Adli Sicil ve Arşiv Kaydının Silinmesi (5352 SK) — 2026 Rehberi
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu; ceza mahkumiyetlerinin tutulduğu sicil kaydının kapsamı, silinmesi ve arşive alınma koşullarını düzenler. Günlük hayatta “sabıka kaydı” olarak bilinen bu belge; memuriyet, silah ruhsatı, vize başvurusu, bazı mesleklere giriş gibi pek çok alanda istenir. Kaydın doğru okunması ve gerektiğinde silinmesi için usulün bilinmesi önemlidir.
Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Farkı
5352 SK m.9 ve m.12 çerçevesinde iki farklı kayıt türü bulunur:
- Adli Sicil Kaydı: Kesinleşmiş mahkumiyet halinde cezanın infazı tamamlanana kadar görünen kayıttır.
- Arşiv Kaydı: Adli sicilden silinmiş olan kayıtların, belirli sürelerle tutulmaya devam edildiği ve yalnızca soruşturma/kovuşturma, memuriyet gibi belirli amaçlarla görülebilen kayıttır.
e-Devlet üzerinden Adli Sicil Kaydı Sorgulama hizmeti ile her iki kayıt sorgulanabilir; ayrıca “Resmi Kurum İçin” ve “Belge Kurum” seçenekleri vardır.
Adli Sicilden Silme (5352 m.9)
Mahkumiyet hükmüne ilişkin adli sicil kaydı; cezanın/güvenlik tedbirinin infazı tamamlandığında, özel af halinde, suçun kanuni öğelerinin değişmesi/suç olmaktan çıkması halinde Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından re’sen silinir ve arşive alınır. Silme için başvuruya gerek yoktur; ancak kaydın silinmediği tespit edilirse dilekçe ile başvurulabilir.
Arşiv Kaydının Silinmesi (5352 m.12)
Arşiv kaydının hangi sürede sileneceği, mahkûmiyetin türüne göre değişir:
- Genel kural (m.12/1-c): kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle silinir. Uygulamada bu tarih, cezanın infazının tamamlanıp adli sicil kaydının arşive alındığı tarihtir; sürenin başlangıcı mahkûmiyet ya da kesinleşme tarihi değildir.
- Hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetler (m.12/1-b): Anayasa m.76 ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir hak yoksunluğuna bağladığı mahkûmiyetlerde süre uzar. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş yıl, böyle bir karar alınmamışsa otuz yıl. Otuz yıllık süre, sıkça sanıldığı gibi müebbet hapis cezasına değil, hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyete bağlıdır.
- İlgilinin ölümü (m.12/1-a): arşiv kaydı süre beklenmeksizin silinir.
- Fiilin suç olmaktan çıkması (m.12/2): kayıt, talep aranmaksızın tamamen silinir.
- Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi (m.12/3): sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşirse önceki mahkûmiyete ilişkin adli sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir.
- Akıl hastalığına bağlı güvenlik tedbirleri (m.12/4): kayıt, infazın tamamlanmasıyla silinir.
- HAGB: hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı adli sicile ve arşive kaydedilmez; CMK m.231/13 uyarınca yalnızca o maddeye özgü sistemde tutulur.
- On sekiz yaşından küçükler: ayrı ve daha kısa bir silme süresi yoktur. Fark erişimdedir: bu kayıtlar ancak soruşturma ve kovuşturma kapsamında değerlendirilmek üzere Cumhuriyet başsavcılıkları, hâkim veya mahkemelerce istenebilir (m.10/3).
İlgili başvuru dilekçesi ile ayrıca talep edilebilir; süre dolduğu halde silinmemiş kayıt için Adli Sicil GM’ye başvurulur.
