Alkollü Araç Kullanma Cezası 2026: Promil Sınırları ve Tekrarında Artan Yaptırımlar
Kısa cevap: Hususi otomobilde 0.50, diğer araçlarda 0.21 promilin üzerinde alkolle araç kullanan sürücüye KTK m.48 uyarınca idari para cezası verilir ve ehliyeti altı ay geri alınır; 1.00 promili aşarsa ayrıca TCK 179/3 uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapis gündeme gelir.
Son güncelleme: 11 Kasım 2026
Alkollü araç kullanmanın iki ayrı yüzü var. Birincisi idari taraf: para cezası ve sürücü belgesinin geri alınması. İkincisi ceza tarafı: belli bir promilin üzerinde ya da kaza olduğunda savcılık soruşturması. Bu yazıda ikisini ayrı ayrı anlatıyorum. Trafik cezasının idari yönüne ve itiraz usulüne ayrıca trafik cezasına itiraz rehberinde değindim.
Promil sınırları ve ilk ihlalin sonucu
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48’e göre alkollü sürücülerin karayolunda araç sürmesi yasaktır. Ölçümde 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüye, fiil ayrıca suç oluştursa bile idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçlarda (ticari araç, kamyon, otobüs, motosiklet gibi) bu alt sınır 0.21 promildir.
Belge daha önce başka bir nedenle geçici olarak geri alınmışsa, alkol nedeniyle geri alma süresi o sürenin bitiminde başlar. Geri alınan belgenin iade edilebilmesi için KTK kapsamında verilmiş idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerekir.
Tekrarında artan yaptırımlar
Kanun, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıllık süreye bakar. Bu süre içinde ikinci kez yakalanan sürücünün belgesi iki yıl, üç veya daha fazla yakalananın belgesi her seferinde beşer yıl geri alınır; para cezası da her kademede artar. İkinci geri almada sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi, üç ve üzeri geri almada psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi zorunludur.
Yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken beş yıl içinde toplam üç kez alkol sınırının aşılması ya da ölçümün yaptırılmaması hâlinde belge geri alınmakla kalmaz, iptal edilir.
| Durum (KTK m.48) | Maddede yazılı idari para cezası* | Sürücü belgesi |
|---|---|---|
| İlk ihlal (0.50 / 0.21 promil üzeri) | 25.000 TL | 6 ay geri alma |
| 5 yıl içinde ikinci ihlal | 50.000 TL | 2 yıl geri alma + eğitim |
| 5 yıl içinde üç ve üzeri ihlal | 150.000 TL | Her seferinde 5 yıl geri alma + psiko-teknik ve psikiyatri muayenesi |
| Ölçüm yaptırmama | 150.000 TL | 5 yıl geri alma |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde tespiti | 150.000 TL | İptal |
* Tutarlar 7574 sayılı Kanunla değişik KTK m.48 metninde yazılı tutarlardır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca maktu idari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Size uygulanan güncel tutar, ceza tutanağında yazılı olandır.
Ölçüm, itiraz ve ölçümü reddetme
Alkol miktarının tespiti için kolluk teknik cihaz veya test kiti kullanır. Yaralanmalı, ölümlü ya da kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı bir kazaya karışan sürücünün muayenesi zorunludur. Bu sürücülerden cihazla yapılan ölçüme itiraz eden veya ölçüme izin vermeyen kişi, en yakın adli tıp kurumuna, adli tabipliğe ya da Sağlık Bakanlığına bağlı bir sağlık kuruluşuna götürülür ve kan, tükürük veya idrar örneği alınır; bu işlemde CMK m.75 uygulanır.
Ölçüm yaptırmayan sürücü için kanun ayrı bir yaptırım öngörür: belge beş yıl geri alınır ve yukarıdaki tabloda yazılı tutarda idari para cezası verilir. Uygulamada “test vermezsem bir şey çıkmaz” düşüncesi yanlıştır; ölçümü reddetmenin sonucu, ilk ihlalin sonucundan çok daha ağırdır.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücünün belgesi ise geri alınmaz, doğrudan iptal edilir; yeniden belge için iptalden itibaren en az beş yıl geçmesi, cezaların ödenmesi, psiko-teknik değerlendirme, sağlık kurulu raporu ve sürücü kursu ile sınavlar gerekir.
