İş Kazasında Taksirle Ölüme Sebebiyet TCK 85 (2026)

İş kazasında ölüm veya ağır yaralanma meydana geldiğinde işveren, iş güvenliği uzmanı ve ilgili yöneticiler TCK 85 (taksirle öldürme) veya TCK 89 (taksirle yaralama) kapsamında cezai sorumluluk taşır. 2026 yılında Yargıtay içtihadı iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmamış olmasının bilinçli taksir olarak değerlendirilmesini genişletmiştir.

Taksir ve Bilinçli Taksir Ayrımı

TCK 22/1 taksiri dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış ile kanunun öngördüğü neticenin meydana gelmesidir. Bilinçli taksir ise (TCK 22/3); failin neticeyi öngörmesine rağmen gerçekleşmesini istememesidir. İş kazalarında bilinçli taksir daha sık uygulanır ve ceza artırılır.

TCK 85 Taksirle Öldürme

Taksirle ölüme sebebiyet suçu için 2-6 yıl hapis cezası öngörülür. Bilinçli taksir halinde ceza yarı oranında artırılır. Birden fazla kişinin ölümü halinde 2-15 yıl hapis cezasına çıkar. İşveren ve işveren vekili birlikte sorumlu tutulabilir.

TCK 89 Taksirle Yaralama

Taksirle yaralamada; hayati tehlike sokma, duyu/organ kaybı, konuşma/yutma güçlüğü, yüzde sabit iz gibi ağır neticeler için 1-3 yıl hapis. Bilinçli taksirde artırım yapılır. Şikayete bağlı suçlarda çalışanın şikayeti aranır.

Sorumlular Çemberi

İşveren (şirket temsilcisi), işveren vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, şantiye şefi, proje yöneticisi cezai sorumluluk taşıyabilir. Sorumluluk için kusur ve sonuç arasında illiyet bağı aranır. Her kişi kendi alanında taksirden sorumludur.

HAGB ve Paraya Çevirme

Taksirli suçlarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulanabilir. Sanık önceki sabıkası yoksa ve zarar karşılandıysa HAGB tercih edilir. Kısa süreli hapis cezaları paraya çevrilebilir; ağır ihmal hallerinde bu seçenekler kısıtlanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Şirket tüzel kişiliği cezai sorumluluk taşır mı?

TCK tüzel kişiye hapis cezası öngörmez; ancak güvenlik tedbiri olarak faaliyet izni iptali veya müsadere uygulanabilir.

İSG uzmanı iş güvenliği önlemlerini bildirmişse kurtulur mu?

Bildirimi yazılı yapması ve uygulanıp uygulanmadığını takip etmesi gerekir; yazılı kanıt olmadan sorumluluk devam eder.

Çalışanın kusuru varsa işveren cezasız mı kalır?

Çalışan kusuru indirim sebebidir; ancak işverenin önlem ihmali tamamen ortadan kalkmaz.

Taksirli suçlar uzlaşmaya tabi mi?

Bazı taksirli suçlarda (örn. taksirle yaralama basit hal) uzlaşma mümkündür; ancak ölümle sonuçlanan hallerde kamu davası açılmak zorundadır.