Tahkim klozu, uluslararası sözleşmelerin “gece klozu” olarak anılan, hukuki çatışmada hayati önem taşıyan hükümdür. Doğru yazılmadığında tahkim mekanizması işlemez.
Tahkim Klozunun Temel Unsurları
Kurum (ICC, ICDR, ISTAC, LCIA, SIAC).
Tahkim yeri (seat).
Hakem sayısı (1 veya 3).
Tahkim dili.
Uygulanacak maddi hukuk.
Patolojik (Bozuk) Tahkim Klozları
Çelişkili veya muğlak ifadeler.
Var olmayan kurumlara atıf.
Hem mahkeme hem tahkim seçeneği.
Müzakere zorunluluğu süresi belirsiz.
Model Klozlar
ICC standart kloz.
ISTAC model kloz.
LCIA önerilen kloz.
UNCITRAL ad hoc kloz.
Stratejik Düşünceler
Tahkim yeri seçiminin önemi.
Acil durum hakemi (emergency arbitrator).
Çok taraflı sözleşmelerde tahkim.
Sınır ötesi tahkimde uygulanabilirlik.
İlgili Mevzuat
- MTK — Milletlerarası Tahkim Kanunu
- New York Sözleşmesi 1958
- UNCITRAL Model Kanun
Sıkça Sorulan Sorular
En iyi tahkim yeri nasıl seçilir?
Tahkim dostu mahkemeleri olan, New York Sözleşmesi tarafı, bağımsız ve nötr bir yer seçilmelidir; popüler örnekler: Paris, Cenevre, Singapur, Londra, İstanbul.
Patolojik kloz ne demek?
Belirsiz, çelişkili veya uygulanması imkansız tahkim klozudur; çoğu zaman taraf kuruma başvurmadan önce mahkemeye gitmek zorunda kalır.