Memnu Hakların İadesi (5352 m.13/A)
Mahkumiyet nedeniyle kaybedilmiş hakların (örneğin memur olamama, seçme-seçilme, ruhsat alamama gibi) iadesi için cezanın infazının tamamlanmasından itibaren 3 yıl geçmesi, bu sürede yeni bir suç işlenmemiş olması ve hayatını iyi hal üzere geçirdiğinin anlaşılması koşullarıyla ceza mahkemesine başvurulur. Cezanın infazına genel af veya etkin pişmanlık dışında bir hukuki nedenle son verilmişse süre farklı işler: bu halde hükmün kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl geçmesi gerekir ve bu süre, mahkûm olunan hapis cezasına üç yıl eklenerek bulunacak süreden az olamaz (m.13/A/2). Türk Ceza Kanunu m.53/5 ve 6 hükümleri saklıdır. Mahkeme, koşullar sağlanmışsa memnu hakların iadesine karar verir; bu karar yayınlanan Memnu Haklar Listesinden silinmeyi sağlar.
HAGB’nin Adli Sicile Etkisi
HAGB kararı CMK m.231/13 uyarınca adli sicile ve arşive kaydedilmez; yalnızca CMK m.231 kapsamındaki özel sicilde tutulur ve sadece yargı mercilerince görülebilir. Dolayısıyla HAGB alan kişi, sıradan sicil sorgulamasında “temiz” görünür; memuriyet, işe giriş, vize gibi süreçlerde engellenmez.
e-Devlet Üzerinden Sorgulama ve Belge Alma
e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden Adalet Bakanlığı hizmeti ile Adli Sicil Kaydı Sorgulama ücretsiz yapılabilir. Sorgulama türleri: Kendim İçin, Resmi Kurum İçin, Belge Tanıma Kodlu. Çıktı; PDF ya da QR ile doğrulanabilir belge olarak alınabilir. Başvurularda genellikle “Resmi Kurum İçin” türü istenir.
Yaygın Sorunlar — Yanlış/Eksik Kayıt
Adli sicilde yanlış/gereksiz kayıt görülmesi halinde Adli Sicil GM’ye dilekçe ile düzeltme başvurusu yapılır. Düzeltilmezse idari yargıda iptal davası açılabilir (İYUK). Bu tür hatalar genellikle mükerrer kayıt, yanlış kimlik eşleşmesi veya süresi dolduğu halde silinmemiş kayıt şeklindedir.
Mevzuat Özeti ve Temel Atıflar
| Madde | Konu | Süre / Usul |
|---|---|---|
| 5352 m.9 | Adli sicilden silme | İnfaz sonrası re’sen arşive alınır |
| 5352 m.12 | Arşiv kaydı silme | Arşive alınma koşullarının oluştuğundan itibaren 5 yıl (genel); hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyette 15 yıl (yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı varsa) veya 30 yıl |
| 5352 m.12 | Çocuk kayıtları | Özel rejim, erken silinir |
| 5352 m.13/A | Memnu hakların iadesi | İnfazdan 3 yıl sonra + iyi hal |
| CMK m.231 | HAGB | Sicile işlemez |
| 5237 m.53 | Belli hakları kullanmaktan yoksunluk | Cezayla birlikte |
| Adli Sicil GM | Başvuru | Dilekçe ile |
| e-Devlet | Sorgulama | Ücretsiz, QR kodlu |
| 657 DMK m.48 | Memuriyet şartı | Sabıka/güvenlik |
| İYUK | İdari iptal davası | 60 gün |
Sıkça Sorulan Sorular
HAGB aldım, sabıkam olur mu?
HAGB kararı adli sicile ve arşive kaydedilmez (CMK m.231/13). Sadece yargı mercilerinin görebildiği özel bir sicilde tutulur. Memuriyet, işe giriş, vize gibi sıradan sorgulamalarda “temiz” görünür.
5 yıl geçti, arşiv kaydım silinmedi ne yapayım?
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne yazılı dilekçe (e-Devlet üzerinden de) ile başvurup silme talep edebilirsiniz. Yanıt gelmezse/ret edilirse 60 gün içinde idari yargıda iptal davası açılabilir.
Memnu hakların iadesi nasıl alınır?
