına göre, tarafların gerçek iradesinin satış değil bağışlama olduğu, tanık dahil her türlü delille ispatlanabilir; resmi şekil şartına uyulmuş olması muvazaa iddiasının ileri sürülmesine engel değildir. Muvazaa ispatlanırsa, dava açan mirasçı, miras payı oranında tapu kaydının iptalini ve kendi adına tescilini isteyebilir.

Taleple Bağlılık İlkesi

HMK m.26 uyarınca hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; talep edilenden fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, birden fazla mirasçının dava açtığı ancak yalnızca kendi miras payları oranında tescil talep ettiği hallerde, mahkemenin kalan payı davalı adına (resen) tescil etmesini bu ilkeye aykırı bulmaktadır. Böyle bir usul hatası tespit edildiğinde, dosyanın yeniden yargılamayı gerektirmediği hallerde Yargıtay, hükmü doğrudan düzelterek onama yoluna gitmektedir.

Yargı Kararları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, E.2015/7397, K.2018/1002, 19.02.2018: Mirasbırakanın çeşitli taşınmazları değişik tarihlerde davalılara satış suretiyle temlik ettiğini, bu temliklerin mirasçılardan mal kaçırmaya yönelik ve muvazaalı olduğunu ileri süren davacının açtığı tapu iptali ve tescil davasında, ilk derece mahkemesi muvazaa iddiasını ispatlanmış kabul ederek davayı kabul etmiş, ancak tapuların tümden iptaliyle kalan payları da davalılar adına tescil etmiştir. Yargıtay, davacının yalnızca kendi miras payı oranında tescil talep ettiğini, HMK m.26 taleple bağlılık ilkesi gereği kalan pay yönünden davalılar üzerinde bırakılması gerektiğini belirterek, hükmü bu şekilde düzelterek onamıştır.
Karara erişim: https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/406980100 (erişim tarihi: 07.09.2026)

Sıkça Sorulan Sorular

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi hangi davalara bakar?

Mülkiyete dayalı tapu iptali ve tescil, elatmanın önlenmesi, muvazaa ve ecrimisil davalarının temyiz incelemesine bakar.

Muris muvazaası nedir?

Mirasbırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışlamak istediği taşınmazı görünürde satış yoluyla devretmesidir.

Muvazaa nasıl ispatlanır?

Tanık dahil her türlü delille ispatlanabilir; resmi şekilde yapılmış olması muvazaa iddiasının ileri sürülmesine engel değildir.

Muvazaa ispatlanırsa ne olur?

Tapu kaydı iptal edilir ve dava açan mirasçı, kendi miras payı oranında adına tescil talep edebilir.

Talep edilenden fazlasına karar verilebilir mi?

Hayır; HMK m.26 taleple bağlılık ilkesi gereği hakim, talep sonucundan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.

Sadece bir kısım mirasçı dava açarsa ne olur?

Dava açan mirasçılar yalnızca kendi miras payları oranında tescil talep edebilir; dava açmayan mirasçıların payı davalı üzerinde kalabilir.

Usul hatası her zaman bozma nedeni midir?

Hayır; yeniden yargılamayı gerektirmeyen usul hataları, Yargıtay tarafından hüküm düzeltilerek onanabilir.

Muvazaa davası açma süresi var mı?

Muvazaalı işlemler kesin hükümsüz sayıldığından, kural olarak zamanaşımına tabi değildir; ancak somut olaya göre değerlendirme gerekir.

Saklı pay sahibi olmayan mirasçılar da dava açabilir mi?

Muris muvazaası davası, tenkis davasından farklı olarak saklı pay sahibi olup olmadığına bakılmaksızın tüm mirasçılar tarafından açılabilir.

Yargıtay’a temyiz süresi ne kadardır?

Kararın tebliğinden itibaren HMK m.361 uyarınca 2 haftadır.

İlgili Hizmet Alanlarımız

Resmî Kaynaklar

Hazırlayan

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu, Sicil No: 54965. ALYAR LAW & CONSULTANCY bünyesinde gayrimenkul ve miras hukuku uyuşmazlıkları alanında çalışmaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır, somut olayınıza uygulanabilirliği değişebilir; kesin sonuç taahhüdü içermez. Güncel mevzuat ve içtihat için hukuki danışmanlık alınması önerilir.