1.00 promil üzeri: TCK 179/3 ve ceza soruşturması
KTK m.48, 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca TCK m.179/3’ün uygulanacağını söyler. TCK m.179/3’e göre alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu durumda idari yaptırım ile ceza soruşturması birlikte yürür; birinin sonucu diğerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
TCK 179, CMK m.253’teki uzlaştırma listesinde yer almaz. Mahkûmiyet hâlinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kurumların koşulları somut dosyaya göre ayrıca değerlendirilir; genel çerçeveyi HAGB rehberinde anlattım.
Alkollü sürücünün karıştığı trafik kazası
Hususi otomobilde 0.50, diğer araçlarda 0.20 promilin üzerinde alkollü sürücü trafik kazasına sebebiyet verirse KTK m.48 uyarınca ayrıca TCK’nın ilgili hükümleri uygulanır. Kazada biri yaralanmışsa taksirle yaralama (TCK m.89), biri hayatını kaybetmişse taksirle öldürme (TCK m.85) soruşturması gündeme gelir. Taksirle yaralama CMK m.253’teki uzlaştırma listesinde yer alır; taksirle öldürme bu listede yoktur.
Kusur dağılımı, bilirkişi raporu ve ceza aralıkları bu sayfanın konusu değil; ayrıntısını trafik kazasında taksirle yaralama ve öldürme ile taksirle ölüme sebebiyet ve kusur yazılarında anlattım.
Sürücü ve kazada zarar gören için kısa yol haritası
Hakkında tutanak düzenlenen sürücü
- Tutanağı, ölçüm çıktısını ve varsa hastane kayıtlarını saklayın; ölçüm saati ile muayene saatini not edin.
- İdari para cezasına karşı, kararın tebliğ veya tefhiminden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir (Kabahatler Kanunu m.27). Süre geçerse karar kesinleşir.
- Savcılıktan ifadeye çağrıldıysanız (TCK 179/3 veya kaza), ifadeden önce dosyayı bir avukatla değerlendirin.
Kazada yaralanan veya yakınını kaybeden
- Kaza tespit tutanağı, alkol ölçüm sonucu ve sağlık raporlarının örneklerini isteyin.
- Soruşturmada müşteki olarak beyanınızı verin; uzlaştırma teklifi gelirse kabul veya reddin sonuçlarını önceden öğrenin.
Her dosyada ölçüm usulü, promil değeri ve kazadaki kusur durumu farklıdır; somut dosyanın incelenmesi gerekir.
Sıkça sorulan sorular
Alkollü araç kullanmanın cezası ne kadar?
Hususi otomobilde 0.50, diğer araçlarda 0.21 promil üzeri ilk ihlalde idari para cezası verilir ve ehliyet altı ay geri alınır. Beş yıl içinde ikinci ihlalde ehliyet iki yıl, üç ve üzerinde her seferinde beş yıl geri alınır. Para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; güncel tutar tutanakta yazar.
Alkol ölçümünü reddedersem ne olur?
Ölçüm yaptırmayan sürücünün ehliyeti beş yıl geri alınır ve maddede ayrıca öngörülen idari para cezası verilir. Kazaya karışan sürücü cihazla ölçüme izin vermezse sağlık kuruluşuna götürülerek kan, tükürük veya idrar örneği alınır.
1.00 promil üzerinde hapis cezası var mı?
Evet. KTK m.48’e göre 1.00 promilin üzerinde alkollü sürücü hakkında ayrıca TCK 179/3 uygulanır. Bu maddede ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir. İdari para cezası ve ehliyet geri alma da ayrıca uygulanır.
Alkollü kaza yaparsam hangi suçlar gündeme gelir?
Hususi otomobilde 0.50, diğer araçlarda 0.20 promil üzerinde kazaya sebebiyet verilirse TCK’nın ilgili hükümleri uygulanır: yaralanma varsa taksirle yaralama (TCK 89), ölüm varsa taksirle öldürme (TCK 85). Taksirle yaralama uzlaştırma kapsamındadır, taksirle öldürme değildir.
Alkollü araç kullanma cezasına itiraz süresi ne kadar?
İdari para cezasına karşı, kararın tebliğ veya tefhiminden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir.
Resmî kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu
İlgili rehberler
- Sürücü belgesi iptali ve geri alma
- Ehliyetsiz araç kullanma
- Trafik kazası tespit tutanağı
- Taksirle öldürme cezası
- Ceza hukuku ana rehberi
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