Cezanın infazının tamamlanmasından 3 yıl sonra, yeni suç işlenmemiş ve iyi hal şartı sağlanmışsa kararı veren mahkemeye dilekçe ile başvurulur. Mahkeme koşulları inceleyerek karar verir; olumlu karar memnu hakların geri kazanılmasını sağlar.
İlgili Rehberler
- Ceza Hukuku İstanbul — Ana Rehber
- Ceza Hukuku Genel Rehberi
- HAGB CMK m.231 Rehberi
- Zamanaşımı Hesaplama Rehberi
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza göre uzman değerlendirmesi zorunludur.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Ana Rehber: İş Hukuku 2026 | İşçi, İşveren, İş Davaları Kapsamlı Rehber
5352 m.9 ve m.12: İki Ayrı Kayıt, İki Ayrı Süre
1. Önce silinme değil, arşive alma
Adli sicil kaydı koşullar oluştuğunda ortadan kalkmaz, arşive taşınır. 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu m.9/1’e göre kayıtlar; cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının dolması veya genel af hâllerinde “Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek, arşiv kaydına alınır”.
Bu nedenle “adli sicil kaydım temiz çıktı ama arşiv kaydım var” durumu bir hata değil, kanunun öngördüğü normal sonuçtur. Ayrıca m.9/3 uyarınca adlî para cezasına mahkûmiyet hükümleri ile cezanın ertelenmesine ilişkin hükümler, adlî sicil kaydına alınmadan doğrudan arşive kaydedilir.
2. Arşiv kaydının silinmesi: üç ayrı süre
Silinme süresini belirleyen şey, mahkûmiyetin bir hak yoksunluğuna yol açıp açmadığıdır. m.12/1:
- Anayasa m.76 ile TCK dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetlerde: arşive alma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla on beş yıl; böyle bir karar alınmaksızın otuz yıl geçmesiyle silinir.
- Diğer mahkûmiyetlerde: arşive alma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle silinir.
- İlgilinin ölümü halinde arşiv bilgileri silinir.
Buradaki on beş yıl ile otuz yıl arasındaki farkı kapatan tek şey, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıdır. Bu karar alınmadan bekleyen kişi otuz yıl boyunca arşiv kaydıyla yaşar; bu nedenle hak yoksunluğu doğuran bir mahkûmiyette öncelik, TCK m.53/son ve 5352 m.13/A çerçevesinde yasaklanmış hakların geri verilmesi talebidir.
3. Talep aranmaksızın silinen üç hal
Bazı hallerde başvuru dahi gerekmez:
- Fiilin suç olmaktan çıkarılması (m.12/2): “Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması halinde, bu suçtan mahkûmiyete ilişkin adlî sicil ve arşiv kayıtları, talep aranmaksızın tamamen silinir.”
- Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi (m.12/3): bunlar sonucunda verilen beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşirse, önceki mahkûmiyet kararına ilişkin adlî sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir.
- Akıl hastalığı güvenlik tedbirleri (m.12/4): 2016’da 6763 sayılı Kanunla eklenen fıkra uyarınca bu kayıtlar infazın tamamlanmasıyla tamamen silinir.
4. Başvuru sırası
- Kaydı görün: e-Devlet üzerinden “arşiv kaydı dahil” seçeneğiyle belge alın; normal belge arşivi göstermez.
- Arşive alma tarihini tespit edin: beş, on beş veya otuz yıllık süre mahkûmiyet tarihinden değil, arşive alma koşullarının oluştuğu tarihten işler; bu genellikle infazın tamamlandığı tarihtir.
- Hak yoksunluğu var mı: mahkûmiyet Anayasa m.76 veya TCK dışındaki bir kanunda hak yoksunluğu doğuruyorsa önce yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alın.
- Silme talebi: süre dolmuşsa Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne başvurun; reddedilirse idari yargı yolu açıktır.
Mevzuat metni: 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu m.9 ve m.12.
İlgili Yazılar: